"МУМТАҲАНА" сураси ва "Имон имтиҳонидан" ўтган аёл қиссаси.
--------
Мумтаҳана ўзи ким?
Қавмнинг энг бахтсизи ким?
"Мумтаҳана" (Имтиҳон қилинган аёл) — бу Умму Кулсум бинт Уқба ибн Абу Муайтдир.
Унинг отаси — Уқба ибн Абу Муайт бўлиб, у "қавмнинг энг бахтсизи" деб лақаб олган эди. У шундай кимса эдики:
* Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) саждада турганларида устларига туянинг ичак-чавоқларини ташлаган.
* Расулуллоҳ (с.а.в.) намоз ўқиётганларида ридоси билан бўғизларидан қисиб, нафасларини қайтарган.
* У зотнинг муборак юзларига туфлаган малъун эди.
Шундай залолатдаги инсоннинг пушти камаридан Аллоҳ таоло Умму Кулсумдек имонли аёлни чиқарди.
Умму Кулсум жуда ақлли, илмга чанқоқ аёл эди. Маккада илм билан шуғулланадиган кам сонли аёллардан бири бўлди. Ислом имон нури қалбига кирган бўлса-да, отаси ва акалари (Умара ва Валид)дан қўрқиб, имонини сир сақлади.
Ҳижрат вақти келганида у ҳам кетишни истади, лекин оиласининг зуғумидан қўрқиб сабр қилди. Бадр ғазотида отаси кофир ҳолида ҳалок бўлди. Умму Кулсум 16-17 ёшларга етганда Макканинг энг обрўли йигитлари совчи қўйди, лекин у Муҳаммад (с.а.в.)нинг динларида собит қолиш ва Мадинага ҳижрат қилиш орзусида совчиларни рад этди.
Ҳудайбия сулҳи тузилгач, ундаги шартлардан бири: "Агар Маккадан бирор киши мусулмон бўлиб Мадинага борса, Расулуллоҳ уни қайтариб беришлари керак" эди. Умму Кулсум буни эшитиб, энди ҳижрат қилиш имконсиз деб ўйлади. Бироқ зуғум кучайгач, "Расулуллоҳ мени қайтариб юборсалар ҳам бораман!" деб таваккал қилди.
Ёш бир қиз тун қоронғусида, хавфли ва узоқ йўлга ёлғиз отланди. Агар қайтариб юборилса, Маккада уни ўлим ёки қаттиқ азоб кутаётган эди. Бу — тоғларни титратадиган буюк сабот эди!
У Мадинага етиб келганида, Пайғамбаримиз (с.а.в.) ва саҳобалар ҳайратда қолдилар. Шартга кўра уни қайтариш керак эди, лекин саҳобалар: "Ё Расулуллоҳ, қандай қилиб бу заифа аёлни кофирлар қўлига қайтарамиз?" дейишарди. Расулуллоҳ (с.а.в.) ваҳий кутиб сукут сақладилар.
Шунда етти қават осмон устидан Жаброил (а.с.) нажот билан тушди. Мумтаҳана сурасининг ояти нозил бўлди:
> "Эй имон келтирганлар! Агар сизларга мўмина аёллар ҳижрат қилиб келсалар, уларни имтиҳон қилиб кўринглар... Агар уларнинг мўмина эканини билсангиз, уларни кофирларга қайтарманглар!"
>
Шу тариқа, Аллоҳ таоло Умму Кулсумни Ўз ҳимоясига олди. Унинг сабри учун Аллоҳ уни дунёда ҳам мукофотлади: у жаннат башорати берилган ўн саҳобийдан бири, Мадинанинг энг бой ва олижаноб кишиси **Абдураҳмон ибн Авф (р.а.)**га турмушга чиқди.
Бу — Мумтаҳана сурасининг номланиш тарихи ва сабрли аёлнинг ибратли қиссаси эди.
Агар қисса сизга манзур бўлган бўлса, Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам)га саловот айтишни унутманг!
اللهم صل وسلم على نبينا محمد ﷺ
Нет комментариев