🌹Қалбим гавхари💎

📝Дилоромнинг тушлари... Ёхуд ажалга етаклаган хиёнат. ...Исомиддин бир пайтлар, ҳали уйланмаган чоғларида “Отага ўғилдан кўра қиз меҳрибонроқ бўлади”, деган гапни эшитганида, очиғи, унчалик ишонмаган эди. Кейинроқ, илк фарзанди қиз туғилганда бу “ҳикмат”ни ота-онасидан, яқин биродарларидан бот-бот тинглаш асносида жимгина бош эгиб, гўёки суҳбатдошининг фикрини маъқуллаётгандай турган бўлса-да, кўнглининг бир чеккасидан бошқа бир истеҳзоли ўй ўтган эди: “Ҳа, бу энди қиз кўрган ёки ўғли йўқлар учун бир тасалли экан-да...” Орадан бир-бирини қувиб йиллар ўтди. Исомиддин яратганга минг қайта шукрлар айтса арзийди, Дилоромдан кейин иккита қўчқордай-қўчқордай ўғил кўришди. Мана энди уч фарзанднинг отаси бўлиб, катта кўчада гердайиб юрганида нечукдир тез-тез ўша ҳикматли гапни эслаб қолади ва ўзича тан берган ҳам бўлади: “Одамлар бекорга айтишмас экан-да...” Илло бижилдоқ Дилором сал ақлини таний бошлагандан бери дадасига бир меҳрибон бўлдики, бир меҳрибон бўлдики, буни таърифлаш мушкул! Тўғриси, “ақлини танигандан бери” деган гап ҳам унчалик аниқ эмас. Зеро, Дилором ҳали онасининг кўкрагини пишиллаб эмиб ётган маҳаллари ҳам жажжи қўлчаларини чўзиб, дадаси томонга талпингани-талпинган эди! Фарзанднинг меҳрини падар ҳис қилмай қолмайди. Нодиржони билан Қодиржонидан ҳар қанча айланиб-ўргилса-да, Исомиддин ҳам бора-бора тўнғичига ўзгача меҳр билан қарайдиган бўлиб қолди. Ишдан ҳар куни атай Дилором учун битта чупа-чупми, шоколадми, сақичми олиб келиш ота учун ёзилмаган қонунга айланди. Баъзан ишдан кеч қолган маҳаллари ёки улфатлари билан чойхонага бориб, ошхўрлик қилиб, уйга алламаҳал қайтган кунлари ҳам Исомиддин Дилором қизалоғи уйқусизликдан қизариб кетган кўзларини йириб очганча йўлакда қўғирчоқларини ўйнаганча дадажонининг йўлига кўз тикиб ўтирганини кўрарди. Бахтиёр ота бундай маҳаллари қизалоғининг қўнғироқдек овозда: — Дадажон! — деганини эшитса бас, бутун чарчоқларини унутиб, вужудида ажиб бир енгиллик туярди, гоҳида эса мижжаларига ёш қуйилиб келганини ҳам ҳис этарди. Бунга сайин Дилором дадасига эркаланар, оқшом ҳам дадасининг ёнидан кетмас, охир-оқибат Исомиддиннинг бўйнидан маҳкам қучоқлаб олганча уйқуга кетарди. Гоҳида кечалари безовталаниб уйғонган чоғлари ҳам Дилором уйқу аралаш фақат: — Дадажон... — деб шивирларди. Назокат баъзан эрига ҳазиллашиб қўярди: — Бу мастон қизингиз ўзича мени дадам туққан деб ўйлайди шекилли... Бундай пайтлари Исомиддин бўш келмасди: — Дадасининг қизи бўлгандан кейин шунақа бўлади-да... Аммо айрим пайтлари Назокат сал жиддий оҳангда гапиришга уринарди: — Шунингизни ер-кўкка ишонмайсиз. Бола отасини бунчалик яхши кўрмаслиги керак эмиш. Ахир, ҳар қалай, қиз бола — бировнинг хасми. Эртан-бир кун бировнинг уйига боради. Чиққан қиз чиғириқдан ташқарида, деган гапларам бор. Бунингиз бўлса сизга роса боғланиб қолган... Эртага кўзининг ёшини оқизиб келиб турса, югуриб бориб куёвингизнинг таъзирини бериб келишдан ҳам тоймассиз... Исомиддин жиддий бўлишга уринади, аммо эплай олмайди, яна ҳазилга зўр беради: — Бундай тилла қизалоғимни хафа қилган одамнинг энасини учқўрғондан кўратаман! Хафа қилиши нимаси, биронтаси қаттиқ гапириб кўрсин қани... Вақт ғилдираги эса тўхтов билмай айланиб турарди. Ҳаш-паш дегунча Дилором ўн бирга тўлиб, ўн иккига қадам қўйди. Мана шу Дилором қиз бола боши билан машиналарнинг маркаларинию, турларини укаларидан ўзиб ажратиши ғалати эди. Ҳолбуки, Исомиддининг ўзи то ўнинчи синфни битиргунга қадар “Москвич” билан “Жигули”ни фарқлолмай, ўртоқларига кулги бўлиб юрарди. Дилором эса “Москвич”, “Жигули” у ёқда турсин, ўзимизнинг “Дамас”, “Нексия”дан тортиб, чет элнинг алламбало машиналарига қадар танирди. Таниш ҳам гапми, билағонлик қилиб, аллақандай белгилариними-ей, тезликлариними-ей айтиб ҳам ташларди... Буни кўриб Исомиддин ҳайратдан ёқа ушларкан, баъзан беихтиёр: “Қарқуноқдан булбул чиқаркан-да... Нима бўлса шу қизим бўлади”, деб қўярди... Албатта, Дилором отасини жон-дилидан яхши кўрар, баъзан унга янада яхши кўриниш учун бўлса керак, Назокатнинг таъбири билан айтганда, гапига асал суртиб юборарди гўё. Бир куни нонушта пайти энди кап-катта бўлиб қолган қизи учун бир бўлак патирга аввал ёғ, устидан эса мураббо суртиб бераётган Исомиддин Дилоромнинг тантиқланиб: — Дадажон, бугун худди шундай қилишингизни тушимда кўргандим, — деганига унчалик эътибор бермади. Тўғрироғи, у Дилором одатига кўра ўзига янада ёқиш учун айтаяпти бу гапни деб ўйлади. Орадан бир ҳафтача вақт ўтди. Қизалоғининг нонуштага қовурилган товуқ колбаси ейишни хуш кўришини билган Исомиддин ошхонада столга қўйилган сабзи тахтада бир бўлак колбасани парраклаб кесиб ўтирганди. Шу маҳал хонага одатига кўра: — Ассалому алайкум, дадажон. Яхши ётиб турдингизми, яхши тушлар кўрдингизми, — дея яйраб-яшнаб, кўзлари чақнаб кириб келган Дилором отасининг қўлидаги пичоқни кўрдию, бирдан ранги оқариб, жон ҳолатда: — Қўйинг, қўйинг, дада! — деди. Қизининг гап оҳанги ўзгарганини илғаган Исомиддин ҳайрон бўлиб бошини кўтарди. Дилором шоша-пиша: — Тушимда шу пичоқда қўлингизни кесиб олибсиз, роса қон оқибди... — дейишга улгурди. Ҳали қизининг гапи маъносини илғаб улгурмасидан бурун Исомиддин ўткир пичоқ чап қўлининг кўрсаткич бармоғини ғарчча кесиб кетганини ҳис қилди. Дарҳақиқат, анча қон оқди. Исомиддини безовталаниб, ранги қумдай оқарган, қон оқаётган бармоғига хавотирланиб тикилаётган қизини юпатишга уринди: — Ўтмас пичоқ эди-да ўзи... Ўткир бўлганида кесмасди... Бугун ўткирлатиб келаман... Шубҳасиз, Нодир билан Қодир ҳам типирчилаб қолишганди. Лекин Дилоромнинг безовталаниши бошқачароқдек эди... Исомиддин бармоғини совуқ сувга тутиб турди, Назокат бинт олиб келиб кесилган жойни боғлади. Ишқилиб, бир амаллаб қонни тўхтатишди. Бирдан жиддий тортиб қолган Дилором ота-онасининг шунча тавалло қилишига қарамасдан, оғзига бир ушоқ ҳам сололмай, оч ҳолида мактабга кетди. Эҳтимол бу воқеа, Исомиддин таъбири билан айтганда эса, “техника хавфсизлигига риоя қилинмаганлиги оқибати” тез кунда ёддан кўтарилиб ҳам кетарди. Бироқ... Одатдагидек, яхши кайфиятда, ҳазил-ҳузил билан кечаётган нонушта маҳали Дилором туйқусдан дадасига завқ билан термулиб турди-турди-да, ҳаяжонланиб эълон қилди: — Дадажон, тушимда кўрдим, бугун сизни бошлиқ қилиб тайинлашади. Дастурхон атрофида ўтирганлар, биринчи бўлиб Исомиддиннинг ўзи кулиб юборди. Сўнг қизига меҳр билан қарар экан: — Илоё айтганинг келсин, қизим, — деди. — Лекин тушинг ўнгингдан келмасаям унчалик хафа бўлмайман. — Нега? — ажабланиб сўради қиз. — Чунки, — дея изоҳ берди дада, — бир оёғи гўрда бўлиб қолган бўлим бошлиғимиз охири пенсияга кетгани рост. Лекин унинг ўрнига тўртта одам қўйнига пулини солиб, камига “тепа”даги акаларини ишга солиб югуриб юрибди. Мендай бечорага йўл бўлсин... Назокат муроса оҳангида орага қўшилди: — Қизингиз яхши ният қилаяпти-да, дадаси... Зора фаришталар “омин” деб юборса. Исомиддин аччиқ кулимсиради: — Бу замоннинг фаришталари боланинг тушига қараб ўтиришмайди... Бўлмаса-ку, менинг иш тажрибам... Ҳай, майли... Бир гапдан қолишни сира истамайдиган Назокат яна бўш келмади: — Ахир бизнинг Дилоромимиз ҳам фариштадай гап-да... Дадасининг эътироз учун оғиз жуфтлаганини кўрган “фаришта” узил-кесил гапини айтди-қўйди: — Мана мени айтди дерсиз, бугун бошлиқ бўласиз, тамом-вассалом! Мактабга жўнар вақт яқинлашиб қолгани учун Исомиддин қизи билан баҳслашиб ўтиришдан ўзини тийди. Шу куни кечқурун Исомиддин уйига... бўлим бошлиғи сифатида кириб келди! Ким билади, не гап, не сўз бўлган, аммо катта раҳбар шахсан ўзи келиб, Исомиддинни бўлим бошлиғи этиб тайинлаб кетди! Бу амал дея елиб-югуриб юрганлар бўзариб қолаверишди... Бу нима эди, тасодифми ёки... Исомиддин ўзича “Дилоромимнинг тушларида бир гап бор-ов”, деган тахминга борди. Орадан ойлар ўтди. Исомиддин астойдил ишлади. Ўзини тўсатдан бошлиқ этиб тайинлаган раҳбар олдида хижолатда қолмаслик, ҳали-ҳамон тиш қайраб юрган ичи қора ҳамкасбларининг танқидига учрамаслик учун ҳам куйиб-пишиб меҳнат қилаверди. Нимагадир энди Дилором туш ҳақида гапирмай қўйди. Ҳатто Назокат бир-икки бор нонушта маҳали шу мавзуни қўзғашга уриниб, гапни аллақандай башоратчилар, тушида кашфиётлар яратадиган олимлар, тушида шеър ёзадиган шоирлар томонга бурди. Аммо на эридан, на қизидан рағбат сезмагач, жим бўлиб қўя қолди. Шундай кунларнинг бирида... — Дадажон, — деб қолди нонушта маҳали кўзлари қувончдан чақнай бошлаган Дилором, — бугун лотерея сотиб олиб, “Нексия” ютаркансиз. Тушимда кўрдим! — Вой, вой, зўр-ку! — ҳаяжондан бўғриқиб кетган Назокат аранг шу сўзларни айта олди. Аммо қизининг “башорати” Исомиддин учун энди ҳаддан ортиқ бўлиб туюлди. Шу сабабли хотинини ортиқча ҳовлиқтирмаслик учун гапни калта қилиб қўя қолди: — Менга ўхшаганлар “Нексия” ютаверса, лотереячилар уйини қаерда топади? Дилором эса одатига кўра бўш келмай туриб олди: — Ютасиз. Мана мени айтди дерсиз, бугун машина ютасиз, тамом-вассалом! Иш ташвишлари, елиб-югуришлар, чопа-чоплар билан бўлиб Исомиддин қизининг эрталабки гапини унутган ҳам экан. Фақат йўналишли маршруткадан тушиб, Дилором учун бирон ширинлик олиш мақсадида дўконлар қатори томон буриларкан, эрталабки гурунгни эслаб қолди. “Ҳай қизим-а, — деган ўйга борди Исомиддин. — Ишқилиб, дадасига яхши кўринса-да. Ҳа, майли, шунинг учуноқ эркатойимга бугун “Баунти” ола қоламан”. Исомиддин қизи яхши кўрадиган шоколаддан сотиб олди-да, дўкондан чиқаётган маҳали кимнингдир шу яқин-атрофда: “Кеп қолинг! Лаҳзалик лотерея! Сотаману кетаман!.. Ютуқ “Нексия” машинаси!..” деб қичқираётганини эшитди. Тўғриси, Исомиддин лотерея ўйинларини ёқтирмсди. “Буям қиморнинг бир тури-да”, деб ўйларди. Зеро, у кўплаб ҳамкасблари маошларининг асосий қисмини мана шунақанги, одамларни алдаб, пулини шилиб олишга мўлжалланган, айниқса кейинги пайтлари жуда кўпайиб кетган ғирром ўйинларга сарфлашини яхши билар ва уларга ачинарди ҳам. Ҳозир ҳам Исомиддин антиқа қоғозга ўралган шоколадни ҳузур билан томоша қилганча уйига етиб олиши мумкин эди. Аммо эрталаб Дилоромнинг ишонч билан гапириши... “Майли, — деган қарорга келди Исомиддин. — Қизимнинг сазаси ўлмасин... Шундай обориб бераман-да, “Мана, кўр, қизим, ҳеч вақо йўқ” дейман...” Исомиддин битта лотереяни атай беписанд тарзда сотиб олиб, чўнтагига тиқди-да, уй томон йўл олди. — Вуй, зўр-ку, раҳмат, дадажоним! — дея хитоб қилди Дилором шоколадни Исомиддиннинг қўлидан юлиб оларкан. Шу билан боши осмонга етган Дилором ўз хонасига кириб кетди. Пойабзалини ечаётган Исомиддин йўлак адоғида Назокат ўзига диққат билан термулиб турганини кўриб, ажабланди. — Яхши келдингизми, адаси, — дарров ҳушёр тортди Назокат. — Мен анави... Дилоромнинг эрталабки гапи... Бу сафар Исомиддин баралла кулиб юборишдан ўзини тийиб туролмади. — Ҳа, хотин-а, хотин-а, — деди у истеҳзо билан. — Осмондан тилла ёғилибди деса ишонасан-а. Дилором ҳазиллашиб айтди-қўйди-да. Биласан-ку, мен бунақанги нарсаларга ишонмайман. — Олмадингизми? — аллақандай ваҳима билан сўради Назокат. — Олмадим! — хотининг гапини чўрт кесган Исомиддин энди сал дағалроқ оҳангга ўтди. — Барибир менга ўхшаган камбағалга бир тийин чиқмаслигини яхши биламан. — Тўсатдан Исомиддин туфлисини ечаётган жойида тўхтаб, чўнтагини кавлади ва боя сотиб олган лотерея билетини чиқариб берди. — Лекин шу гапимни исботлаш учуноқ биттаси мгновеннийсини олдим. Ма, қизингга бер. Лекин Назокатнинг бошқа режаси бор экан шекилли, лотереяни олган заҳоти чўнтагидан танга чиқарди ва лотереяни телефон столчасига қўйиб, унинг устидаги ҳимоя қатламини қира бошлади. Яна бир бор истеҳзо ила илжайиб қўйган Исомиддин иккинчи пой туфлисининг боғичини ечиш учун энгашди. Бир пайт кимдир инграб юборгандай бўлди. Бу Назокатнинг товушига ҳам ўхшарди. Исомиддин худди шундай бўлишини, яъни лотереяга ҳеч нарса чиқмаслигини аниқ биладиган одамдай мутлақо хотиржам тарзда бошини кўтарди. Ранги қувдай оқариб кетган Назокат зўр бериб лотереяни эрига кўрсатишга уринаркан, аранг: — Нек... Нек... — деяоларди, холос. Худди шу маҳал орқадан чиқиб келган Дилором онасининг қўлидан лотереяни олди ва унда ҳимоя ёзуви қирилгандан сўнг пайдо бўлган ёзувни ҳижжалаб ўқиди: — Автомобилü “Нексия”... Орадан уч ойдан сал кўпроқ вақт ўтди. Бу вақт ичида бутун оила аъзолари билан янги “Нексия”да икки марта қишлоққа бориб келишга улгурган, уч-тўрт ҳафтадан бери эса иш жойига ҳам янги машинасида қатнаётган Исомиддин сал тўлишди, ҳақиқий раҳбарларга хос тарзда салобат-ла, андакккина виқор ила юришни ўрганди. Шундай саодатманд кунларнинг бирида, тўғрироғи эрталаб, нонушта маҳали нимагадир қовоғини очмай, ҳеч нарса емай ҳам ўтирган Дилором ҳаммадан биринчи бўлиб ўрнидан турди-да, ўшшайган кўйи хонасига кирди-кетди. Бундан ажабланган Исомиддин ишга жўнар олдидан қизининг хонасига мўралади. Дераза ёнида қовоғини уйганча ташқарига қараб турган Дилором дадаси томонга ўгирилмади, аммо шу алфозда, сўзларни дона-дона қилиб деди: — Дадажон, илтимос, бугун... анави аёлни машинангизга чиқарманг. У яхши аёл эмас... Бирдан иссиғи чиқиб кетган Исомиддин шоша-пиша эшикни ёпди... У аёл эса... Бениҳоя сулув, шаҳло кўзлари алланечук ишвали-ғамзали боқадиган, эри билан ажрашиб, ёлғиз қизчасини бир хонали уйда ёлғиз ўзи боқаётган сарвиқомат ҳамкасб жувон эса барибир шу куни кечга яқин Исомиддининг машинасига ўтирди. Тўғрироғи, бир ойдан бери уни ҳоли-жонига қўймаётган Исомиддин ниҳоят шу бугунги кунга ваъда олганди... Шу оқшом Исомиддин ишдан кеч қайтди. Шу оқшом Дилором илк бор дадасини кутиб олмади... Назокатнинг гапига қараганда, Дилором бошим оғрияпти, ётаман, деган эмиш... Уст-бошидан, вужудидан бегона ис анқиб турган Исомиддин индамади... Шу кундан бошлаб ота ва қиз ўртасидаги самимий муносабатга путур етди. Шундоқ кўзга ташланиб қолган бу ҳолатни шўрлик Назокат Дилоромнинг энди катта қиз бўлиб қолганига йўйди ва бундан ўзича қувонди ҳам... Орадан бир-бирини қувиб кунлар, ҳафталар ўтди. Энди Исомиддин ишга тонг саҳарда, ҳали фарзандлари ухлаб ётган пайти кетади. Ишдан эса жуда кеч, болалари аллақачон ухлаб қолганда қайтади. “Ишқилиб, Исомиддин акам чарчаб қолмасин”, деб бечора Назокатнинг жони ҳалак. Шундай кунларнинг бирида Исомиддин икки кунга хизмат сафарига кетадиган бўлиб қолди. Яна денг, айни шанба-якшанба кунлари. Сафар қўшни вилоятга бўлганлиги боис, Исомиддин машинада боришни ихтиёр этибди. Назокат гўё эри икки кунга эмас, бир ҳафтага дунёнинг чеккасига кетаётгандай елиб-югуриб бир дунё егулик тайёрлади, ўзи бозорга бориб, жиззали нонларга қадар олиб келди. Одатдагидек, Исомиддин уйдан тонг саҳар палла чиқди. У “Нексия”ни энди гараждан олиб чиқаётиб дарвоза ёнида оқ либосда, гўёки чиндан ҳам фаришта янглиғ элас-элас кўзга чалинаётган шарпани кўрди. Машинанинг ўткир чироқлари бу шарпани ёритди ва Исомиддин ҳам совуқдан қунишиб, ҳам ўзига ваҳима билан тикилиб турган Дилоромни кўрди. Кўнгли ғаш бўлган Исомиддин қизининг ёнига келганда машина тормозини босди-да, қошларини чимириб, бениҳоя норози тарзда: — Хўш? — деди. — Дадажон, — деди Дилором титраб-қақшаб. — Дадажон, илтимос, шу маёвкага борманг! У хотин яхши хотин эмас! Лекин энг ёмони, дадажон, тушимда кўрдим, бир сариқ “Жигули”га урилиб кетасиз... Борманг! Борманг! Исомиддин бир лаҳзагина ўйланиб қолди, сўнг газни босаркан, қизининг жон ҳолатда йўлни тўсмоқчи бўлаётганини англадию, рулни кескин буриб, Дилоромни айланиб ўтиб кетди... Тан олиш керак, қизи билан суҳбатдан сўнг Исомиддиннинг кўнгли ғаш бўлиб қолди. Албатта, Дилором азбаройи онасига ачинганидан сариқ “Жигули” ҳақидаги афсонани тўқиб чиқаргандир... Бироқ... Исомиддин иккиланиб қолди. Бормайин деса... ялина-ялина охири бениҳоя сулув, шаҳло кўзлари алланечук ишвали-ғамзали боқадиган, эри билан ажрашиб, ёлғиз қизчасини бир хонали уйда ёлғиз ўзи боқаётган сарвиқомат ҳамкасб жувонни тоққа, бир амалдор ўртоғининг дала ҳовлисига боришга ва икки кеча ўша ерда тунашга кўндирган. Буни қарангки, жувон асли ўша тоғ ёнбағридаги қишлоқдан экан. Шу сабабли жувон кеча қизчасини олиб, қишлоққа кетган. ​​Бугун жувон қизчасини ота-онасининг қўлида қолдириб, келишилган соатда гўёки шаҳарга кетаётган киши бўлиб бекатга чиқиб туради. Исомиддин уни шу ердан олиб кетади. Жувонни, унинг эҳтиросли қилиқларини эсларкан, Исомиддининг бадани қизиб кетди. Аммо... Лаънати сариқ “Жигули”... Исомиддин йўлда “Жигули”, айниқса сариқ ранглиси кўриниб қолгудай бўлса юраги безовталаниб, тез-тез ураётганига, қўллари қалтирай бошлаганига эътибор берди. “Бунақада одам ўзини ўзи шунга ишонтириб қўйиши ҳеч гап эмас”, деган ўйга борди Исомиддин. Йўқ, барибир бўлмади, кўнгил ғашлиги аста-секин Исомиддининг асабларига таъсир қила бошлади. Деразадан ташқарига тупуриб қўйиб, ёмон сўкиниб олган Исомиддин мулоҳаза юрита-юрита ахийри вазиятдан силлиққина чиқиб кетишнинг йўлини топгандай бўлди. Ҳа, яйраб-яшнаб, сулув жувон оғушида икки кеча-кундуз мириқиб, лаззатланиб ҳордиқ чиқаришнинг ягона йўли шу. Исомиддин “Нексия”ни ўша, дала ҳовлисини бериб турган ўртоғининг уйига олиб бориб қўйди. Сўнг ялинишлари иш бермагач, бир дунё пул ваъда қилибгина амалдорни хизмат машинасида дачага етиб олишга кўндирди. Келишувга кўра айнан шу хизмат машинаси икки кундан кейин бориб, Исомиддин билан жувонни олиб қайтиши керак эди. Ўз топқирлигидан ўзи ҳузурланаётган Исомиддин амалдор ўртоғининг хизмат машинаси ойнасини катта очганча атрофга суқ билан қараб кетаркан, бўлғуси эҳтиросли висол лаҳзаларини ўйлаб, ҳаяжонланмоқда эди. Йигирма-йигирма беш ёшлардаги, ўсиқ мўйлови чўзинчоқ ва ғадир-будир юзини янада хунук қилиб юборган ҳайдовчи магнитофонни варанглатиб қўйганча бугунги ёшлар орасида жуда машҳур бўлиб кетган бир “юлдуз”нинг алмойи-алжойи тарзда бақириб-чақиришларини қийшанглаб, оғзини ғалати тарзда қийшайтирган кўйи сув бўлиб эриб эшитиб келмоқда. Машина жувон яшайдиган қишлоққа яқинлашди. Исомиддин беихтиёр бўйнини чўзиб, дастлаб кўзга ташланган уйларга завқ билан тикила бошлади. Йўл анчагина кенг ва текислиги сабаблими, ҳайдовчи тезликни юз қирқдан туширмай келмоқда эди. Тўсатдан, мутлақо кутилмаганда чап томондаги кичкина йўлдан асосий йўлга чиқаётган трактор енгил машинанинг ўтиб кетишини кутиб ҳам турмасдан кўчанинг деярли ўртасига қадар келиб қолса бўладими! Ҳайдовчи жон ҳолатда тормозни босди. Бироқ тезлик жуда катта эди. Тракторга бориб урилишини англади чоғи, ҳайдовчи рулни кескин чапга буриш билан бир амаллаб тракторни айланиб ўтишга уринди. Ҳайдовчи балки буни эплаган бўларди ҳам. Лекин трактор панасида қолиб кўринмаган экан, қарши тарафдан катта тезликда келаётган бир “Жигули” шиддат билан машинанинг Исомиддин ўтирган тарафига келиб урилди. Исомиддин “Жигули”нинг сариқ рангда эканлигини кўриб улгурди. “Тамом!” деган даҳшатли бир ўй Исомиддининг юрак-бағрини ўртаб юборди... Дарҳақиқат, бир неча сония ўтар-ўтмас ҳаммаси тамом бўлди... Орадан чорак соатлар чамаси фурсат ўтгандан сўнггина ҳалокат юз берган жойга шаҳардан етиб келган такси машинасининг орқа ўриндиғидан йиғлайверганидан юзлари шишиб, кўзлари қип-қизариб кетган Дилором отилиб тушди. Тамом. Абдуқаюм ЙЎЛДОШЕВ.

Ассаламу алейкум! 🥰🇺🇿

Ассаламу алейкум! 🥰🇺🇿

Зонты в Медине🥰

📝БИЗНИ ТАҚДИР БИРЛАШТИРГАН...(хаётий вокеа) Тақдир! У борми ўзи? Пешанага ёзилгани-чи? Ундан қочиб қутила олмаслигимиз ростми? Мен бугунги ҳикоям қаҳрамонлари билан танишганимда тақдирнинг ҳақлигига ишонганман. Бир қарашда, уларнинг ҳаётида қандайдир кемтиклар бордек, умр йўллари бир текисмасдек... Балки, кимлардадир ачиниш ҳиссини ҳам уйғотар. Аммо мен чин маънода уларга ҳавас қилганман. Иродаларига, ер юзидаги фаришталар эканлигига... Рисолат опанинг ёши элликдан ошган. Ўртанча қизи билан опам бирга ўқишган. Уйимизга келиб-кетиб юрадиган бу қиз ҳаммамизга бирдек ёқарди. Кейин унинг онаси опам билан танишган. Шу тариқа икки дугона сабаб оилаларимиз ўртасида борди-келди йўлга қўйилган. Рисолат опа камсуқим, самимий аёл. Ҳар меҳмонга келганида қимтинибгина ўтиради. Ойим ўн гапирса, зўрға бир жавоб беради. Аммо тилининг учида турган сўзни доим айтолмайди. У кетгач, «Нимадир дарди бор-да шу аёлнинг», дея ойим бош чайқаб қоларди. Бир йиллик борди-келдимиздан кейин Рисолат опанинг дарди маълум бўлди. Неча йилдирки, онасини изларкан. Ҳайрон қолдик, тўғриси. Унинг маҳзун ҳикоясини тинглаб эса кўзимизга ёш олдик. «Онам шаҳарлик. Мен ёлғиз қизман. Бешикдалигимдаёқ ота-онам ажрашиб кетишган. Яшириб нима қилдим, тўғрироғи, онам отамни ташлаб кетган. Нима учун, билмадим... Кейин аммаларим мажбурлаб аямга уйлантириб қўйишган. Мен ҳам ақлимни танигач, у кишининг ўгайлигини билганман. Барака топгур, бирор марта ўгайлик қилмаган. Асли туғмасмиди, ё отамнинг «Ўзи болали бўлгач, қизимни бегона қилади, бирор болага зор аёл бўлсагина, уйланаман, бўлмаса, йўқ» деган қатъий қароридан кейин фарзанд кўрмаганми, буниси менга номаълум. Мени оқ ювиб, оқ тараб улғайтирди. Мана, отамдан кейин ҳам бош бўлиб ўтирибди. Ўз онамни эса бир мартагина кўрганман. Эслай олганим шу. Айтишларича, боғчага келиб, узоқдан мени кўриб кетаркан. Тўйим олди ўгай онам сизларнинг қишлоққа олиб келган ва бир аёл билан таништирган. Ўшанда бир оғиз ҳам гапира олмаганман. Онам эса мени қучиб йиғлаган. Бир этак болалари бор эди. Кейин кўришмадик. Кўришишга журъат қилмадик, шекилли... Ёши етмишдан ошиб қолган, кўп тушимга кираяпти. Аммо менда манзиллари йўқ. Шу кунгача излашга аямдан ийманганман. Гўёки улар билан топишиб олсам, мени ўз боласидек кўрган аёлга хиёнат қиладигандек туюлаеварди... Яна мендан, эридан юз ўгирган одамга нисбатан ичимда қандайдир алам бор эди... Йиллар ўтиб, бу алам тарқадими, билмадим... Ёки тақдир менинг кўзларимни очди... Рамз ака билан ишда танишганман. У киши ҳисобчи эди. Чекка тумандан марказга қатнаб ишларди. Қисмат экан, бир-биримизга кўнгил қўйдик. Отам ёлғиз қизимни кимга узатаяпман дея, куёв билан кўришган ҳам. У замонларда бунақа гаплар йўқ эди-да. Қаранг-ки, бир суҳбатлашишгандаёқ дадамга маъқул бўлиб, ҳаётимиз боғланди. Тўй ҳам ўтди. Бахтли келинчак эдим... Токи... йўқ бу ҳодиса аслида мени янада бахтли қилган. Ҳа, энди шунга амин бўлаяпман. Чилламиз чиққач, қайнонам уйимизга (алоҳида ҳовлига келин қилишганди мени) бир болакайни етаклаб келди. Уч-тўрт ёшлардаги кўзмунчоқдек кичкинтойни жиянларимиздан бири деб ўйлабман. Аммо кечки таомдан сўнг ҳаммаси маълум бўлди. Рамз ака олдин уйланган, хотини эса эри ва ўғлини ташлаб, ким биландир қочиб кетган экан... Ўша тун ҳеч ким ухламади. Фақат ўз туққан онаси воз кечган, яна бир аёл унинг борлигидан даҳшатга тушган гўдакдан бошқа... Уришдим, ёрим дея ишонганимнинг кўксига муштлаб йиғладим... Қарғадим... ва эрталаб тўғри уйимга отландим. Рамз аканинг ялиниб-ялворишларига қулоқ солмадим. Кела солиб аямнинг бағрига ўзимни отдим. У ҳам менга қўшилиб йиғлади. «Воҳ, қизим, бу тақдир. Сенгинани бир синай деяпти-да» деган. Унинг бағрига бош қўйиб йиғлаб, онамнинг тафтини илк бор дилдан туйдим. Ҳа, ўшанда биринчи бор, бу аёл менинг ҳақиқий онам эканлигини ҳис қилдим. Ва кўзларим очилди. Бундан йигирма икки йил олдин, мен ҳали тўққиз ойлик чақалоқлигимда шу аёл мени бағрига олган ва кўз қорачиғидек асраб катта қилган. Худо бугун мени синаяпти... Бир пайтлари менга она бериб сийлаганди, энди фарзанд бериб синаяпти... Мен... шу аёлнинг, ҳаётнинг олдида жуда катта қарздорман. ​​Энди... энди бир гўдакни болам деб қарзимни узмоғим керак... Ахир у бола ҳам мендек бегуноҳ... Бу дунёнинг кўнгилхушлигининг қурбони... Ана шу ўйлар билан оиламга қайтдим. Мана, Зуфар ўғлим ўттизга кирди. Мен унга ўгайлик қилдимми-йўқми, билмадим, аммо у менга чин фарзандлик қилди. Тўнғичим, суянганим. «Онангизни излайлик, она. Учрашинг, кечиринг» деган ҳам шу! Аммо ўз онасини кўрмади. У хотин бошқа юртларга кетиб қолган. Шунга мени кўпроқ тушунса керак-да, армон бўлишмасин бир-бирига дейди-да... Мана, энди, сизларнинг кўмакларингиз билан онам билан учрашмоқчиман. Юрагида оғриқ билан ўтиб кетмасин, деяпман. Ахир болаларимиз адашса, йўл кўрсатиб, уларни кечириб яшаймиз-ку...» Зуфар аканинг Рисолат опанинг ўз боласи эмаслигига, тўғриси, киши ишонмайди. Катта ўғил бўлса-да, онаси билан ҳовлида қолган, уч жигарига жуда меҳрибон, волидасини ҳар йили икки-уч марталаб дам олишга жўнатадиган, ҳурматини жойига қўядиган ўғил. Рамз ака йигирма йилча олдин жигар хасталигидан оламдан ўтган. Зуфар ака рўзғор бошига тушгач, институтдаги ўқишини ташлаб, боғида ишлаган экан. Бир укаси, икки синглисини олий маълумотли қилган ҳам ўзи. Рисолат опанинг ҳақиқий тиргаги! Рисолат опа онаси билан учрашди. Ҳозир ҳам болалари билан бирга у кишининг ҳолидан хабар олиб туради. Аммо ҳар келганда юраги эзилиб кетади. Етмишдан ошган кампирнинг ердан кўз юзмасдан йиғлаб ўтиришидан куяди. Аммо энди вақтни ортга қайтариб, ниманидир ўзгартириб бўлмайди-ку... Мен бу воқеани шунчаки икки аёлнинг боласидан кечиб, кимгадир эргашиб кетгани ҳақида нафратга тўлиб, ёзсам ҳам бўларди. Ахир бу даҳшат-ку! Аммо мени тақдирнинг ишлари кўпроқ ҳайратлантирди. Рисолат опанинг аясининг меҳри, бир бегона болани болам деган аёлнинг дарё қалби илҳомлантирди! Бу дунёда яхши одамлар, асл муҳаббат, инсоний туйғулар борлиги ҳақида ёзгим келди. Кимгадир ачиниш, ундан нафратланиш эмас, шундай инсонларнинг юрагига чиндан ҳавас қилиб яшаш керак, ахир.

​​📝Ҳаво совуқ. Ташқарида шамол гувиллайди. Печкага ўтин ташладим-у, совуқдан қунишганча печканинг ёнига чўкдим. Эрталаб эрим билан уришиб қолгандим. Шуни ўйлаб, кўнглим ҳижил, креслога суянганча, ёнаётган ўтга қараб ҳаёл суриб ўтирибман. Тўсатдан эшик тақиллади. Чиқсам, қўшни йигит, “фалончихон акам, чорраҳада...” дедида, уввос солиб, йиғлаб юборди. Ўша тобда у йигитга нима дедим, билмайман-у, келгуси ҳаётим кинолентадек кўз ўнгимдан яшин тезлигида лип-лип ўта бошлади. Вой, ўлмасам. Энди нима қиламан? Болаларни қандай боқаман? Пулни қаердан топаман? Дипломим бўлмаса. Егулик пишириб сотсаммикин? Ҳа, маҳалламиз бошидаги тикувчига шогирд тушаман. Тикувчилик қиламан. Ўзи бундан яхши фойда қолармикин? Ҳамма ёқни тикувчи босиб ётибди-ку. Э, бўлмайди, яхшиси бозорга чиқаман. Ээ тўхта-тўхта, унга ҳам дастмоя керак. Уни қаердан топаман. Тиллаларимни сотаман-ми? Сотдим ҳам дейлик, мендан тузукроқ бозорчи чиқармикин? Карра жадвалини ҳам тузукроқ билмасам. Дастмояни кўпайтириш ўрнига, борини ҳам йўқ қилсам-чи? Ҳа, майли, у ёғига “ё Раззоқ”. Қорин бир гап бўлар. Устичи-усти? Бирини кийиб, бирини ечса булар. Қаёқдан топаман шууунча пулни. Буёғи, ўғилга уй солиш, қизга сеп қилиш керак. Ўғилларим ҳам айни айнишга мойил ёшда. Кўчанинг аҳволи бу бўлса. Отасининг назоратисиз қандай катта бўлишаркин? “Бақироқ туянинг бори яхши” дегандек, “отангга айтаман” десам, дарров ҳушёр тортишарди, энди нима бўлади-а буёғи. Қизим-чи, қизим? Дадаси келадиган пайт яқинлашди дегунча, эшик тагига чиқиб, кўзи тўрт бўлиб, кутиб ўтирар, отаси келмагунча ҳеч кимни дастурхонга қул узатишга қўймасди, энди нима дейман унга? Ўртоқлари “отаси йўқ етим” деб масхара қилса, қандай юпатаман? Ўзим-чи? Ёшим қирққа боргани йўқ. Эри йўқ тулга айландим-ми дарров? “Ўғилинг еб, ўрга кетар, қизинг еб, қирга” деганларидек, ўғилларимни уйлаб, қизни чиқарсам, бир ўзим шумшайиб, бева кампир бўлиб ўтираманми энди? “Ёлғизлик Худога хос” дердилар бувим. Ёки у-бу ким совчи қўярмикин? Ҳа, нима, бип-бинойидек бўлсам. Арзимабман-ми? Э-ээ, айнимай ўлай-эй. Ҳўп, совчи ҳам чиқди дейлик. Ақлли-ҳушли, туппа-тузукроғи учрармикин? Учради ҳам дейлик. Мўйлаби сабза уриб қолган ўғилларим у эркакни қандай қабул қиларкин? Қизимчи-қизим, отасини кўрпачасига пошшоси келсаям ўтирғизмайди-ю, янги “дадага” йўл бўлсин. Болаларимнинг янги “дада”ни қабул қилишидан кўра, онасидан воз кечиб юбориши осонроғ-ов. Йўқ, йўқ, бўлмайди. Ҳам эрсиз, ҳам болаларимсиз қолишни истамайман. Эҳ, дадажониси-я, бир ўзимни ташлаб, қаёқларга кетдингиз-ааа” деб уввос солишни бошлаган ҳам эдим-ки, “эээ, нимага ўзингдан-ўзинг алаҳлайсан, тур, овқатимни тайёрла” деб кимдир туртса бўладими. Бундоқ қарасам, эрим. Суюниб кетганимдан бўйниларидан қучоқлаб олмоқчи бўлгандим, урушиб қолганим тўсатдан эсимга тушиб қолди. Қошимни ясама чимирганча, ҳалиям аразлаган киши бўлиб, тагдоргина қилиб “ҳўп” дедим-да, ичимда, ҳайирят-эй, туш экан, ҳайирят-эй, соғ экансиз, ёндириб-куйдирсангиз ҳам, борлигингизга шукр, деганча ошхонага чиқиб кетдим..

📝БОЙ КЕЛИНЛАР ҲАМ ЙИҒЛАЙДИ. Укинг факат йигламанг. Ичимда илондек тўлғониб, юрагимга наштарини санчаётган бу гапни айтайми, йўқми деб узоқ ўйландим. Кўнглим бир «Улар энди сенга бегона, бир оғизлари куйсин. Қайтар дунё, деб шуни айтишса керак» деса, бир «Қўй, Барно, Лайло сенга не ёмонлик қилувди? Ўзинг озмунча дард чекдингми?» деб мени олға ундарди. Қадам ташлашга келганда эса негадир журъат қилолмаяпман... Машҳурлар оламида ҳар куни ҳар хил воқеаларга, турли гап-сўзларга дуч келавериб, кўзим ҳам пишиб кетган асли. Уларнинг санъати бир томону ҳаёт саҳнасидаги томошалари бир томон. Йўқ, мен санъаткор эмасман. Шунчаки улар билан ишлайдиган ташкилотларнинг бирида ҳисобчиман, холос. Бўлимимизнинг шоу-бизнес дунёсида бўлаётган барча ҳодисаларни назардан қочирмайдиган, ҳар куни иш вақтимизнинг нақ учдан бир қисмини асосий мавзу — уларнинг тақдири ҳақидаги муҳокамаларга бағишлайдиган қизларимиз ёниб-куйиб айтаётганлари менинг қулоғимни ҳам четлаб ўтмайди, албатта. Аёл бўлсам-да, аслида бу «шоу»нинг менга унчалик қизиғи йўқ. Чунки тезроқ ишимни тугатиб, мактаб-боғчага шошишим керак. Бунинг устига, иш орасида қўшимча даромад учун ҳам нимадирлар қилишим керак. Ойлик маошимни ўзим, уч боламга етказишим лозим. Яхшиям, отам ҳаётлигида уйли-жойли қилди. Тўғри, ака-опаларим ҳам қараб туришмайди. Бироқ бировга юк бўлиб яшашнинг ўзига яраша юки бор-да. Эрдан ажрашган деган тамға эса пешанамга ботавериб, дийдамни ҳам анча қотирган. Ўн йил аввал “тенг тенги билан” деган нақлга амал қилиб, мени турмушга узатишди. Институтда иккинчи босқичда ўқирдим ўшанда. Бойлик бахтнинг кафолати эмаслигини мен тугул, ота-онам ҳам англамаганига куяман ҳозир. Ҳошим ака бадавлат оиланинг тўнғичи, мен эса уйининг баландлигию отасининг мартабаси уникидан қолишмайдиган оиланинг кенжаси эдим. Жуда узукка кўз қўйган жуфтлик бўлганмиз. Кимларнингдир наздида, албатта. Бироқ ўзимиз узукка кўз бўлмадик. Собиқ эримни йиллар давомида хиёнатда, калтабинлик ва дангасалик, қиморбозликда айблаб келдим. Энди тушунаяпман, аслида қайнота-қайнонам уни ўзлари чизиб берган йўлдан юритиб (ўқиш жойи, дўстлари, хотинини каби катта танловларни ўғли учун улар танлашган), шундай масъулиятсиз қилиб қўйишган экан. Икки болам қўлимда, кенжам қорнимдалигида ажрашдик. Ажрашишимиз ҳам тўйимизнинг томошасидан кам бўлмади. Мебелу сарполарим икки машинага юк бўлиб, қўни-қўшниларнинг деразаю эшик ора мўралашлари билан кузатилди... ҳаммасидан ўғлимни бермаймиз дейишгани ёмон бўлди. Бечора болам олти ойни икки уй ўртасида сарсон ўтказди. Охири эрим уйланди-ю, ўғил талашиш можаросига уч нуқта қўйилди. Хуллас, миллионлар устунига қурилган оиламиз аслида қумдан ясалган ўйинчоқ уй экан... Энди эса... Ўтган ҳафта гастролдан қайтган опахон санъаткорларимиздан бири ишхонамизга келди. Қизлар у ёқ-бу ёқдан гап солишди. Ўзиям бир қоп ёнғоқ экан. —Опа, сизни Асрор (исми ўзгартирилган) олиб келдими? Жуда келишган ва истеъдодли йигит-да шу, деди гапга чечан Нигора дераза оша боқиб. Ҳа, келажаги бор бу боланинг дея фахр билан гапирди опахон. Уйланаётгани ростми қизлар бирваракайига бир хил савол беришганидан аввал кулишди, кейин бироз хижолат тортишди. Яқинда уйлантираяпмиз Бир яхшигина қиз топиб қўйдим ўзим дея келин ҳақидаги маълумотларни айта кетди. Таниш исмлар қулоғимга чалингач, унинг гапларидан ҳайратим ошди. Санъатда истеъдоднинг ўзи камлик қилади. Кимнингдир қўллови керак Фалончи ака фалон жойда каттакон. Ўзи қўллаб юборади Асрорни, дея йигитни айнан Лайло собиқ қайнсинглимга уйлантиришдан асл мақсадни шу тариқа тушунтирган опа суҳбатга якун ясади Асрорнинг бир жувон билан боғлиқ ҳикояси билан боғлиқ саволларга эса «Йигитчиликда бўлиб туради» деб қисқагина жавоб қайтарди-да, жўнаб қолди. У кетгач мунозара яна қизиди. Чунки яқиндагина шу йигитнинг бир жувонга илакишиб қолгани у Асрорга охирги русумдаги машина совға қилгани уйланаётганини эшитиб санъаткорлар йиғилган даврага келиб катта жанжал кўтаргани ва ғурурли юлдузимизнинг машина калитини унга қарата отгани (мен буни ғурурданмас аксинча сири очилгани аламидан деб ўйлайман ҳақида гап-сўз роса болалаганди. ​​Бугун эса яна ўша қимматбахо машина. Тўғри бу воқеаларнинг ҳақиқат ёки ёлғонлиги ўз йўлига аммо Лайлодек қизга атай отасининг пули учун уни уйлантириб қўйишмоқчилиги менга алам қилди. Лайло яхши қиз. Одоби ўзидан чиройли. Собиқ қайнота-қайнонамнинг назоратида, тўғриси, қафасида катта бўлган. ҳали йигирмага ҳам кирмаган, қайсидир университетда ўқийди. Келинлик уйимдан бутунлай кетаётганимда бир мени, бир жиянларини қучиб, «кетманглар» дея роса йиғлаганди. Отаси бир ёв қараш қилгач, индамай, иккинчи қаватга чиқиб кетган. Энди уни ҳам мендек ўз истаклари йўлида қурбон қилишмоқчи. Шуни ўйлаб, ёмон бўлиб кетдим. Ташқаридан тарбияли, ақлли кўринган йигитнинг бу ўтмишидан бехабар Лайло не-не орзулар оғушидадир? Балким мажбуран узатилаётгани учун қисмат шу экан-да деб юрагидагиларни мендек тилига кўчиролмай мум тишлагандир? Билмадим... Юрак ютиб, собиқ қайнонамга қўнғироқ қилиб эшитганларимни айтай десам у мени қизининг бахтини кўролмасликда айблаши тайин. Лайлонинг ўзи билан учрашиб, уни огоҳ этганимдан наф бормикан? Ахир унинг гапини биров эшитармиди? Бунинг устига, акалари бўлажак куёвни обдон текширувдан ўтказишгандир? Шу ўйлар билан совчилик қилаётган опага сим қоқдим. Аввалига гастроль ҳужжатларини баҳона қилдим, кейин мақсадга кўчдим. Лайлони яқиндан танишимни, Асрорнинг атрофидаги миш-мишлар рост бўлса, бир қизнинг бахтига зомин бўлмаслик кераклигини айтдим. Унинг жавоби эса оддий бўлди: Бировларнинг ҳаётига аралашманг! Бировларнинг ҳаёти... Гўёки уларники ҳаётмасдек қараймиз баъзан. Мени ҳам узатишаётганида ҳошим акани маҳалла, ўзаро таниш-билишлардан суриштиришган. «Фалон жойда ўқийди, фалондай машинаси бор дея бармоқ букиб сифатларини санаганлар, аслида у ғирт такасалтанг қиморбоз эканлигини сир тутишган. Ахир бировнинг ҳаётига аралашиб, нима қилишади? Энг алам қиладигани эса Ҳошим ака менга ота-онасининг танлови билан уйланган. Ота-онаси эса отамнинг бойлигини хомчўт қилишган. Ота-онам мени ҳеч қачон ҳеч нарсага зориқмайсан дея узатишган. Мен бўлса, шу қисматга аввалига кўнишга кўнганман-у чидай олмаганман.. Оқибатда уч болам тирик етим бўлиб қолди... Лайлода, умуман ҳеч бир қизда тақдирим такрорланмаслигини истардим... Тамом...