Свернуть поиск
Дополнительная колонка
Правая колонка
Ҳижратнинг саккизинчи йилида Расулуллоҳ ﷺ Ислом тарихининг қиёфасини абадий ўзгартириб юборадиган бир воқеага — Макка фатҳига тайёргарлик кўраётган эдилар.
Бу шаҳар мусулмонларни ўз юртларидан қувиб чиқарган, мол-мулкларини тортиб олган, уларга озор берган, азоблаган ва кўп йиллар давомида Ислом даъватига душманлик қилиб келган эди.
Пайғамбар ﷺ Қурайш жангга тайёргарлик кўришга улгурмаслиги ва фатҳ имкон қадар кам қон тўкилиши билан амалга ошиши учун Маккага ҳарбий кутилмаган ҳужум орқали киришни хоҳлар эдилар.
Шунинг учун қўшиннинг қайси томонга йўл олишини сир сақлашга ва мусулмонларнинг ҳаракатлари ҳақидаги хабар Қурайшга етиб бормаслигига қаттиқ эътибор қаратдилар.
Бироқ кутилмаган ҳолат юз берди: Мадинадан Қурайшга мусулмонларнинг тайёргарлиги ҳақида хабар етказадиган махфий мактуб йўлга чиқди!
Расулуллоҳ ﷺ йўлга чиқишга тайёргарлик кўраётган бир пайтда, у зотга ваҳий келиб, саҳобаларидан бири Маккадаги мушрикларга мактуб юборгани ва унда Расулуллоҳ ﷺнинг айрим буйруқларини ошкор қилгани ҳақида хабар берилди.
Пайғамбар ﷺ иккиланмадилар ва ишни гумон ҳамда тахминларга ташлаб қўймадилар. Балки тезкорлик, ҳикмат ва қатъият билан ҳаракат қилдилар.
Мусулмонларнинг энг сара уч нафар чавандозини чақирдилар:
Али ибн Абу Толиб, Зубайр ибн Аввом ва Миқдод ибн Асвад розияллоҳу анҳум.
Уларга шошилинч вазифа топшириб, шундай дедилар:
«Йўлга чиқинглар ва Равзати Хох деган жойга етинглар. У ерда бир аёл бор, унинг ёнида мактуб бор. Уни ўша аёлдан олиб қўйинглар».
Вазифа аниқ эди: «Равзати Хох» деб аталган жойда сафар қилаётган бир аёл махфий мактубни олиб кетмоқда эди. Уни Қурайшга етиб боришидан олдин қайтариб олиш лозим эди.
Уч чавандоз шошилиб йўлга тушдилар ва белгиланган жойга етиб бордилар.
У ерда Расулуллоҳ ﷺ уларга таърифлаб берган аёлни топдилар.
Унга яқинлашиб:
«Мактубни чиқар!» — дедилар.
Аммо аёл буни инкор қилиб:
«Менда ҳеч қандай мактуб йўқ», — деди.
Улар аёлнинг буюмларини ва уловининг юкини текширдилар, лекин ҳеч нарса топмадилар.
Шунда Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу мактуб бошқа жойга яширилганини англадилар ва унга қатъият билан:
«Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳ ﷺ ёлғон гапирмаганлар. Сен мактубни чиқарасан ёки биз кийимларингни ечиб текширамиз!» — дедилар.
Аёл уларнинг қатъийлигини кўргач, иши фош бўлганини англади. Шунда соч ўримлари орасидан мактубни чиқариб, уларга топширди.
Шундай қилиб, мактуб яна Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига қайтарилди. Аммо энг катта ҳайрат мактубни юборган кишининг исмида эди!
Мактубни ким юборган эди?
Пайғамбар ﷺ мактубни очдилар. Қарасалар, уни Расулуллоҳ ﷺнинг Бадр жангида қатнашган саҳобаларидан бири Ҳотиб ибн Абу Балтаъа розияллоҳу анҳу юборган экан!
Ҳа, бу Мадинага ҳижрат қилган, Макка ва унинг аҳлини ортида қолдирган, Бадр жангида қатнашган ва даъватнинг энг хавфли лаҳзаларида мусулмонлар билан бирга турган Ҳотиб эди!
Хўш, ундан бундай иш қандай содир бўлиши мумкин эди?
Расулуллоҳ ﷺ уни ҳукм қилишга шошилмадилар ва унинг гапини эшитмасдан туриб жазо белгиламадилар. Балки уни чақириб:
«Эй Ҳотиб, бу нима?» — деб сўрадилар.
Шунда Ҳотиб розияллоҳу анҳу Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида туриб, мактуб ёзишга ундаган сабабни тушунтира бошлади.
У шундай деди:
«Эй Аллоҳнинг Расули! Менга шошилманг. Мен Қурайш орасида уларга қўшилиб юрган, аммо уларнинг асл насабидан бўлмаган бир кишиман».
Сўнг муҳожирларнинг Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бўлганлари Маккада қариндошлари борлигини тушунтирди. Уларнинг қариндошлик алоқалари Маккада қолган оила аъзолари ва мол-мулкларини ҳимоя қилар эди. Аммо унинг Қурайшда оиласини ҳимоя қиладиган кучли қабиласи йўқ эди.
Сўнг шундай деди:
«Сен билан бирга бўлган муҳожирларнинг Маккада қариндошлари бор. Улар ана шу қариндошлик орқали оила аъзолари ва мол-мулкларини ҳимоя қиладилар.
Мен эса улардаги бундай насабий алоқадан маҳрум бўлганим сабабли, Макка аҳли олдида ўзим учун бир яхшилик қилиб қўйишни истадим. Шу орқали улар менинг қариндошларимни ҳимоя қилсинлар, деб ўйладим».
Сўнг куфр ва диндан қайтиш нияти йўқлигини таъкидлаб:
«Мен бу ишни куфр келтирганим учун ҳам, динимдан қайтганим учун ҳам, Исломдан кейин куфрни маъқул кўрганим учун ҳам қилмадим», — деди.
Ҳотиб мусулмонларнинг душманига мусулмонларнинг айрим сирларини ошкор қилиш билан жуда катта хато қилган эди.
Аммо у бу ишни динидан қайтгани ёки кофирларга ёрдам беришни истагани учун қилмаганди. Балки Маккада қолган оила аъзоларини ҳимоя қилишлари учун Қурайш олдида ўзини бир яхшилик қилиб қўйган инсон сифатида кўрсатмоқчи бўлган эди.
Пайғамбар ﷺ унинг гапларини тингладилар. Сўнг саҳобаларга:
«Огоҳ бўлинглар, у сизларга ростини айтди», — дедилар.
Аммо Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу бу хавфли хатти-ҳаракатдан бўлган қаттиқ ғазабларини яшира олмадилар.
Ахир у киши мусулмонларнинг душманига ҳарбий сирни ошкор қилган эди. Мусулмонлар қўшини эса Маккани фатҳ қилишга тайёргарлик кўраётган эди.
Умар Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб:
«Эй Аллоҳнинг Расули! Менга бу мунофиқнинг бўйнини узишга изн беринг!» — дедилар.
Умарнинг Исломга бўлган ғайратлари жуда кучли эди. У киши бу қилмиш оғир жазога лойиқ, деб ҳисоблар эдилар.
Аммо Пайғамбар ﷺ Ҳотибга фақат унинг хатоси нуқтаи назаридан қарамадилар. Балки унинг ўтмишини, жиҳодини ва Бадр кунидаги буюк хизматини ҳам ёдга олдилар.
Шунда Расулуллоҳ ﷺ Умар розияллоҳу анҳуга:
«У Бадрда қатнашган-ку! Сен қаердан биласан, эҳтимол, Аллоҳ Бадр аҳлига назар солиб: “Хоҳлаган амалингизни қилаверинглар, мен сизларни мағфират қилдим”, дегандир», — дедилар.
Шу ерда Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳунинг муносабатлари ўзгарди.
Бир неча лаҳза олдин Ҳотибни ўлдиришни талаб қилган бу зот эшитган гапларининг улуғлигини англадилар ва Расулуллоҳ ﷺнинг амрларига бўйсундилар.
Шундай қилиб, бу воқеа бир неча қисқа сўзлар билан якунланди. Аммо у Ислом уммати тарихида абадий қолди.
Қуръони каримда эса ушбу воқеа муносабати билан қуйидаги оят нозил бўлди:
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِم بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوا بِمَا جَاءَكُم مِّنَ الْحَقِّ﴾
«Эй иймон келтирганлар! Менинг душманим ва сизларнинг душманингизни дўст тутманглар! Сизлар уларга дўстлик изҳор қилмоқдасизлар. Ҳолбуки, улар сизларга келган ҳақни инкор қилдилар».
(Мумтаҳана сураси, 1-оят.)
Бу воқеа мусулмонлар учун уммат сирларини ошкор қилиш қанчалик хавфли экани ҳақида сабоқ бўлди.
Шу билан бирга, одамлар ҳақида ҳукм чиқаришдан олдин текшириш ва уларнинг гапларини эшитиш лозимлиги ҳақида ҳам сабоқ бўлди.

Присоединяйтесь — мы покажем вам много интересного
Присоединяйтесь к ОК, чтобы подписаться на группу и комментировать публикации.
Нет комментариев