
«Ҳасан (Басрий) ва Умар ибн Абдулазиздан кўра қўрқуви кучлироқ кишини кўрмадим. Гўёки олов фақат шу иккиси учун яратилгандек эди».
Домра Ҳафс ибн Умардан ривоят қилади:
«Ҳасан (Басрий) йиғлади. Ундан: «Сизни нима йиғлатмоқда?» деб сўрашди. У: «Эртага (Аллоҳ) мени оловга ташлашидан ва бунга парво қилмаслигидан қўрқаман», деди».
Фурот ибн Сулаймон айтади:
«Ҳасан (Басрий) шундай дерди: «Аллоҳга қасамки, мўминлар шундай қавмки, уларнинг қулоқлари, кўзлари ва баданлари (Аллоҳдан қўрқиш туфайли) хокисор бўлиб қолган. Ҳатто жоҳил кимса уларни бемор деб ўйлайди. Ваҳоланки, Аллоҳга қасамки, улар қалб соҳибларидир. Уларнинг: «Биздан ғам-андуҳни кетказган Аллоҳга ҳамд бўлсин» (Фотир сураси, 34-оят) деганларини кўрмайсанми? Аллоҳга қасамки, улар дунёда қаттиқ ғам-андуҳларни бошларидан ўтказдилар ва уларга ўтганларнинг бошига тушган синовлар тушди. Валлоҳи, уларни одамларни хафа қиладиган (дунёвий) нарсалар хафа қилмади, балки уларни йиғлатган ва ғамга ботирган нарса — дўзах қўрқуви эди». (Ибн Муборак Маъмардан, у Яҳё ибн Мухтордан, у эса Ҳасандан шунга ўхшаш ривоятни келтирган).
Ибн Абид Дуня Абдураҳмон ибн Ҳорис ибн Ҳишомдан ривоят қилади: «Бир куни Абдуллоҳ ибн Ҳанзала бемор бўлиб ётганида уни кўргани бордим. Бир киши унинг ҳузурида ушбу оятни тиловат қилди: «Улар учун жаҳаннамдан тўшак ва устларидан (оловли) чойшаблар бордир» (Аъроф сураси, 41-оят). Шунда у (Абдуллоҳ) йиғлади, ҳатто жони чиқиб кетади деб ўйладим. У: «Олов қатламлари орасида қолибдилар-ку!» деди. Сўнг оёққа туриб кетди. Бир киши : «Эй Абу Абдурраҳмон, ўтиринг», деди. У эса: «Жаҳаннам зикри мени ўтиришдан тўсди, билмайман, балки мен ҳам ўшаларнинг орасида бўларман», деди».
Абдурраҳмон ибн Мусъабдан ривоят қилинади: «Бир киши Фурот дарёси қирғоғида турганида, бир қорининг: «Албатта, жиноятчилар жаҳаннам азобида мангу қолувчидирлар» (Зухруф сураси, 74-оят) деган оятини эшитиб, чайқалиб кетди. Қори: «Улардан (азоб) енгиллатилмас ва улар у ерда ноумиддирлар» (Зухруф сураси, 75-оят) оятига келганида, ҳалиги киши сувга йиқилиб, вафот этди».
Абу Бакр ибн Айёш айтади: «Фудайл ибн Иёзнинг орқасида Шом намозини ўқидим. Ёнимда ўғли Алий бор эди. Фудайл «Такасур» сурасини ўқиди. Қачонки «Албатта, сизлар жаҳаннамни кўрасизлар» оятига етганида, (ўғли) Алий ҳушидан кетиб йиқилди. Фудайл эса ўша оятдан нарига ўтолмай қолди ва бизга «хавф намозини» ўқиб берди (яъни, намозни жуда қисқа тугатди). Мен Алийнинг тепасида турдим, у фақат ярим тунда ҳушига келди».
Абу Нуайм ўз исноди билан Фудайлдан ривоят қилади: «Бир кеча ҳовлининг ўртасида турган ўғлим Алийга кўзим тушди. У: «Олов! Оловдан қутулиш қачон бўлади?» деб айтарди». Бир куни Алий Ибн Уяйнанинг ҳузурида эди. Суфён дўзах зикр қилинган бир ҳадисни айтиб берди. Алийнинг қўлида бир нарса ўралган қоғоз бор эди. У бирдан инграб юборди ва йиқилди, қўлидаги қоғоз ҳам тушиб кетди. Суфён унга қараб: «Агар сенинг шу ердалигингни билганимда, бу ҳадисни айтмаган бўлардим», деди. У фақат Аллоҳ хоҳлаганча вақт ўтгандан кейингина ҳушига келди.
Алий ибн Хашрам айтади: «Мансур ибн Амморнинг шундай деганини эшитдим: «Бир куни Масжидул Ҳаромда гапираркан, дўзах сифатларидан баъзисини зикр қилдим. Шунда Фудайл ибн Иёзнинг нидо қилиб, ҳушидан кетганини ва ўзини ерга ташлаганини кўрдим».


Присоединяйтесь — мы покажем вам много интересного
Присоединяйтесь к ОК, чтобы подписаться на группу и комментировать публикации.
Нет комментариев