#МАККА даврининг дастлабки кунларида, Ислом ҳали уйларда секин шивирлаётган, йўлларда ҳушёр қадамлар билан юриб юрган пайтда, Қурайш Каъба майдонини кибр ва ҳокимият билан тўлдириб қўйган эди.

Улар олдида Аллоҳнинг Китобини баланд овозда ўқишга ҳеч ким журъат қилолмасди.
Бир куни саҳобалар йиғилиб, ғамгин ҳолда гаплашишди: «Валлоҳи, Қурайшга бу Қуръонни ҳеч қачон баланд овозда ўқиб берилганини эшитмаганман».
Жимлик чўкди. Бу фақат сўз айтиш эмас, балки Макканинг йўлбошчилари ва уларнинг зулмига қарши чиқиш эди.
Бирдан ўрнидан турди жисми ўта озғин, қадди паст, лекин қалбида тоғдек иймон бор бир одам – улуғ саҳобий Абдуллоҳ ибн Масъуд رضي الله عنه.
У қатъийлик билан деди:
«Мен уларга Қуръонни эшиттираман».
Саҳобалар ҳайрон бўлиб қарашди ва:
«Сенга хавф туғилади, биз фақат қабиласи уни Қурайшдан ҳимоя қиладиган одамни хоҳлаймиз», дедилар.
Лекин ибн Масъуд бир қадам ҳам ортга чекинмади ва қалби иймонга тўла ҳолда:
«Мени қўйинглар, Аллоҳ мени ҳимоя қилади», деди.
Эрталаб чиққанда, Қурайшнинг йўлбошчилари Каъба соясида йиғилиб, гаплашиб, мақтаниб ўтиришарди, гўё бутун Макка уларнинг қўлида экан.
Шу пайтда бир ўзи майдонга чиқди, ҳеч қандай қиличсиз, орқасида уни ҳимоя қиладиган қабила йўқ.
Кейин бирдан унинг овози Ҳарам майдонида баланд кўтарилди:
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ ۝ الرَّحْمَٰنُ ۝ عَلَّمَ الْقُرْآنَ
ва у Сураи Раҳмон оятларини ўқий бошлади.
Қурайш йўлбошчилари бир лаҳза жойларида қотиб қолишди, гўё овоз осмонни ёриб ўтгандек. Кейин ғазабланиб бақиришди:
«Ибн Умм Абд нима деяпти?!»
Лекин ибн Масъуд сукут қилмади, балки овозини янада баланд ва қувватли қилиб ўқиди. Қуръон унинг оғзидан селдек оқиб чиқарди. Қурайш одамлари унга ҳужум қилишди, юзига ва баданига уришди, қон оқизишди, юзи шишиб кетди.
Шунга қарамай, у бир лаҳза ҳам тўхтамай ўқиди, овозини Қуръон билан баланд тутди, гўё оғриқ унга таъсир қилмаётгандек. Ниҳоят қаттиқ уришдан йиқилди.
Саҳобалар олдига қайтиб келди, юзи қонга беланган ҳолда.
Уларни кўриб: «Мана шуни сизлар мен учун хавотир қилган эдинглар», дедилар.
Ибн Масъуд оғриққа қарамай табассум қилди ва улуғ сўз айтди: «Аллоҳнинг душманлари менга ҳозир ҳеч қачонгидан ҳам осонроқ кўринди. Агар хоҳласангиз, эртага ҳам шунга ўхшаш иш қиламан».
Абдуллоҳ ибн Масъуд رضي الله عنه Каъба майдонидан қайтиб келгач, юзи Қурайш уришларидан қонга беланган ҳолда саҳобалар орасига ўтирди. Қуръон ҳали ҳам кўксида оловдек ёниб турарди.
У Макка йўлбошчиларига қарши ёлғиз ўзи туриб, Аллоҳнинг сўзини уларга биринчи марта баланд овозда эшиттирди. Улар уни қаттиқ уришди, лекин унинг Қуръон овози уларнинг зарбаларидан баландроқ бўлди.
Кунлар ўтди. Бир куни Абдуллоҳ ибн Масъуд Расулуллоҳﷺ га мисвок келтириш учун дарахтга чиқди. У жисми озғин, оёқлари ингичка эди. Дарахтга чиққанда шамол кийимини кўтариб, оёқлари кўринди. Баъзи саҳобалар унинг оёқларининг ингичкалигидан кулишди.
Расулуллоҳ ﷺ уларга қараб:
«Нимага куляпсизлар?» дедилар.
Улар: «Ё Расулаллоҳ, унинг оёқларининг ингичкалигидан», дейишди.
Шунда Набий ﷺ: «Нафсим қўлида бўлган Зотга қасамки, улар (икки оёғи) миқёсда Уҳуд тоғидан ҳам оғирроқдир», дедилар ва Уҳуд тоғига ишора қилдилар.
Мана шу ерда сир очилади: одамлар унинг оёқларидан кулган ўша озғин одам, ўша кунларда Каъба майдонида ёлғиз ўзи туриб, Қурайшга Қуръонни биринчи марта баланд овозда эшиттирган одам эди. Унинг улуғлиги жисмида эмас, балки иймонга тўлган қалбида эди. Шу сабабдан унинг эгаси Аллоҳ ҳузурида тоғлардан ҳам оғир бўлди.
Шундай қилиб, улуғ саҳобий Абдуллоҳ ибн Масъудرضي الله عنهнинг номи тарих саҳифаларида жисмининг кучи билан эмас, иймонининг кучи билан ёзилди.
Аллоҳ ундан рози бўлсин...