1802.

ЎЗ ОТАСИДАН БОШҚАНИ ОТА ДЕМАСЛИК
______________________
عَنْ سَعْدِ بن أبي وقَّاصٍ رضي اللَّه عَنْهُ أنَّ النبيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ قالَ: «مَن ادَّعَى إلى غَيْرِ أبِيهِ وَهُوَ يَعْلَمُ أنَّهُ غَيْرُ أبِيهِ فَالجَنَّةُ عَلَيهِ حَرامٌ». مُتَّفَقٌ عَلَيهِ.
Саъд ибн Абу Ваққос розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
“Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Ким билиб туриб отасидан бошқани отам деб даъво қилса, жаннат унга ҳаромдир!» дедилар”.
Муттафақун алайҳ
«САҲИҲ ҲАДИС»лар тӯплами
◇◇◇____________________◇◇◇
1803. ЎЗ ОТАСИДАН БОШҚАНИ ОТА ДЕМАСЛИК
وعن أبي هُريْرَة رضي اللَّه عنْهُ عَن النَّبيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لا تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِكُمْ، فَمَنْ رَغِبَ عَنْ أبيهِ فَهُوَ كُفْرٌ». مُتَّفَقٌ عَلَيهِ.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
“Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Ҳақиқий оталарингиздан тониб юз ўгирманглар. Кимки ўз отасини тан олмай юз ўгирса, бу иши куфрликдир», дедилар”.
Муттафақун алайҳ
«САҲИҲ ҲАДИС»лар тӯплами
◇◇◇___________________◇◇◇
1804. ЎЗ ОТАСИДАН БОШҚАНИ ОТА ДЕМАСЛИК
وَعَنْ يزيدَ بن شريك بن طارقٍ قالَ: رَأَيْتُ عَلِيًّا رضي اللَّه عَنْهُ عَلى الْمِنْبَرِ يَخْطُبُ، فَسَمِعْتهُ يَقُولُ: لا واللَّهِ مَا عِنْدَنَا مِنْ كتاب نَقْرؤهُ إلاَّ كتاب اللَّه، وَمَا في هذِهِ الصَّحِيفَةِ، فَنَشَرَهَا فَإذا فِيهَا أسْنَانُ الإبلِ، وَأَشْيَاءُ مِنَ الجِرَاحاتِ، وَفيهَا: قَالَ رَسولُ اللَّه صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ: «المدِينَةُ حَرَمٌ مَا بَيْنَ عَيْرٍ إلى ثَوْرٍ، فَمَنْ أحْدَثَ فيهَا حَدَثا، أوْ آوَى مُحْدِثا، فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ والمَلائِكَة وَالنَّاسِ أجْمَعِينَ، لا يَقْبَلُ اللَّه مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَة صَرْفا وَلا عَدْلاً، ذِمَّةُ المُسْلِمِينَ وَاحِدَةٌ، يَسْعَى بِهَا أدْنَاهُمْ، فَمَنْ أخْفَرَ مُسْلِما، فَعلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّه والمَلائِكَةِ وَالنَّاسِ أجْمَعِينَ، لا يَقْبَلُ اللَّه مِنْهُ يَوْم الْقِيامَةِ صَرفا ولا عدْلاً. وَمَنِ ادَّعَى إلى غَيْرِ أبيهِ، أو انتَمَى إلى غَيْرِ مَوَاليهِ، فَعلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّه وَالملائِكَةِ وَالنَّاسِ أجْمَعِينَ، لا يقْبَلُ اللَّه مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامةِ صَرْفاً وَلا عَدْلاً». مُتَّفَقٌ عَلَيهِ.
«ذِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ» أيْ: عَهْدُهُمْ وأمانتُهُم. «وَأخْفَرَهُ»: نَقَضَ عَهْدَهُ. «والصَّرفُ»: التَّوْبَةُ، وَقِيلَ: الحِلَةُ. «وَالْعَدْلُ»: الفِدَاءُ.
Язид ибн Шарик ибн Ториқ розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Алий розияллоҳу анҳу минбарда туриб, бизга хутба қилди. У шундай деяётганини эшитдим: «Аллоҳга қасамки, бизда Аллоҳнинг Китоби ва ушбу саҳифадагидан бошқа ўқиладиган битик йўқ», деди. Кейин уни ёйган эди, қарасак, унда (дия) туяларининг ёши ва жароҳатларга оид масалалар ҳамда Расулуллоҳ ﷺ қуйидаги айтган сўзлари экан:
«Мадина Айрдан Савргача ҳарамдир. Ким унда бир бидъат пайдо қилса ёки бидъатчига жой берса унга Аллоҳнинг, фаришталарнинг, одамларнинг – барча‑барчаларининг лаънати бўлсин! Аллоҳ ундан Қиёмат куни нафлни ҳам, фарзни ҳам қабул қилмайди. Мусулмонларнинг кафиллиги бирдир. Буни уларнинг энг оддийлари ҳам қилаверади. Ким бир мусулмоннинг кафиллигини поймол қилса, унга Аллоҳнинг, фаришталарнинг, одамларнинг – барча‑барчаларининг лаънати бўлсин! Аллоҳ ундан нафлни ҳам, фарзни ҳам қабул қилмайди. Ким отасидан бошқани ота деб даъво қилса ёки мавлоларининг изнисиз бирор қавмни ўзига валий тутса, унга Аллоҳнинг, фаришталарнинг, одамларнинг – барча‑барчаларининг лаънати бўлсин! Аллоҳ ундан нафлни ҳам, фарзни ҳам қабул қилмайди».
Муттафақун алайҳ
Айр (Оир деб ҳам аталади) – Мадина жанубидаги унча баланд бўлмаган, қизғиш-қора тоғ. У Ҳарамдан 8 км узоқликда жойлашган.
«Кафиллик» деб таржима қилинган сўз асл матнда «зимма» деб келган бўлиб, бу бирор кишининг, масалан, ғайридиннинг ҳимоясини зиммага олишни англатади.
«Ундан фарзни ҳам, нафлни ҳам қабул қилмайди» жумласида «фарз» ва «нафл» деб ўгирилган «сорфун» ва «ъадлун» сўзларининг маъноси ҳақида турли фикрлар айтилган. Жумҳур уламолар «сорфун»ни фарз, «ъадлун»ни нафл деб изоҳлаганлар. Уларни тавба, шафоат ва фидя деб изоҳлаганлар ҳам бор. Жумладан, «Саҳиҳи Бухорий»нинг айрим нусхаларида муаллифнинг «ъадлун – фидядир» деган изоҳи ҳам нақл қилинган.
«Мавло» – бу ўринда иттифоқдошлар ва қул озод қилган кишилар тушунилади. «Валий тутиш» деганда уларга ўзини мансуб тутиш, ўзига уларни эга билиш назарда тутилади.
«САҲИҲ ҲАДИС»лар тӯплами
◇◇◇___________________◇◇◇
1805. ЎЗ ОТАСИДАН БОШҚАНИ ОТА ДЕМАСЛИК
وَعَنْ أبي ذَرٍّ رضي اللَّه عَنْهُ أنَّهُ سَمِعَ رسولَ اللَّه صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «لَيْسَ منْ رَجُلٍ ادَّعَى لِغَيْر أبيهِ وَهُوَ يَعْلَمُهُ إلاَّ كَفَرَ، وَمَنِ ادَّعَى مَا لَيْسَ لهُ، فَلَيْسَ مِنَّا، وَليَتَبوَّأُ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّار، وَمَنْ دَعَا رَجُلاً بِالْكُفْرِ، أوْ قالَ: عدُوَّ اللَّه، وَلَيْسَ كَذلكَ إلاَّ حَارَ عَلَيْهِ».
مُتَّفَقٌ عَلَيهِ، وَهَذَا لفْظُ روايةِ مُسْلِمِ.
Абу Зарр розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
“Бу киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни:
«Ким билиб туриб ўз отасини тан олмай бошқа кишини отам деса, кофир бўлибди. Кимки, ўзиники бўлмаган нарсани меники деб даъво қилса, биздан эмасдир. Ва жойини дўзахдан тайёрлаб қўяверсин. Кимки бирор кишини, «эй, кофир» ёки «эй, Аллоҳнинг душмани», деса ва айтилган бу сифатлар у кишида бўлмаса, айтувчининг ўзига қайтади», деб айтганларини эшитдилар.
Муттафақун алайҳ. Бу Муслим ривоятидаги лафздир.
«САҲИҲ ҲАДИС»лар тӯплами
◇◇◇____________________◇◇◇
1806. ҚАЙТАРИЛГАН НАРСАЛАРНИ ҚИЛМАСЛИК
وَعَنْ أبي هُرَيْرَةَ رضي اللَّه عَنْهُ أنَّ النبي صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إنَّ اللَّه تَعَالى يَغَارُ، وَغَيْرَةُ اللَّهِ أنْ يَأْتيَ المَرْءُ مَا حَرَّمَ اللَّه عَليهِ». مُتَّفَقٌ عَلَيهِ.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
“Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Албатта, Аллоҳ рашк қилади. Аллоҳнинг рашки мўминнинг Аллоҳ ҳаром қилган нарсани қилишидандир», дедилар».
Муттафақун алайҳ
«САҲИҲ ҲАДИС»лар тӯплами
◇◇◇__________________◇◇◇
1807. ҚАЙТАРИЛГАН НАРСАЛАРНИ ҚИЛИБ ҚЎЙСА
وعَنْ أبي هُرَيْرَةَ رضي اللَّه عَنْهُ عَن النَّبيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ قال: «مَنْ حَلَف فَقَالَ في حلفِهِ: بِالَّلاتِ والْعُزَّى، فَلْيقُلْ: لا إلَهَ إلاَّ اللَّه ومَنْ قَالَ لِصَاحِبِهِ، تَعَالَ أقَامِرْكَ فَليتَصَدَّق». مُتَّفَقٌ عَلَيهِ.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
“Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Сизлардан ким қасам ичиб, қасамида «Лот ва Уззо билан», деса, «Лаа илааҳа иллаллоҳ», деб олсин. Ким шеригига: «Кел, сен билан қимор ўйнайман», деса, садақа қилиб юборсин», дедилар.
Муттафақун алайҳ
Фойда: Араблар жоҳилиятда ана шу Лот ва Уззо номли бутлар номи ила қасам ичишар эди. Мусулмон бўлишгандан кейин ҳам баъзилари одатланиб қолишгани учун бу номлар ила бехосдан қасам ичиб қўйишар эди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бу муаммони ҳал этиб муолажа сифатида юқоридаги сўзни айтдилар.
«САҲИҲ ҲАДИС»лар тӯплами