
Ўша давр халифа Усмон ибн Аффонرضي الله عنه даври бўлиб, фатҳ тез суръатлар билан кенгайиб бораётган эди.
Мусулмонлар Миср ва Шом соҳилларини эгаллаб, денгиз кучларини шакллантира бошладилар.
Абдуллоҳ ибн Саъд ибн Аби Сарҳرضي الله عنه (Миср волийси) ва Муовия ибн Абу Суфён رضي الله عنه(Шом волийси) раҳбарлигида илк мусулмон денгиз флоти тузилди — уларнинг асосий базалари Искандария ва Триполи (Ливан) эди.
Византия империяси эса Ўрта денгизда узоқ йиллар ҳукмрон эди ва у "Рим денгизи" деб аталарди.
Император Констант II (Константин II, 25 ёшда) мусулмонларнинг денгиздаги фаоллигидан хавотирга тушиб, уларнинг янги флотини йўқ қилиш учун ўзи бошчилик қилган улкан флот билан чиқди.
Мақсади мусулмонларнинг денгиз кучларини йўқ қилиш ва Миср/Искандарияни қайтариб олиш.
Мусулмонларда тақрибан 200 та кемадан иборат флот тўпланди .
Қўмондон Абдуллоҳ ибн Саъд ибн Аби Сарҳ ва шунингдек Абу-л-Аъвар каби қўмондонлар ҳам ёрдамчи эди.
Кўплаб кемалар Миср ва Шомда қурилган, кема аъзолари орасида яманлик денгизчилар ва форс кемасозлари ҳам бор эди.
Византия (Рум)ликларда эса тақрибан 1000 тага яқин кемадан иборат флот тузилди.
Флотни император Констант II ўзи шахсан бошқарган.
Бу ўша даврдаги дунёнинг энг кучли ва тажрибали денгиз флоти эди.
Жанг Ликия соҳили яқинида, Финикс (ҳозирги Финike, Туркия жануби) порти яқинида, Ўрта денгизда бўлди.
Мусулмонлар денгиз жангини яхши билмас эдилар — улар асосан қуруқликдаги жангчилар эди.
Шунинг учун Абдуллоҳ ибн Саъд саҳобалар билан маслаҳатлашиб, ғайриоддий тактика қўллади
Кемаларни арқонлар, занжирлар ва занжирли илгаклар билан бир-бирига боғлаб, улкан тўплам ҳосил қилдилар.
Сўнг душман кемаларига яқинлашиб, уларни ҳам арқон ва занжирли илгаклар билан ўз кемаларига боғлаб олдилар.
Натижада денгиз жанги қуруқлик жангига айланди — мусулмонлар қилич, ханжар ва ўқлар билан душман кемаларига ўтиб, яқин масофада жанг қилдилар.
Византия флоти эса анъанавий денгиз тактикасига (манёвр қилиш) таянарди, лекин кемалар жуда яқин бўлгани учун бу имконсиз бўлди.
Жанг жуда шиддатли кечди, денгиз қонга бўялди, жасадлар тўлқинлар билан соҳилга урилиб турарди.
Жанг бир неча кун давом этди.
Натижада жанг мусулмонлар ғалабаси билан якунланди — бу уларнинг илк йирик денгиз ғалабаси эди.
Византия флоти деярли йўқ қилинди, император Констант II зўрға қочиб қутулди (баъзи ривоятларда офицернинг кийимини кийиб, бошқа кемага ўтказилгани айтилади).
Ўрта ер денгизида Византия ҳукмронлиги заифлашди — мусулмонлар денгизда устунликка эришдилар.
Кейинги йилларда Крит, Родос, Кипр каби ороллар ҳам фатҳ қилина бошлади.
Бу жанг Ўрта ер денгиз тарихидаги мувозанатни ўзгартирди ва мусулмон денгиз кучларининг ривожланишига йўл очди.


Присоединяйтесь — мы покажем вам много интересного
Присоединяйтесь к ОК, чтобы подписаться на группу и комментировать публикации.
Нет комментариев