#Мусулмонлардан насронийларга куч мувозанатини буриб юборган жанг.

#Амирул-мўъминин Муҳаммад ан-Носир мусулмонлар қўшини мағлубиятга учраганини ва ўғли жангда ҳалок бўлганини кўргач, чодирида ўтириб ўлимни кутди. Аммо вазири ундан жон сақлаб қолишини илтижо қилди. Шундан сўнг у жанг майдонини тарк этиб, Ишбилияга қайтди…»
Ҳикоямиз буюк Муваҳиддинлар давлати султони — Муҳаммад ан-Носирдан бошланади.
Бу давлатнинг ҳудудлари Ғарб Мисрдан Сабтагача, Испаниянинг марказидан Сенегал чегараларигача ва Африка ўрмонларигача чўзилган эди.
Испанлар Андалус мусулмонларига тазйиқни бошлаганда, султон Африка, Мағриб ва бошқа юртларга мурожаат қилиб, мусулмонларни жиҳодга чақирди. Кўплаб одамлар жавоб берди. Айтилишича, у қарийб 600 минглик қўшин тўплади.
Қўшин ичида мағрурлик пайдо бўлди. Улар: «Бугун биз камчиликдан мағлуб бўлмаймиз», — дедилар.
Султон ҳам қўшинининг кўплиги ва қуролига маҳлиё бўлди. Бу хабар Европагача етиб бориб, ҳатто Римни ҳам ларзага солди. Улар қалъаларини мустаҳкамлаш ва ибодатларни кўпайтиришга тушдилар.
Шимолдаги насроний подшоликлар ҳам қўрқувга тушди. Alfonso VIII of Castile Кастилия, Арагон, Наварра ва Португалия қиролларини бирлаштирди. Папа эса крест юришини эълон қилди.
Италия ва Франциядан ёрдам келди. Турли ерлардан рицарлар келиб, кўксларига хоч тақиб, интиқом кутиб туришарди.
Лекин мусулмонлар қўшини ташқи жиҳатдан кучли кўринса-да, ичидан бўлинган эди.
Мағриблик андалусликни ёқтирмасди, андалуслик берберни ёқтирмасди. Қўмондонлар султондан норози эди. У баъзиларни ноҳақ ўлдирган, айримларини жазолаган эди. Шу сабаб, уларнинг қалби бузилган эди.
Жанг бошланди. Илк босқичда мусулмонлар қаттиқ қаршилик кўрсатиб, насронийларни чекинишга мажбур қилди.
Лекин Alfonso VIII of Castile ақлли қарор қабул қилди — қўшинни айланиб ўтиш. Насроний қўшин қанотлари мусулмонларни қуршаб олди.
Энг оғир пайтда мусулмонларнинг кўпчилиги майдонни тарк этди. Айрим андалусликлар олдиндан режалаштириб қочишди.
Баъзилари ҳатто душман билан тил бириктирган эди.
Муаллиф айтади: «Улар ҳатто қилич кўтармади, балки қасддан қочишди.»
Баъзилар султонни масхара қилиб: «Ёрдам сўра, Ибн ал-Мусна қайтаради!» — деб кулган.
Бу гаплар уларнинг нафақат султондан, балки ўз тақдиридан ҳам ўч олганини кўрсатади.
Султон қўшинни тиклашга уринди, лекин муваффақ бўлмади. Ўзи ҳам деярли ҳалок бўлаёзди.
Ўн минглаб мусулмонлар ҳалок бўлди. У ўғлининг ўлими ва қўшинининг мағлубиятини кўриб, чодирида ўлимни кутди. Аммо охири қочишга мажбур бўлди.
У кейин Марокашда қайғудан вафот этди.
Ундан кейин Муҳаддилар бирлашмади. Ўғли ёшлигида тахтга ўтирди, кейин эса ички низолар бошланди.
Андалус бўш қолди. Ҳар бир амир мустақил бўлиб кетди. Улар ҳатто Кастилияликлар билан иттифоқ тузди.
Кейин Ferdinand III of Castile Қуртуба ва Ишбилияни эгаллади.
Гранада амири Муҳаммад ибн ал-Аҳмар ҳам Кастилия қиролига хизмат қилди.
Шундан сўнг салибчилар Андалус шаҳарларини бирин-кетин босиб олди.
Фақат Гранада қолди. У мустаҳкам қалъалари билан 1492 йилгача бардош берди.
Ниҳоят, саккиз асрлик Ислом ҳукмронлиги тугади.