Assalomu alaykum. Abdulloh domla oyatni zohiriga qarab Alloh osmonda dimela dib etvottila bu yerda gap oyat haqida emas hadis ketvottiku hadisni ham zohiriga qarab bömidimi shunda? Undan kegin Abdulloh domla keltirgan Ali r.a kelgan gapni ohiri yana "Makon yoq edi hozir ham shunday" bu qöshimcha töqima ekanligini hadis ulamolari etganku.
Alloh osmonda desak, unda oyat hukmiga ko‘ra o‘ziga o‘zi banda bo‘lib qoladi-ku?...
Agar bir kimsa "Alloh taolo osmonda maskan tutgan yoki zoti ila osmon ustida joylashgan", deb aytsa, unga bunday deb ayting: "Agar sening ushbu gapingni to‘g‘ri deb faraz qiladigan bo‘lsak, unda biz quyida keltiradigan oyatga ko‘ra Alloh taolo o‘ziga o‘zi ibodat qiladigan bo‘lib qoladi-ku:
«Osmonlaru yerdagi barcha kimsalar Rohmanga banda bo‘lgan hollarida kelurlar».
[Maryam, 93].
Ya’ni, qiyomat kuni osmonlaru yerdagi barcha jonzotlar Allohga banda bo‘lgan holatda mahshargohga keltiriladi. Nauuzu billah.
Agar Allohni osmonda deydigan bo‘lsak unda u Zot o‘z nafsiga o‘zi molik (ega, xo‘jayin) bo‘lib qoladi-ku:
«Osmonlardagi narsalaru yerdagi narsalar, ularning orasidagi narsalaru yer ostidagi narsalar Unikidir».
[Oli Imron, 83].
Ya’ni, barcha barcha narsalar Allohning mulkidir. Ammo u Zotni osmonda desak, unda o‘zi o‘ziga mulk bo‘lib qoladi. Bu esa ilohlikni man etadi.
Nauuzu bil...ЕщёAlloh osmonda desak, unda oyat hukmiga ko‘ra o‘ziga o‘zi banda bo‘lib qoladi-ku?...
Agar bir kimsa "Alloh taolo osmonda maskan tutgan yoki zoti ila osmon ustida joylashgan", deb aytsa, unga bunday deb ayting: "Agar sening ushbu gapingni to‘g‘ri deb faraz qiladigan bo‘lsak, unda biz quyida keltiradigan oyatga ko‘ra Alloh taolo o‘ziga o‘zi ibodat qiladigan bo‘lib qoladi-ku:
«Osmonlaru yerdagi barcha kimsalar Rohmanga banda bo‘lgan hollarida kelurlar».
[Maryam, 93].
Ya’ni, qiyomat kuni osmonlaru yerdagi barcha jonzotlar Allohga banda bo‘lgan holatda mahshargohga keltiriladi. Nauuzu billah.
Agar Allohni osmonda deydigan bo‘lsak unda u Zot o‘z nafsiga o‘zi molik (ega, xo‘jayin) bo‘lib qoladi-ku:
«Osmonlardagi narsalaru yerdagi narsalar, ularning orasidagi narsalaru yer ostidagi narsalar Unikidir».
[Oli Imron, 83].
Ya’ni, barcha barcha narsalar Allohning mulkidir. Ammo u Zotni osmonda desak, unda o‘zi o‘ziga mulk bo‘lib qoladi. Bu esa ilohlikni man etadi.
Nauuzu billah.
«Sur chalinib, Alloh xohlaganidan boshqa osmonlardagi kimsalar va yerdagi kimsalar dahshatga tushgan kunda hamma U zotga bo‘yin egib kelurlar».
[Naml, 87].
Agar Allohni osmonda desak, unda u Zot o‘zini o‘zi so‘roqqa tutadigan bo‘lib qoladi-ku:
«O‘sha kunda osmonni xuddi maktub yozilgan daftarni yopgandek yopamiz. Avval qanday yaratgan bo‘lsak, shunday holga qaytaramiz. Bu zimmamizdagi va’dadir. Albatta, Biz buni qilguvchimiz».
[Anbiyo, 104].
Ya’ni, qiyomat kuni barcha mukallaf maxluqlar (o‘z ishiga javobgar jonzotlar) qilgan ishlaridan so‘ralishlari uchun keltirilishadi.
Osmonlar yopilib undagilar so‘roqqa olib kelinganida U Zot ham o‘zini o‘zi so‘roq qilinishini esa sog‘lom aql qabul qilmaydi.
Nauuzu billah.
Agar Alloh osmonda deydigan bo‘lsak, unda U Zot o‘ziga o‘zi sajda qiladigan bo‘lib qoladi-ku:
«Allohga osmonlaru yerlardagi kimsalar va ularning soyalari xoh istasinlar, xoh istamasinlar, ertayu kech sajda qilurlar».
[Ra’d, 15].
Iloh bo‘lgan Zot hech kimga sajda qilishi mumkin emas. Aksincha hamma narsa unga sajda qiladi.
O‘ziga o‘zi sajda qiladi degan hukm haqiqatdan mutlaq yiroq va ilohlikka mutlaq zid bo‘ladi.
Nauuzu billah.
Agar Allohni osmonda deydigan bo‘lsak unda U Zot o‘z o‘ziga bo‘yin egib kelgan bo‘lib qoladi-ku:
«Sur chalinib, Alloh xohlaganidan boshqa osmonlardagi kimsalar va yerdagi kimsalar dahshatga tushgan kunda hamma U zotga bo‘yin egib kelurlar».
«Naml, 87».
Ya’ni, qiyomat kuni sur chalinib osmonlaru yerdagi kimsalar dahshat ila bo‘yin egib keladi. Ilohlikda boshqaga bo‘yin egish esa aslo joiz emas.
Nauuzu billah.
Agar Alloh osmonda deydigan bo‘lsak unda U Zot qulab o‘ladigan bo‘lib qoladi-ku:
«Va surga puflandi. Osmonlaru yerda kim bo‘lsa, qulab o‘ldi».
Ya’ni, qiyomat kungi avvalgi sur chalinganida osmolaru yerdagi barcha jonzotlar o‘ladi. Alloh taoloni osmonda deyish esa oyatga ko‘ra U Zotni ham o‘ladi degani bo‘lib qoladi. Bu esa ilohlikda sira ham joiz bo‘la olmaydi. Nauuzu billah.
Alloh taolo shundayin Zotki Uni biron makon o‘z ichiga ololmas, U Zotga zamon va vaqt jarayon qilmas. Zotan, agar U Zot biron narsa ichida bo‘lsa unda mahsur (chegaralangan) bo‘lib qoladi. Bu esa ilohlikni yo‘qqa chiqargan bo‘ladi.
Agar U Zot biron narsa sirtida bo‘lsa, unda yangi paydo bo‘lgan, ya’ni maxluq bo‘lib qolar edi. Bu esa ilohlikni inkor etgan bo‘lar edi.
Agar bir narsa ustida bo‘lsa, unda bir joydan boshqasiga ko‘chadigan bo‘lib qolgan bo‘lar edi. Bu esa ilohlikka zid bo‘lib bo‘lib qolgan bo‘lar edi.
Alloh taolo bundayin sifatlardan pok Zotdir. U Zot olti tarafdan chegaralanishdan, biron kimsaga sajda qilishdan, o‘lishdan, birovni mulki bo‘lishdan, birovga bo‘ysinishdan, o‘ziga ibodat qilishdan pok Zotdir. Barcha bandalarga xos sifatlar...ЕщёYa’ni, qiyomat kungi avvalgi sur chalinganida osmolaru yerdagi barcha jonzotlar o‘ladi. Alloh taoloni osmonda deyish esa oyatga ko‘ra U Zotni ham o‘ladi degani bo‘lib qoladi. Bu esa ilohlikda sira ham joiz bo‘la olmaydi. Nauuzu billah.
Alloh taolo shundayin Zotki Uni biron makon o‘z ichiga ololmas, U Zotga zamon va vaqt jarayon qilmas. Zotan, agar U Zot biron narsa ichida bo‘lsa unda mahsur (chegaralangan) bo‘lib qoladi. Bu esa ilohlikni yo‘qqa chiqargan bo‘ladi.
Agar U Zot biron narsa sirtida bo‘lsa, unda yangi paydo bo‘lgan, ya’ni maxluq bo‘lib qolar edi. Bu esa ilohlikni inkor etgan bo‘lar edi.
Agar bir narsa ustida bo‘lsa, unda bir joydan boshqasiga ko‘chadigan bo‘lib qolgan bo‘lar edi. Bu esa ilohlikka zid bo‘lib bo‘lib qolgan bo‘lar edi.
Alloh taolo bundayin sifatlardan pok Zotdir. U Zot olti tarafdan chegaralanishdan, biron kimsaga sajda qilishdan, o‘lishdan, birovni mulki bo‘lishdan, birovga bo‘ysinishdan, o‘ziga ibodat qilishdan pok Zotdir. Barcha bandalarga xos sifatlardan munazzahdir.
O‘z kalomida bayon o‘laroq marhamat etgan:
«U zotga o‘xshash hech narsa yo‘qdir. U zot o‘ta eshitguvchi, o‘ta ko‘rguvchi zotdir».
[Sho‘ro, 11].
Aqida masalasi o‘ta nozikdir. Ahli sunna val jamoa ulamolari Alloh taolo hech bir narsaning ichida yoki sirtida, ustida yoki ostida bo‘lmasligi, bu maxluqlarda bo‘lishi, xoliq Zot bunday narsalardan pok bo‘lishini aytishgan.
Alloh taolo hech narsaga o‘xshamaydi. U Zot haqida qanday tasavvur qilinsa ham u tasavvurdan o‘zgacha bo‘ladi.
Alloh taolo osmonda yoki arshda emas. U Zot haqida "qayerda" degan so‘z ishlatilmaydi.
«Albatta, Alloh Unga yerda ham, osmonda ham hech narsa maxfiy qolmaydigan zotdir».
Hamma narsani aqlga solib oyatni va hadisni tavil qilish aqlga töri kelganini olib, kelmaganini rad etish yoki boshqa manoga burish qanchalik tög'ri ish? Dalil keltirish bösa manam yuzlagan dalillarni köpiya qib qöyuraman bu dalillar bilan na siz man ketirgan dalillarga ergashasiz na man siz keltirvotgan dalillarga ergashaman. Dalilga ergashadigan inson holis bölishi kerak holis inson esa bunaqa videola tarqatmidi. Shunday ekan bunaqa fitnali videola ummatni zararidan boshqa narsaga hizmat qmidi.
Hozir kunda Abu saloh zupar axmadiyalardan ilim olekan olekan yoshlar bizga QURON yetadi yoke masxab kerak emas deganlarni xam koʻrdim bundaqa vediolar shunga oʻxshash vediolar boshi gangirekanlar xulosa olsin deyman man layk kerakmas faqat QIYOMATDA ajr umididaman xolos
Siz etvotgan ahmadiylar ahmad kodiyoniy digan odam chiqargan. Asli britanya tomonidan öylab topilgan reja. Bu jamoatni özini islomdaman disa ham islomga umuman aloqasi yö. Yangi din desa ham böladi na sunnatga na Qur'onga ergashadi. 2 Faqat Qur'onga ergashadi digan toifez bu Qur'oniylar sunnatni inkor qiluvchilar etiladi. Bu toifalarga Alloh qayerda digan savolni umuman qizig'i ham yö. Ular kofirligiga ulamolar ittifoq qilishgan.
Endi Alloh Osmonlar yuqorisida oliydir digan gap bugun paydo bölgani yöq. Motrudiylik Ashariylik chiqishidan ham oldin bor edi.
Alloh dunyo osmoniga tushadi degan sahih hadis ham bor bu ham aqlga töri kemidi. Bazilar bu hadisni ham tavil qilishgan.
Allohni jannatda jannatiylarga öz yuzini körsatadi digan hadis ham bor. Buni ham aqlga solsak yuz sifatini Allohga berib qöygan bölamiz demak yuzini körmimiz dib eta olasizmi?
Аллоҳнинг Ўзигагина ҳамдлар, Унинг пайғамбари Муҳаммад ибн Абдуллоҳга, у зотнинг оиласи ва саҳобаларига салавоту саломлар бўлсин.
Сўнг …
«Аллоҳнинг макони борми?», деб савол беришлик хатодир. Аллоҳ таборака ва таоло замонни ҳам, маконни ҳам яратган Зотдир. Аллоҳ яратган махлуқотларига муҳтож эмас. Аллоҳ таоло Аршнинг устидадир, аммо Аллоҳ Аршга муҳтож эмас.
Ибн Таймия айтадилар: «Имом Шофиъий айтдилар: «Аллоҳ осмонни устидадир, Унинг илми эса ҳамма ёқда. Кимки Аллоҳ осмонни ичида, осмон билан чегараланган, осмон билан ўралган деса, ёки Аллоҳ аршга муҳтож деса, ёки аршдан бошқа бирон махлуқотга муҳтож деса, ёки Аллоҳнинг аршга кўтарилиши яралмишларнинг курсига кўтарилиши каби деб айтса у – адашган, бидъатчи ва жоҳилдир»» (Мажмуъул фатава, 5-том).
Ибн Таймия «Даръут таъарузи аннақли вал ақл» китобларининг 7-томида «томон, макон ва ҳажм» ҳақида баҳс юритиб, Аҳлул-ҳадис ва Аҳлус-салафийлар бу лафзларнинг баъзиларини ишлатишган, бошқалари...ЕщёАллоҳнинг макони борми?
بسم الله الرحمن الرحيم
Аллоҳнинг Ўзигагина ҳамдлар, Унинг пайғамбари Муҳаммад ибн Абдуллоҳга, у зотнинг оиласи ва саҳобаларига салавоту саломлар бўлсин.
Сўнг …
«Аллоҳнинг макони борми?», деб савол беришлик хатодир. Аллоҳ таборака ва таоло замонни ҳам, маконни ҳам яратган Зотдир. Аллоҳ яратган махлуқотларига муҳтож эмас. Аллоҳ таоло Аршнинг устидадир, аммо Аллоҳ Аршга муҳтож эмас.
Ибн Таймия айтадилар: «Имом Шофиъий айтдилар: «Аллоҳ осмонни устидадир, Унинг илми эса ҳамма ёқда. Кимки Аллоҳ осмонни ичида, осмон билан чегараланган, осмон билан ўралган деса, ёки Аллоҳ аршга муҳтож деса, ёки аршдан бошқа бирон махлуқотга муҳтож деса, ёки Аллоҳнинг аршга кўтарилиши яралмишларнинг курсига кўтарилиши каби деб айтса у – адашган, бидъатчи ва жоҳилдир»» (Мажмуъул фатава, 5-том).
Ибн Таймия «Даръут таъарузи аннақли вал ақл» китобларининг 7-томида «томон, макон ва ҳажм» ҳақида баҳс юритиб, Аҳлул-ҳадис ва Аҳлус-салафийлар бу лафзларнинг баъзиларини ишлатишган, бошқаларини рад қилишганини келтириб ўтдилар. Бу лафзлар ҳақни ҳам ифода қилиши мумкин ва ботилни ҳам ифода қилиши мумкин, дедилар.
Макон сўзини икки маънода ишлатса бўлади:
1. Агар макон дейишдан мақсад бирор махлуқотлар билан ўралган жой, макон кўзда тутилса, масалан биз масжиддамиз, юқоридан шифт билан, ўнг ва чапдан эса деворлар билан ўралган бир жойдамиз. Бу макондир, макон бизни ўраб турибди. Аллоҳнинг макони бор, дейишдан мурод шундай бирор махлуқотлар билан ўралган жойда, маконда дейишлик бўлса, бу – ботил маънодир. Савол берувчи: Аллоҳни ўраб турадиган макон борми, деб савол бераётган бўлса, биз йўқ Аллоҳнинг макони йўқ деймиз.
2. Агар макон дейишдан мурод – Аллоҳнинг олийлиги, юқоридалиги ҳақида бўлса, ҳа Аллоҳ юқори жойда, маконда деймиз. Чунки баъзи адашган тоифалар Аллоҳнинг макони йўқ, дейишлик билан Аллоҳнинг юқорида эканлигини рад қилмоқчи бўлишади.
Демак, бу калима ҳақни ҳам ифода қилиши мумкин, ботилни ҳам. Савол берувчи одамдан қандай маънода сўраётганини аниқлаштириш керак бўлади. Жавоб берувчи ҳам тафсилоти билан жавоб беришлиги керак бўлади.
Энди бидъат аҳлининг одамларни шубҳага солиш, соф ақидаларида иккилантириш мақсадида тарқатаётган салафларга нисбат берилган баъзи ривоятлар ҳақида қисқача тўхталиб ўтсак.
Алий розияллоҳу анҳу айтдилар: «Аллоҳ бор эди, ҳеч қандай макон йўқ эди. Ҳозирда ҳам Аллоҳ ҳудди шундай – маконсиз бордир» (Фарқ байнал фироқ, Абу Мансур ал-Бағдодий, 333-саҳифа).
Абу Мансур ал-Бағдодий муҳаддислардан ҳисобланмайди. У тўртинчи асрнинг охирида бешинчи асрнинг бошида яшаган ашъарий олимларидандир, 429-ҳижрийда вафот топган. У ҳадиснинг саҳиҳлиги учун ақлга мувофиқ келишинигина шарт қилиб қўйгандир. Агар ақлга тўғри келмаса рад қилинади деб ҳисоблаган (Усул ад-Дин, 23-саҳифа. Абу Мансур ал-Бағдодий). Демак табиийки бу каби шахсларнинг ривояти қабул қилинмайди, эътиқод бобида эътиборга олинмайди.
Имом Бухорий Имрон ибн Ҳусайн розияллоҳу анҳудан ривоят қиладилар, Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Ҳурсандчиликни қабул қилинглар, эй Яман аҳли, бани Тамим буни қабул қилмади». «Қабул қилдик, я Росулуллоҳ»– дейишди. «Биз сиздан мана бу нарса ҳақида сўрадгани келдик», – деб айтишди. Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Аллоҳ бор эди, Ундан бошқа бирор нарса бўлмаган. Аллоҳ аршни сувнинг устида (яратди). Зикрга (Лавҳул Маҳфузга) ҳамма нарсани ёзди ва осмонларни ва ерни яратди».
Бошқа ривоятда: «(Аллоҳ бор эди,) Ундан аввал бирор нарса бўлмаган». Ибн Ҳажар айтадилар: Бухорийдан бошқа ривоятда: «(Аллоҳ бор эди,) У билан бирга бирор нарса йўқ эди».
Ибн Таймия айтадилар: «У Мулҳид-худосизлар, аниқлик ва маърифатни даъво қилувчиларнинг таянадиган асосларидан бири Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилинган: «Аллоҳ бор эди, У билан бирга бирор нарса йўқ эди. У ҳозирда ҳам қандай бўлган бўлса ўшандай». Бу зиёдаси: «У ҳозирда ҳам ўшандай» – Росулуллоҳ соллсаллоҳу алайҳи ва саллам номларидан тўқилган ёлғондир.
Аҳли ҳадис олимлар бу тўқима эканига иттифоқ қилишган, бундай ривоят ҳадис китобларининг бирортасида ривоят қилинмаган, каттасида ҳам кичигида ҳам. Аҳли имлардан бирортаси буни на саҳиҳ, на заиф ва на мажҳул санад билан ривоят қилишмаган. Бу қўшимчани кейинги замонларда яшаган баъзи жаҳмий мутакаллимлар гапиришди. Буни ундан кейинги жаҳмийликнинг учига чиққанлари ушлаб олишди, таътилга (Аллоҳнинг исм-сифатларини йўққа чиқариш) ва илҳодга (худосизлик) ботишди.
Сўнгра айтдилар: «Бу зиёдаси илҳодийдир (худосизлик). Бу ҳам уларнинг сўзи: «У (Аллоҳ) ҳозир ҳам қандай бўлган бўлса ўшандай». Мутакаллим жаҳмийлар бу билан Аллоҳнинг сифатларини инкор қилишни қасд қилишди. Аллоҳ ўзини сифатлаб аршга кўтарилганлигини айтди, дунё осмонига тушишлигини ва бундан бошқаларни хабарини берди. Улар айтдилар: «Азалда Аллоҳ Аршнинг устига кўтарилган эмасди, У ҳозирда ҳам ўшандай Аршнинг устида эмасдир». (Бу жаҳмийларнинг эътиқоди)» (Мажмуъал Фатава, 2/272).
Ибн Ҳажар айтдилар: «Танбеҳ: Баъзи китобларда бу...ЕщёАҳли ҳадис олимлар бу тўқима эканига иттифоқ қилишган, бундай ривоят ҳадис китобларининг бирортасида ривоят қилинмаган, каттасида ҳам кичигида ҳам. Аҳли имлардан бирортаси буни на саҳиҳ, на заиф ва на мажҳул санад билан ривоят қилишмаган. Бу қўшимчани кейинги замонларда яшаган баъзи жаҳмий мутакаллимлар гапиришди. Буни ундан кейинги жаҳмийликнинг учига чиққанлари ушлаб олишди, таътилга (Аллоҳнинг исм-сифатларини йўққа чиқариш) ва илҳодга (худосизлик) ботишди.
Сўнгра айтдилар: «Бу зиёдаси илҳодийдир (худосизлик). Бу ҳам уларнинг сўзи: «У (Аллоҳ) ҳозир ҳам қандай бўлган бўлса ўшандай». Мутакаллим жаҳмийлар бу билан Аллоҳнинг сифатларини инкор қилишни қасд қилишди. Аллоҳ ўзини сифатлаб аршга кўтарилганлигини айтди, дунё осмонига тушишлигини ва бундан бошқаларни хабарини берди. Улар айтдилар: «Азалда Аллоҳ Аршнинг устига кўтарилган эмасди, У ҳозирда ҳам ўшандай Аршнинг устида эмасдир». (Бу жаҳмийларнинг эътиқоди)» (Мажмуъал Фатава, 2/272).
Ибн Ҳажар айтдилар: «Танбеҳ: Баъзи китобларда бу ҳадис бундай ривоят қилинган: «Аллоҳ бор эди, У билан бирга бирор нарса йўқ еди. У ҳозирда ҳам, қандай бўлган бўлса ўшандай». Бу зиёдаси бирор ҳадис китобларида ривоят қилинмаган. Буни Аллома Тақийюддин Ибн Таймийя айтиб ўтганлар. «У ҳозирда …» қисми ҳақида»(Фатҳул Борий).
Аллоҳ Пайғамбаримизга, Унинг оиласи ва саҳобаларига салавоту саломлар йўлласин.
Man qarshilik joyim yoʻq birodarim koʻplar bilan xristian. axmadiylar xizbiylar bilan bahs qildim lekin koʻplar haq kelganda oʻzini haq deb bulebdi afsus
Мы используем cookie-файлы, чтобы улучшить сервисы для вас. Если ваш возраст менее 13 лет, настроить cookie-файлы должен ваш законный представитель. Больше информации
Комментарии 17
Undan kegin Abdulloh domla keltirgan Ali r.a kelgan gapni ohiri yana "Makon yoq edi hozir ham shunday" bu qöshimcha töqima ekanligini hadis ulamolari etganku.
Agar bir kimsa "Alloh taolo osmonda maskan tutgan yoki zoti ila osmon ustida joylashgan", deb aytsa, unga bunday deb ayting: "Agar sening ushbu gapingni to‘g‘ri deb faraz qiladigan bo‘lsak, unda biz quyida keltiradigan oyatga ko‘ra Alloh taolo o‘ziga o‘zi ibodat qiladigan bo‘lib qoladi-ku:
«Osmonlaru yerdagi barcha kimsalar Rohmanga banda bo‘lgan hollarida kelurlar».
[Maryam, 93].
Ya’ni, qiyomat kuni osmonlaru yerdagi barcha jonzotlar Allohga banda bo‘lgan holatda mahshargohga keltiriladi. Nauuzu billah.
Agar Allohni osmonda deydigan bo‘lsak unda u Zot o‘z nafsiga o‘zi molik (ega, xo‘jayin) bo‘lib qoladi-ku:
«Osmonlardagi narsalaru yerdagi narsalar, ularning orasidagi narsalaru yer ostidagi narsalar Unikidir».
[Oli Imron, 83].
Ya’ni, barcha barcha narsalar Allohning mulkidir. Ammo u Zotni osmonda desak, unda o‘zi o‘ziga mulk bo‘lib qoladi. Bu esa ilohlikni man etadi.
Nauuzu bil...ЕщёAlloh osmonda desak, unda oyat hukmiga ko‘ra o‘ziga o‘zi banda bo‘lib qoladi-ku?...
Agar bir kimsa "Alloh taolo osmonda maskan tutgan yoki zoti ila osmon ustida joylashgan", deb aytsa, unga bunday deb ayting: "Agar sening ushbu gapingni to‘g‘ri deb faraz qiladigan bo‘lsak, unda biz quyida keltiradigan oyatga ko‘ra Alloh taolo o‘ziga o‘zi ibodat qiladigan bo‘lib qoladi-ku:
«Osmonlaru yerdagi barcha kimsalar Rohmanga banda bo‘lgan hollarida kelurlar».
[Maryam, 93].
Ya’ni, qiyomat kuni osmonlaru yerdagi barcha jonzotlar Allohga banda bo‘lgan holatda mahshargohga keltiriladi. Nauuzu billah.
Agar Allohni osmonda deydigan bo‘lsak unda u Zot o‘z nafsiga o‘zi molik (ega, xo‘jayin) bo‘lib qoladi-ku:
«Osmonlardagi narsalaru yerdagi narsalar, ularning orasidagi narsalaru yer ostidagi narsalar Unikidir».
[Oli Imron, 83].
Ya’ni, barcha barcha narsalar Allohning mulkidir. Ammo u Zotni osmonda desak, unda o‘zi o‘ziga mulk bo‘lib qoladi. Bu esa ilohlikni man etadi.
Nauuzu billah.
«Sur chalinib, Alloh xohlaganidan boshqa osmonlardagi kimsalar va yerdagi kimsalar dahshatga tushgan kunda hamma U zotga bo‘yin egib kelurlar».
[Naml, 87].
Agar Allohni osmonda desak, unda u Zot o‘zini o‘zi so‘roqqa tutadigan bo‘lib qoladi-ku:
«O‘sha kunda osmonni xuddi maktub yozilgan daftarni yopgandek yopamiz. Avval qanday yaratgan bo‘lsak, shunday holga qaytaramiz. Bu zimmamizdagi va’dadir. Albatta, Biz buni qilguvchimiz».
[Anbiyo, 104].
Ya’ni, qiyomat kuni barcha mukallaf maxluqlar (o‘z ishiga javobgar jonzotlar) qilgan ishlaridan so‘ralishlari uchun keltirilishadi.
Osmonlar yopilib undagilar so‘roqqa olib kelinganida U Zot ham o‘zini o‘zi so‘roq qilinishini esa sog‘lom aql qabul qilmaydi.
Nauuzu billah.
Agar Alloh osmonda deydigan bo‘lsak, unda U Zot o‘ziga o‘zi sajda qiladigan bo‘lib qoladi-ku:
«Allohga osmonlaru yerlardagi kimsalar va ularning soyalari xoh istasinlar, xoh istamasinlar, ertayu kech sajda qilurlar».
[Ra’d, 15].
Iloh bo‘lgan Zot hech kimga sajda qilishi mumkin emas. Aksincha hamma narsa unga sajda qiladi.
O‘ziga o‘zi sajda qiladi degan hukm haqiqatdan mutlaq yiroq va ilohlikka mutlaq zid bo‘ladi.
Nauuzu billah.
Agar Allohni osmonda deydigan bo‘lsak unda U Zot o‘z o‘ziga bo‘yin egib kelgan bo‘lib qoladi-ku:
«Sur chalinib, Alloh xohlaganidan boshqa osmonlardagi kimsalar va yerdagi kimsalar dahshatga tushgan kunda hamma U zotga bo‘yin egib kelurlar».
«Naml, 87».
Ya’ni, qiyomat kuni sur chalinib osmonlaru yerdagi kimsalar dahshat ila bo‘yin egib keladi. Ilohlikda boshqaga bo‘yin egish esa aslo joiz emas.
Nauuzu billah.
Agar Alloh osmonda deydigan bo‘lsak unda U Zot qulab o‘ladigan bo‘lib qoladi-ku:
«Va surga puflandi. Osmonlaru yerda kim bo‘lsa, qulab o‘ldi».
[Zumar, 68].
Alloh taolo shundayin Zotki Uni biron makon o‘z ichiga ololmas, U Zotga zamon va vaqt jarayon qilmas. Zotan, agar U Zot biron narsa ichida bo‘lsa unda mahsur (chegaralangan) bo‘lib qoladi. Bu esa ilohlikni yo‘qqa chiqargan bo‘ladi.
Agar U Zot biron narsa sirtida bo‘lsa, unda yangi paydo bo‘lgan, ya’ni maxluq bo‘lib qolar edi. Bu esa ilohlikni inkor etgan bo‘lar edi.
Agar bir narsa ustida bo‘lsa, unda bir joydan boshqasiga ko‘chadigan bo‘lib qolgan bo‘lar edi. Bu esa ilohlikka zid bo‘lib bo‘lib qolgan bo‘lar edi.
Alloh taolo bundayin sifatlardan pok Zotdir. U Zot olti tarafdan chegaralanishdan, biron kimsaga sajda qilishdan, o‘lishdan, birovni mulki bo‘lishdan, birovga bo‘ysinishdan, o‘ziga ibodat qilishdan pok Zotdir. Barcha bandalarga xos sifatlar...ЕщёYa’ni, qiyomat kungi avvalgi sur chalinganida osmolaru yerdagi barcha jonzotlar o‘ladi. Alloh taoloni osmonda deyish esa oyatga ko‘ra U Zotni ham o‘ladi degani bo‘lib qoladi. Bu esa ilohlikda sira ham joiz bo‘la olmaydi. Nauuzu billah.
Alloh taolo shundayin Zotki Uni biron makon o‘z ichiga ololmas, U Zotga zamon va vaqt jarayon qilmas. Zotan, agar U Zot biron narsa ichida bo‘lsa unda mahsur (chegaralangan) bo‘lib qoladi. Bu esa ilohlikni yo‘qqa chiqargan bo‘ladi.
Agar U Zot biron narsa sirtida bo‘lsa, unda yangi paydo bo‘lgan, ya’ni maxluq bo‘lib qolar edi. Bu esa ilohlikni inkor etgan bo‘lar edi.
Agar bir narsa ustida bo‘lsa, unda bir joydan boshqasiga ko‘chadigan bo‘lib qolgan bo‘lar edi. Bu esa ilohlikka zid bo‘lib bo‘lib qolgan bo‘lar edi.
Alloh taolo bundayin sifatlardan pok Zotdir. U Zot olti tarafdan chegaralanishdan, biron kimsaga sajda qilishdan, o‘lishdan, birovni mulki bo‘lishdan, birovga bo‘ysinishdan, o‘ziga ibodat qilishdan pok Zotdir. Barcha bandalarga xos sifatlardan munazzahdir.
O‘z kalomida bayon o‘laroq marhamat etgan:
«U zotga o‘xshash hech narsa yo‘qdir. U zot o‘ta eshitguvchi, o‘ta ko‘rguvchi zotdir».
[Sho‘ro, 11].
Aqida masalasi o‘ta nozikdir. Ahli sunna val jamoa ulamolari Alloh taolo hech bir narsaning ichida yoki sirtida, ustida yoki ostida bo‘lmasligi, bu maxluqlarda bo‘lishi, xoliq Zot bunday narsalardan pok bo‘lishini aytishgan.
Alloh taolo hech narsaga o‘xshamaydi. U Zot haqida qanday tasavvur qilinsa ham u tasavvurdan o‘zgacha bo‘ladi.
Alloh taolo osmonda yoki arshda emas. U Zot haqida "qayerda" degan so‘z ishlatilmaydi.
«Albatta, Alloh Unga yerda ham, osmonda ham hech narsa maxfiy qolmaydigan zotdir».
[Oli Imron, 5].
Dalil keltirish bösa manam yuzlagan dalillarni köpiya qib qöyuraman bu dalillar bilan na siz man ketirgan dalillarga ergashasiz na man siz keltirvotgan dalillarga ergashaman. Dalilga ergashadigan inson holis bölishi kerak holis inson esa bunaqa videola tarqatmidi. Shunday ekan bunaqa fitnali videola ummatni zararidan boshqa narsaga hizmat qmidi.
2 Faqat Qur'onga ergashadi digan toifez bu Qur'oniylar sunnatni inkor qiluvchilar etiladi.
Bu toifalarga Alloh qayerda digan savolni umuman qizig'i ham yö. Ular kofirligiga ulamolar ittifoq qilishgan.
Endi Alloh Osmonlar yuqorisida oliydir digan gap bugun paydo bölgani yöq. Motrudiylik Ashariylik chiqishidan ham oldin bor edi.
Alloh dunyo osmoniga tushadi degan sahih hadis ham bor bu ham aqlga töri kemidi. Bazilar bu hadisni ham tavil qilishgan.
Allohni jannatda jannatiylarga öz yuzini körsatadi digan hadis ham bor. Buni ham aqlga solsak yuz sifatini Allohga berib qöygan bölamiz demak yuzini körmimiz dib eta olasizmi?
بسم الله الرحمن الرحيم
Аллоҳнинг Ўзигагина ҳамдлар, Унинг пайғамбари Муҳаммад ибн Абдуллоҳга, у зотнинг оиласи ва саҳобаларига салавоту саломлар бўлсин.
Сўнг …
«Аллоҳнинг макони борми?», деб савол беришлик хатодир. Аллоҳ таборака ва таоло замонни ҳам, маконни ҳам яратган Зотдир. Аллоҳ яратган махлуқотларига муҳтож эмас. Аллоҳ таоло Аршнинг устидадир, аммо Аллоҳ Аршга муҳтож эмас.
Ибн Таймия айтадилар: «Имом Шофиъий айтдилар: «Аллоҳ осмонни устидадир, Унинг илми эса ҳамма ёқда. Кимки Аллоҳ осмонни ичида, осмон билан чегараланган, осмон билан ўралган деса, ёки Аллоҳ аршга муҳтож деса, ёки аршдан бошқа бирон махлуқотга муҳтож деса, ёки Аллоҳнинг аршга кўтарилиши яралмишларнинг курсига кўтарилиши каби деб айтса у – адашган, бидъатчи ва жоҳилдир»» (Мажмуъул фатава, 5-том).
Ибн Таймия «Даръут таъарузи аннақли вал ақл» китобларининг 7-томида «томон, макон ва ҳажм» ҳақида баҳс юритиб, Аҳлул-ҳадис ва Аҳлус-салафийлар бу лафзларнинг баъзиларини ишлатишган, бошқалари...ЕщёАллоҳнинг макони борми?
بسم الله الرحمن الرحيم
Аллоҳнинг Ўзигагина ҳамдлар, Унинг пайғамбари Муҳаммад ибн Абдуллоҳга, у зотнинг оиласи ва саҳобаларига салавоту саломлар бўлсин.
Сўнг …
«Аллоҳнинг макони борми?», деб савол беришлик хатодир. Аллоҳ таборака ва таоло замонни ҳам, маконни ҳам яратган Зотдир. Аллоҳ яратган махлуқотларига муҳтож эмас. Аллоҳ таоло Аршнинг устидадир, аммо Аллоҳ Аршга муҳтож эмас.
Ибн Таймия айтадилар: «Имом Шофиъий айтдилар: «Аллоҳ осмонни устидадир, Унинг илми эса ҳамма ёқда. Кимки Аллоҳ осмонни ичида, осмон билан чегараланган, осмон билан ўралган деса, ёки Аллоҳ аршга муҳтож деса, ёки аршдан бошқа бирон махлуқотга муҳтож деса, ёки Аллоҳнинг аршга кўтарилиши яралмишларнинг курсига кўтарилиши каби деб айтса у – адашган, бидъатчи ва жоҳилдир»» (Мажмуъул фатава, 5-том).
Ибн Таймия «Даръут таъарузи аннақли вал ақл» китобларининг 7-томида «томон, макон ва ҳажм» ҳақида баҳс юритиб, Аҳлул-ҳадис ва Аҳлус-салафийлар бу лафзларнинг баъзиларини ишлатишган, бошқаларини рад қилишганини келтириб ўтдилар. Бу лафзлар ҳақни ҳам ифода қилиши мумкин ва ботилни ҳам ифода қилиши мумкин, дедилар.
Макон сўзини икки маънода ишлатса бўлади:
1. Агар макон дейишдан мақсад бирор махлуқотлар билан ўралган жой, макон кўзда тутилса, масалан биз масжиддамиз, юқоридан шифт билан, ўнг ва чапдан эса деворлар билан ўралган бир жойдамиз. Бу макондир, макон бизни ўраб турибди. Аллоҳнинг макони бор, дейишдан мурод шундай бирор махлуқотлар билан ўралган жойда, маконда дейишлик бўлса, бу – ботил маънодир. Савол берувчи: Аллоҳни ўраб турадиган макон борми, деб савол бераётган бўлса, биз йўқ Аллоҳнинг макони йўқ деймиз.
2. Агар макон дейишдан мурод – Аллоҳнинг олийлиги, юқоридалиги ҳақида бўлса, ҳа Аллоҳ юқори жойда, маконда деймиз. Чунки баъзи адашган тоифалар Аллоҳнинг макони йўқ, дейишлик билан Аллоҳнинг юқорида эканлигини рад қилмоқчи бўлишади.
Демак, бу калима ҳақни ҳам ифода қилиши мумкин, ботилни ҳам. Савол берувчи одамдан қандай маънода сўраётганини аниқлаштириш керак бўлади. Жавоб берувчи ҳам тафсилоти билан жавоб беришлиги керак бўлади.
Энди бидъат аҳлининг одамларни шубҳага солиш, соф ақидаларида иккилантириш мақсадида тарқатаётган салафларга нисбат берилган баъзи ривоятлар ҳақида қисқача тўхталиб ўтсак.
Алий розияллоҳу анҳу айтдилар: «Аллоҳ бор эди, ҳеч қандай макон йўқ эди. Ҳозирда ҳам Аллоҳ ҳудди шундай – маконсиз бордир» (Фарқ байнал фироқ, Абу Мансур ал-Бағдодий, 333-саҳифа).
Абу Мансур ал-Бағдодий муҳаддислардан ҳисобланмайди. У тўртинчи асрнинг охирида бешинчи асрнинг бошида яшаган ашъарий олимларидандир, 429-ҳижрийда вафот топган. У ҳадиснинг саҳиҳлиги учун ақлга мувофиқ келишинигина шарт қилиб қўйгандир. Агар ақлга тўғри келмаса рад қилинади деб ҳисоблаган (Усул ад-Дин, 23-саҳифа. Абу Мансур ал-Бағдодий). Демак табиийки бу каби шахсларнинг ривояти қабул қилинмайди, эътиқод бобида эътиборга олинмайди.
Имом Бухорий Имрон ибн Ҳусайн розияллоҳу анҳудан ривоят қиладилар, Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Ҳурсандчиликни қабул қилинглар, эй Яман аҳли, бани Тамим буни қабул қилмади». «Қабул қилдик, я Росулуллоҳ»– дейишди. «Биз сиздан мана бу нарса ҳақида сўрадгани келдик», – деб айтишди. Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар: «Аллоҳ бор эди, Ундан бошқа бирор нарса бўлмаган. Аллоҳ аршни сувнинг устида (яратди). Зикрга (Лавҳул Маҳфузга) ҳамма нарсани ёзди ва осмонларни ва ерни яратди».
Бошқа ривоятда: «(Аллоҳ бор эди,) Ундан аввал бирор нарса бўлмаган». Ибн Ҳажар айтадилар: Бухорийдан бошқа ривоятда: «(Аллоҳ бор эди,) У билан бирга бирор нарса йўқ эди».
Ибн Таймия айтадилар: «У Мулҳид-худосизлар, аниқлик ва маърифатни даъво қилувчиларнинг таянадиган асосларидан бири Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилинган: «Аллоҳ бор эди, У билан бирга бирор нарса йўқ эди. У ҳозирда ҳам қандай бўлган бўлса ўшандай». Бу зиёдаси: «У ҳозирда ҳам ўшандай» – Росулуллоҳ соллсаллоҳу алайҳи ва саллам номларидан тўқилган ёлғондир.
Сўнгра айтдилар: «Бу зиёдаси илҳодийдир (худосизлик). Бу ҳам уларнинг сўзи: «У (Аллоҳ) ҳозир ҳам қандай бўлган бўлса ўшандай». Мутакаллим жаҳмийлар бу билан Аллоҳнинг сифатларини инкор қилишни қасд қилишди. Аллоҳ ўзини сифатлаб аршга кўтарилганлигини айтди, дунё осмонига тушишлигини ва бундан бошқаларни хабарини берди. Улар айтдилар: «Азалда Аллоҳ Аршнинг устига кўтарилган эмасди, У ҳозирда ҳам ўшандай Аршнинг устида эмасдир». (Бу жаҳмийларнинг эътиқоди)» (Мажмуъал Фатава, 2/272).
Ибн Ҳажар айтдилар: «Танбеҳ: Баъзи китобларда бу...ЕщёАҳли ҳадис олимлар бу тўқима эканига иттифоқ қилишган, бундай ривоят ҳадис китобларининг бирортасида ривоят қилинмаган, каттасида ҳам кичигида ҳам. Аҳли имлардан бирортаси буни на саҳиҳ, на заиф ва на мажҳул санад билан ривоят қилишмаган. Бу қўшимчани кейинги замонларда яшаган баъзи жаҳмий мутакаллимлар гапиришди. Буни ундан кейинги жаҳмийликнинг учига чиққанлари ушлаб олишди, таътилга (Аллоҳнинг исм-сифатларини йўққа чиқариш) ва илҳодга (худосизлик) ботишди.
Сўнгра айтдилар: «Бу зиёдаси илҳодийдир (худосизлик). Бу ҳам уларнинг сўзи: «У (Аллоҳ) ҳозир ҳам қандай бўлган бўлса ўшандай». Мутакаллим жаҳмийлар бу билан Аллоҳнинг сифатларини инкор қилишни қасд қилишди. Аллоҳ ўзини сифатлаб аршга кўтарилганлигини айтди, дунё осмонига тушишлигини ва бундан бошқаларни хабарини берди. Улар айтдилар: «Азалда Аллоҳ Аршнинг устига кўтарилган эмасди, У ҳозирда ҳам ўшандай Аршнинг устида эмасдир». (Бу жаҳмийларнинг эътиқоди)» (Мажмуъал Фатава, 2/272).
Ибн Ҳажар айтдилар: «Танбеҳ: Баъзи китобларда бу ҳадис бундай ривоят қилинган: «Аллоҳ бор эди, У билан бирга бирор нарса йўқ еди. У ҳозирда ҳам, қандай бўлган бўлса ўшандай». Бу зиёдаси бирор ҳадис китобларида ривоят қилинмаган. Буни Аллома Тақийюддин Ибн Таймийя айтиб ўтганлар. «У ҳозирда …» қисми ҳақида»(Фатҳул Борий).
Аллоҳ Пайғамбаримизга, Унинг оиласи ва саҳобаларига салавоту саломлар йўлласин.
Kimniki Alloh hidoyat qilsa adashtirguvchi yöq. Kimniki Alloh adashtirsa hidoyat qiluvchi yöq.
Alloh barchamizni öz hidoyatiga boshlasin.