#АБУ ЗАЙД АС-СИРАФИЙ ўзининг "РИХЛАТ АС-СИРАФИЙ" асарида айтишича, у Хитой ўлкаларида саёҳати давомида жамият тизимидаги ғалати бир ҳолатга дуч келган.

Бу тизим «зино қилувчи аёллар девони» деб аталган бўлиб, у ерда маълум тоифадаги аёллар расман рўйхатга олинган. Бу аёллар ўз ихтиёри билан бошқа аёллар каби иффат ва поклик йўлини эмас, балки бузуқлик йўлини танлашган.
Унинг баёнига кўра, бу аёллар турмуш қуришни истамайдилар ва жамият талаб қиладиган иффат қоидаларига риоя қилишга мойил эмаслар. Аксинча, улар очиқчасига бузуқлик йўлини танлаш истагини билдиришади.
Бу тоифага кириш учун аёл шу ишга масъул идора ҳузурига бориб, ўзининг иффатли ҳаётдан воз кечганини ва шу тоифага қўшилишни исташини очиқ эълон қилади. Шунингдек, ундан аввал шу йўлни танлаган аёлларга қўлланилган тартибни ўзга нисбатан ҳам қўллашни сўрайди.
Агар аёл шуни хоҳласа, у билан муайян тартиб амалга оширилади: унинг исми, насаби тўлиқ ёзиб олинади, ташқи кўриниши ва белгилар тавсиф қилинади, яшаш жойи аниқ белгиланади. Бу маълумотлар расмий рўйхат — «зино қилувчи аёллар девони»га киритилади ва шу орқали у давлат томонидан тан олинган шахсга айланади.
Сўнгра унга шу тоифага мансублигини билдирувчи аломат берилади: бўйнига мисдан ясалган муҳрли ҳалқа осилади, у подшоҳ муҳри билан муҳрланган бўлади. Бу унинг расмий мақомини кўрсатади. Шунингдек, унга ёзма ҳужжат ҳам берилади, унда унинг мазкур тоифага киргани ва давлат хазинасига ҳар йили тўлаши лозим бўлган солиқ миқдори қайд этилади.
Бу тизимда жуда қатъий қоида ҳам бор: кимки бундай аёллардан бирига уйланса, қаттиқ жазога (ўлим жазосига) тортилади. Бу эса мазкур йўл никоҳ тизимидан бутунлай ажратилганини ва уларни бирлаштиришга йўл қўйилмаслигини кўрсатади.
Аёллар белгиланган солиқни тўлаб турганлари ҳолда, жамиятда шу доира ичида таъқиб қилинмайди ва жазога тортилмайди.
Ас-Сирафий бу аёлларнинг ҳолатини тасвирлар экан, улар кечқурунларда безакли кийимларда, очиқ ҳолда кўчага чиқишларини, турли одамлар — айниқса саёҳатчилар ва бошқа шахслар билан тун ўтказишларини, сўнгра эрталаб ўз ҳолларига қайтишларини айтиб ўтади.
Сўзининг охирида у бундай ҳолатдан қаттиқ таажжубланиб, Аллоҳга шукр қилади — Ислом жамиятини бундай бузуқлик ва фитналардан асрагани учун, ва бу тизимни очиқча қоралайди.