#ХАЙБАР ҚАЛЪАЛАРИ фатҳи (7 ҳижрий йил)

Бу жанг тарихда қалъаларни забт этиш билан машҳур бўлиб, унда жисмоний куч, шахсий жасорат ва дипломатия уйғунлашган.
Қуйида Хайбардаги мустаҳкам қалъаларнинг фатҳи ҳақида:
1. Фитна марказини бартараф этиш.
Хайбар Мадинадан тахминан 150 км шимолда жойлашган серҳосил ҳудуд эди. У ерда яҳудий қабилалари яшар, улар жуда мустаҳкам қалъаларга эга эдилар. Хайбар Мадинага қарши ҳужумлар учун фитна маркази ва молиявий таянч бўлиб хизмат қилган (жумладан, Хандақ жангида ҳам).
Мадинанинг хавфсизлигини таъминлаш учун Расулуллоҳ ﷺ Хайбар томон юриш қилишга қарор қилдилар.
2. Енгилмас қалъалар
Хайбар биргина шаҳар эмас, балки тоғ-тошлар устида жойлашган саккизта йирик қалъадан иборат эди. 1400 нафар мусулмон аскар минглаб яҳудий жангчиларига қарши турди. Улар баланд деворлар ортида ва катта озиқ-овқат захираси билан ҳимояланар эдилар.
Қалъалар бирма-бир забт этилди, аммо энг қийини — Ал-Қамус қалъаси бўлди.
3. “Байроқ соҳиби” ва Али ибн Абу Толибнинг жасорати
Бир неча саҳобалар қалъани олишга ҳаракат қилган бўлсалар-да, муваффақият қозона олмадилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ дедилар:
“Эртага бу байроқни шундай инсонга бераманки, у Аллоҳ ва Расулини яхши кўради ва Аллоҳ ҳамда Расули уни яхши кўради. Аллоҳ унинг қўли билан ғалаба беради.”
Эртаси куни байроқ Али ибн Абу Толиб​رَضِيَ اللهُ عَنْهُга берилди. Унинг кўзи оғриётган эди, лекин Пайғамбар ﷺ дуо қилгач, дарҳол шифо топди. Али​رَضِيَ اللهُ عَنْهُ жасорат билан ҳужумни бошлади.
Ривоятларда келтирилишича, у қалъа эшигини қалқон ўрнида ишлатган — бу унинг улкан куч ва матонатини кўрсатади.
4. Марҳаб билан ҳал қилувчи жанг
Қалъа олдида Али​رَضِيَ اللهُ عَنْهُ Марҳаб номли машҳур жангчи билан юзма-юз келди. У Хайбарнинг энг кучли жангчиси ҳисобланар эди.
Қисқа, лекин шиддатли дуэлда Али​رَضِيَ اللهُ عَنْهُ уни мағлуб этди. Марҳабнинг ўлими қалъа ҳимоячиларининг руҳиятини синдирди ва натижада Хайбар фатҳ этилди.
5. Ғалабадан кейинги адолат
Ғалабадан сўнг Хайбар аҳли ўз ерларида қолишга рухсат сўрадилар.
Расулуллоҳ ﷺ бунга рози бўлиб, улар ҳосилнинг ярмини мусулмонларга бериш шарти билан ерни ишлашда давом этишларига изн бердилар.
Бу мусулмонлар ва мусулмон бўлмаганлар ўртасидаги илк иқтисодий ҳамкорлик намунаси ҳисобланади.