Երգ լինելության

Անահիտ Սարգսյան
Ա
Ահեղագոհ թշնամու դեմ
Թե չծնվեին գիր ու դպրոց,
Կրակակեզ պիտի լիներ
Քրիստոնյա ազգը հայոց:
Բ
Բազմաթափառ տառերը բարկ
Բացին ճամփան լինելության,
Բագին դարձան,Աստվածաշունչ
Հայափրկիչ ու քաղցրահունչ
Գ
Գեղեցկահույս ու գեղանազ,
Գեղակառույց,գեղահայաց
Գրերով մեր՝ կրակ ու բոց,
Գարունքացավ կյանքը հայոց:
Դ
Դառնաթախիծ մշուշն անցավ,
Դափնեզվարթ ծփած դարձապարը,
Դալկությունը դայլայլ դարձավ,
Հավերժացավ հայոց զարմը:
Ե
Եղերամայր Հայաստանի
Եղեգության անհույս ժամին
Երկնաշնորհ սուրբ Մաշտոցը
Ելքը գտավ երանելի:
Զ
Զանգերն անուշ կարկաչեցին
Զրնգոցվ զիլ,հայահունչ,
Օրհնանք որպես՝ բորբ ծփացին
Հայոց գրերը զարդահույս
Է
Էլ ի՜նչ լինել, կամ չլինել...
Հայահառաչ մահվան գրկից
Ելնե'լ, ցոլա'լ, լոկ բարձրանալ,
Հայոց վսեմ լեռնապարին փարվել,
Հնչե՜լ,հավերժանալ...
Ը
Ընդդեմ չարի ամենակուլ՝
Հայոց տառերը՝ զենք ու զինվոր,
Ընդվզումին այլահավատ՝
Աղոթքները ազգապահպան:
Թ
Թագադրեց հավերժությունը հայոց ազգին
Թանձրահնչուն հայոց երգով,
Թախծախռով բութ թմբիրից
Ելավ ազգը հպարտ, փառքով:
Ժ
Ժայռապարին քաղցրադղորդ
Ժամհարների շունչը փարվեց,
Ամեն տառից Մեծ Մաշտոցի
Գիրք ու օրհնանք, «Մատյան» ծնվեց:
Ի
Իմաստախոհ, իմաստախոս,
Իմաստուն դու ու ինքնազոհ...
Քո անունով ապրում է հար
Ամեն դպրոց, Մեսրոպ Մաշտոց:
Լ
Լեռնաղբյուրի կարկաչի պես՝
Լիահնչուն ու լուսակեզ,
Թառեց ամեն հայի շուրթին
Հայոց բառը որպես մի երգ:
Խ
Խառնախռիվ իր օրերում,
Խարխափումի անել գրկում
Խորշակահար պիտի կորչեր
Ազգը՝ առանց բոց գրերի:
Ծ
Ծագեց արև ծաղկաժպիտ,
Ծփած՝ հագած ծավ-ծիրանի,
Ծնծղա ու դափ կանչեց պարի...
Ծնեց Կորյունը «Վարք Մաշտոցի»
Կ
Կորյունը՝ հայոց պատմիչն անմահ,
Կերտեց կոթողը Մեծ ուսուցչի,
«...Որն իր աջով սուրբ հայրաբար...»
Ծնունդ տվեց հայ գրերին:
Հ
Հրովարտակ մի հաղթաբեր՝ ի դեմ չարի,
Հաղթերգ եղավ,իրավ,գյուտը հայ գրերի,
Եվ հայակուլ ու համակուլ թշնամու դեմ
Հրաբոսոր շունչը ելավ հայ բարբառի:
Ձ
Ձեռագրատուն ու հայ դպրոց...
Բացվեց ծաղկող հողում հայոց,
Թուխաչ,թուխծամ մանուկներ հոծ,
Ձոներգորպես,հնչեցրին տառերը բոց:
Ղ
Ղողանջեղ զիլ զրնգոցով
Հայ պատմիչներ՝ Խորենացու,
Եղիշեի ու Փարպեցու...
Ասքը հայոց ողջ պատմության:
Ճ
Ճաճանչավառ ճայթեց ուժով
Ճակատամարտը Մեծ Վարդանի,
Որ չդառնա ազգը գերին
Կրակապաշտ «մի չար դևի»
Մ
Մահասարուռ մի մրրկածին՝
Հայոց դաշտում Ավարայրի...
Մասիս սարը վկա եղավ
Կրակապաշտի մահապարտին:
Յ
Յուր ճառն ասաց ազատաշունչ
Մամիկոնյան մեծ զորավարը.
-Թե հասել է ժամը մահվան՝
Թող քաջ մեռնենք՝ ի դեմ չարի,
Ի փրկություն հայոց ազգի:
Ն
Նենգ թշնամու,նեռ թշնամու
Նետի դեմ՝ գիր, տառ նախշահույս
Նենգաժպիտ թշնամու դեմ՝
Աննինջ սուրը ազատաբեր:
Շ
Շիրակացին՝ աստղագիտակ,
Շողապսակ որպես՝
Բացեց օրենքը տիեզերական,
«Խնդրագիրքը» կազմեց հայոց՝
Շքեղակուռ,շքեղաբոց:
Ո
Ոգենշնչված հավերժության գաղափարով,
Ոգեպնդված քաջ Վարդանի ոսկե սիրով,
Որդիք հայոց՝ որմնադիր ու անվախ հերոս՝
Որպես զիվոր մարտի ելան որոտահոս:
Չ
Չար թշնամին քուն չմտավ...
Քոչվոր ցեղեր՝ բռի,անկիրթ
Հասան Անի,Կարս ու Կարին,
Հայոց երկիրն ավեր արին:
Պ
Պետք է մաքառել,պետք է մարտընչել
Հրոսակների դեմ արդն թուրքացած,
Պահանջ է ապրել պապրի հողում-
Միայն քաջից է թշնամին դողում:
Ջ
Ջուղա քաղաքն ավեր արին,
Մի Նոր Ջուղա հիմնադրեցին,
ու տեղահան հայոց ազգի
Շինությունները հրկիզեցին:
Ռ
Ռազմափողր հնչեցրեցին,
Ռամկ,ռազմիկ ելան մարտի,
Ռահվիրաները հայոց ազգի
Ռազմադաշտում սուր ճոճեցին:
Ս
Սասունը դարձավ անառիկ բերդ,
Սարսուռ ապրեց վայրագ սուլթան,
Սերոբ Աղբյուր,Հրայր,Չավուշ
Սատար եղան ազգին,պահապան:
Վ
Վաղնջական վիմաքարը որ անսասան մնա հավերժ,
Վշտահալած ու վշտահեղձ հայոց վաթանը չանն ավեր,-
Վրնջացին ցասումնալից,
Փոշեթաթախ ու փրփրաբաշ հայոց ձիերը...
Տ
Տխրանվագ մի երգ դարձավ ճամփան հայի,
Տագնապաշունչ Դեր-Զոր՝ ուղի գերեզմանի:
Տվայտանքից խորով սրտի՝ պանդխտացավ,
Տարագնաց հայոց ազգը սփյուռք դարձավ:
Ց
Ցաքուցրիվ եղանք,աղա՜ղ,
Ցասումի դեմ նենգ թշնամու,
Ցողը որպես սարսուռ մաղեց,
Ցողեց հայոց հողը թափուր:
Ու
Ուխտագնաց,աստվածորդի ազգը,սակայն,
Ուխտադրուժ չեղավ երբեք,
Ուղտատեղի դարձած վաղուց՝
Մաշտոցաշունչ հողում ծաղկեց:
Փ
Փոթորկահույզ,բայց փրկարար
Մեսրոպավառ ճամփաներով՝
Փետրագրչով,արյան գնով,մաքառումով,
Սակայն փառքով,քանի՜ դարեր կա՜նք...
Պիտ լինենք մենք Մաշտոցի անմար լույսով:
Ք
Քաղցրադղիրդ զնգան պիտի
Հայաղողանջ զանգերը զիլ՝
Հանց ավետիս հավերժումի
Քանքարաշատ հայոց ազգի,
Քանդակազօծ խաչ-խաչքարի:
Օ
Օձաբներ թափուր չեն,չէ՜
Օձագալար հսկում են դեռ
Օրրանը հայոց,որ ավերեն,
Հայոց զարմին որ օտարեն...
Ֆ
Ֆարսի դեմ՝ գիր հայաճաճանչ,
Մոգի դեմ՝ խաչ, քրիստոնյա,
Հաը՝ հավերժ,հայոցն՝ անմահ,-
Մաշտոցի սուրբ հոգին՝ վկա:
Հեղինակ՝ Անահիտ Սարգսյան
Արթուր Մանուկյան