1718.

-- ҚАСАМНИ БУЗИШ
___ ___ ___ ___
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضِي اللَّه عنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ: «لأَنْ يَلَجَّ أَحَدُكُمْ في يَمِينِهِ في أَهْلِهِ آثَمُ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ تَعَالى مِنْ أَنْ يُعْطِيَ كَفَّارَتَهُ الَّتي فَرَض اللَّه عَلَيْهِ». مُتَّفَقٌ عَلَيهِ.
قولُهُ: «يلَجَّ» بِفَتْحِ الَّلامِ، وَتَشْدِيدِ الجيِمِ: أَيْ يتَمادَى فِيها، وَلاَ يُكَفِّرُ، وقولُه: «آثَمُ» بالثاءِ المثلثة، أَيْ : أَكْثَرُ إِثْماً .
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
"Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Бирортангизнинг ўз аҳли хусусидаги қасамида туриб олиши Аллоҳнинг наздида бунинг учун Аллоҳ унга фарз қилган каффоратни беришидан кўра оғирроқ гуноҳдир», дедилар».
Муттафақун алайҳ
Изоҳ:
Масалан, бир киши аҳлига зарар етадиган бир ишни қилишга қасам ичди. Қасамини бузмаса, аҳл-оиласига зиён етади. Шунда қасамнинг каффоратини бериб, қасамни бузиши керак. Бўлмаса, аҳлига зулм қилиб, қасамхўрликдан ҳам катта гуноҳга қолади.
«САҲИҲ ҲАДИС»лар тӯплами
◇◇◇_______________◇◇◇
1719. ЛАҒВ ҚАСАМ
وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّه عَنْهَا قَالَتْ: أُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ : {لا يُؤَاخِذُكُم اللَّه بِاللَّغْو في أَيْمَانِكُمْ} في قَوْلِ الرَّجُلِ: لا واللَّهِ، وَبَلى واللَّهِ. رواه البخاري.
Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади:
Оиша: «Аллоҳ сизларни тилларингиздаги беҳуда қасамларингиз сабабли жазоламайди», деб айтилган оят, ҳар бир сўзида «Валлоҳи бундай» ёки «Валлоҳи бундай эмас», деб бўлар бўлмасга қасам ичувчи киши ҳақида нозил бўлган», деб айтдилар.
Имом Бухорий ривоятлари
Фойда:
Лағв – Шофеъий мазҳабида, қасамни ният қилмай, тилга ўзича келиб қолган лафз. Бизнинг Ҳанафия мазҳабимизда эса, лағв бирор, нарса шундай деб гумон қилиб қасам ичилади‑да, лекин ҳақиқат уни акси бўлиб чиққандаги қасамни тушунилади.
Қасам уч турли бўлади. 1. Ёлғон қасам. 2. Лағв қасам. 3. Мунъақида (боғланган) яъни бирор нарсани бажаришга ёки бажармасликка қасд қилиб ичилган қасам.
Буларнинг аввалгиси ёлғон қасам кабира (улкан) гуноҳ экани ҳақида юқоридаги ҳадисларда ўтдик.
Иккинчиси: Лағв қасам, гуноҳ ҳам эмас, каффорот ҳам лозим эмас.
Учинчиси: Мунъақид қасамида эса агар уни бузса, каффорат лозим. Каффорат уч нарсанинг бирини бажариш билан бўлади. Ўнта мискинни овқатлантириш ёки кийинтириш ёки қул озод этиш. Бу учтасидан бири ихтиёр қилинади. Агар бу учтадан бирортасига қодир бўлмаса, уч кун рўза тутади. Бизнинг Ҳанафия мазҳабимизда ана шу рўзанинг ораси узмай пайдар-пай тутиш шарт қилинган.
«САҲИҲ ҲАДИС»лар тӯплами
◇◇◇_________________◇◇◇
1721. СОТУВЧИНИНГ ҚАСАМИ
وَعَنْ أَبي قَتَادَةَ رضِيَ اللَّه عَنْهُ قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ : « إِيَّاكُمْ وَكَثْرَةَ الحلِفِ في الْبَيْعِ ، فَإِنَّهُ يُنَفِّقُ ثُمَّ يَمْحَقُ » رواه مسلم .
Абу Қатода розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
"Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни:
«Савдода кўп қасам ичишдан ҳазир бўлинглар. Чунки у (маҳсулотни) ўтказади ва (баракани) ўчиради», деб айтганларини эшитдим.
Имом Муслим ривоятлари
«САҲИҲ ҲАДИС»лар тӯплами
◇◇◇________________◇◇◇
1723. АЛЛОҲНИНГ НОМИ ИЛА СЎРАШ
وَعَن ابْن عُمَرَ رضِيَ اللَّه عنْهُما قَالَ: قَال رسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ: «مَنِ اسْتَعَاذَ بِاللَّهِ، فأَعِيذُوهُ، ومنْ سَأَل باللَّهِ، فَأَعْطُوهُ، وَمَنْ دَعَاكُمْ، فَأَجِيبُوه، ومَنْ صنَع إِلَيْكُمْ معْرُوفا فَكَافِئُوهُ، فَإِنْ لمْ تَجِدُوا مَا تُكَافِئُونَهُ به، فَادَعُوا لَهُ حَتَّى تَرَوْا أَنَّكُمْ قَدْ كَافَأْتُموهُ» حديِثٌ صَحِيحٌ، رواهُ أَبُو داود، والنسائي بأسانيد الصحيحين.
Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади:
"Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Ким Аллоҳни восита қилиб, паноҳ тиласа, унга паноҳ бериб ҳимоя қилинглар. Ким Аллоҳни восита қилиб бирор нарса сўраса, ўша сўраган нарсасини беринглар. Ким таом таёрлаб чақирса, унга боринглар. Бирор киши сизларга яхшилик қилса, уни мукофотлаб қўйинглар. Агар мукофотлайдиган нарса топа олмасангиз унинг ҳаққига дуо қилиб қўйинг. Шундай мукофотлангларки, унинг асоратини (юзида) кўринглар», деб айтдилар.
Саҳиҳ ҳадис бўлиб, Абу Довуд ва Насаийлар саҳиҳ санад билан ривоят қилишди.
«САҲИҲ ҲАДИС»лар тӯплами
◇◇◇________________◇◇◇
1724. ШАҲАНШОХ ДЕБ ЧАҚИРМАСЛИК
عَنْ أَبي هُريْرَةَ رضِيَ اللَّه عَنْهُ عن النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ قال: «إِنَّ أَخْنَعَ اسمٍ عندَ اللَّهِ عزَّ وجَلَّ رَجُلٌ تَسَمَّى مَلِكَ الأَملاكِ». متفق عَلَيه.
قال سُفْيَانُ بن عُيَيْنَةَ «مَلِكُ الأَمْلاكِ» مِثْلُ شاهِنشَاهِ.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
"Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Бир кишини подшоҳларнинг подшоҳи деб исмлаш, Аллоҳ азза ва жалла ҳузуридаги энг ёмон исмлардандир», дедилар.
Муттафақун алайҳ
Суфён ибн Уяйна: «Подшоҳларнинг подшоҳи худди Шаҳаншоҳнинг ўзидир», дедилар.
«САҲИҲ ҲАДИС»лар тӯплами
◇◇◇________________◇◇◇
1725. ФОСИҚ ВА БИДЪАТЧИНИ ЭҲТИРОМ ҚИЛМАСЛИК
عن بُرَيْدَةَ رَضِيَ اللَّه عنهُ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ : «لا تَقُولُوا للْمُنَافِقِ سَيِّدٌ، فَإِنَّهُ إِنْ يكُ سَيِّدا، فَقَدْ أَسْخَطْتُمْ رَبَّكُمْ عزَّ وَجَلَّ». رواه أبو داود بإِسنادٍ صحيحٍ.
Бурайда розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
"Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Мунофиқ учун Саййид (бошлиқ) деган сўзни ишлатманглар. Чунки мунофиқни бошлиқ деб билсангизлар, Роббингиз азза ва жалланинг ғазабини келтирган бўласизлар», деб айтдилар.
Абу Довуд саҳиҳ иснод билан ривоят қилдилар.
«САҲИҲ ҲАДИС»лар тӯплами
◇◇◇______________◇◇◇
1726. ИСИТМАНИ СЎКМАСЛИК
عنْ جَابرٍ رَضِيَ اللَّه عَنْهُ أَنَّ رسُول اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ دخَلَ على أُمِّ السَّائبِ، أَوْ أُمِّ الْمُسَيَّبِ فقَالَ: «مَالَكِ يا أُمَّ السَّائبِ -­ أَوْ يَا أُمِّ الْمُسيَّبِ -­ تُزَفْزِفينَ؟» قَالَتْ: الحُمَّى لا بارَكَ اللَّه فِيهَا، فَقَالَ: «لا تَسُبِّي الحُمَّى، فَإِنَّهَا تُذْهِبُ خَطَايا بَني آدم، كَما يُذْهِبُ الْكِيرُ خَبثَ الحدِيدِ». رواه مسلم.
«تُزَفْزِفِينَ» أَيْ: تَتَحرَّكِينَ حرَكَةً سريعَةً، ومَعْناهُ: تَرْتَعِدُ، وَهُوَ بضمِّ التاءِ وبالزاي المكررة والفاء المكررة، ورُوِي أَيضا بالراءِ المكررة والقافين.
Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
"Расулуллоҳ ﷺ Умму Соибнинг ҳузурига кирдилар ва: «Эй Умму Соиб (ёки Умму Мусаййаб), сенга нима бўлди, қалтираяпсан?» дедилар. «Иситма! Аллоҳ уни баракасиз қилсин!» деди у. Росулуллоҳ ﷺ : «Иситмани сўкма. У одам боласининг хатоларини худди босқон темирнинг зангини кетказгандек кетказур», дедилар.
Имом Муслим ривоятлари
«САҲИҲ ҲАДИС»лар тӯплами
◇◇◇_______________◇◇◇
1728. ШАМОЛНИ СЎКМАСЛИК
وعنْ أَبي هُرَيْرةَ رَضِي اللَّه عَنْهُ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «الرِّيحُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ تَأْتِي بِالرَّحْمَةِ، وَتَأْتِي بالعَذَابِ، فَإِذا رَأَيْتُمُوهَا فَلا تَسُبُّوهَا، وَسَلُوا اللَّه خَيْرَهَا، واسْتَعِيذُوا باللَّهِ مِنْ شَرِّهَا». رواه أبو داود بإِسناد حسنٍ.
قوله صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ: «مِنْ رَوْحِ اللَّهِ» هو بفتح الراءِ: أَيْ رَحْمَتِهِ بِعِبَادِهِ.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
"Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни:
«Шамол бандаларга юборилган раҳматдир. Гоҳида у раҳмат билан келади, гоҳида азоб билан. Агар шамол эсса, уни сўкманглар. Аллоҳдан унинг яхшисини сўраб, ёмонидан паноҳ тиланглар», дедилар".
Абу Довуд ҳасан иснод билан ривоят қилдилар.
«САҲИҲ ҲАДИС»лар тӯплами
◇◇◇_______________◇◇◇
1730. ХЎРОЗНИ СЎКМАСЛИК
عنْ زيْدِ بْنِ خَالِدٍ الجُهَنيِّ رَضيَ اللَّه عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّه صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ: «لا تَسُبوا الدِّيكَ، فَإِنَّهُ يُوقِظُ للصلاةِ». رواه أبو داود بإِسنادٍ صحيح.
Зайд ибн Холид ал-Жуҳайний розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
"Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Хўрозни сўкманглар. Чунки у (таҳажжуд ва бомдод) намозига уйғотади», дедилар.
Абу Довуд саҳиҳ иснод билан ривоят қилдилар.
«САҲИҲ ҲАДИС»лар тӯплами