Imon.uz

(Sabr bilan o'qing...) Ba’zan xotiralar qalbni tirnaydi... Goho shunday bo‘ladiki, topgan¬laringdan yo‘qotganlaring ko‘pga o‘xshab ketadi. O‘ksik bir hayajon bilan bosib o‘tgan yo‘lingga nazar tashlab olasan. Otasi vafotidan keyin poytaxtda o‘qishini davom ettirayotgan Husan uch-to‘rt oyda bir qishloqqa kelib, ayasidan xabar olar, har kelganda ayasini bir yumush ustida uchratardi. Bu safar borganida ayasi eshik supirayotgan ekan. Ishga berilganidan uning qadam sasini ham eshitmadi. – Aya, men keldim... Ayasi qaddini ko‘tardi, ko‘ksiga tuflagan bo‘ldi: «Kapalagimni uchirib yubording, bolam», – dedi. Keyin bir zum, atigi bir zum u tarafga nazar tash¬lab turdi-da, qo‘lidagi supurgisini uloqtirib, uni bag‘riga oldi. – Nega hayallab ketding, bolam, onang emasman-da, onang bo‘lganimda bunchalik yo‘qolib ketmasding, – deya gina qildi. Ayasi uni quchgancha turar, yelkalari silkinayotganidan unsiz yig‘layotgani sezilardi. Husan ayasining oqarib ko‘kimtir tus olgan sochlarini siladi, yuziga sidirilib tushgan ro‘molini peshonasiga tortdi. – Nega unday deysiz, men sizni onamdan yaxshi ko‘raman. Ish, o‘qish bilan vaqtim bo‘lmadi. – Otang o‘lmaganida kunduzi o‘qirding. Ayasi undan avvalroq borib yog‘och karavotga yozig‘lik ko‘rpacha ustiga yangisini soldi. – Nima qilyapsiz, aya? – Mehmonday kelib, mehmonday ketasan, ko‘rpacha solayapman. Dasturxonni yangilagani ayasi ichkariga kirib ketdi. – O‘tirsangiz-chi, aya, sog‘indim deysiz-u, kelsam oldimda tinch o‘tirmaysiz. Ayasi qant-qursga qo‘shib toza oq nafis dokaga o‘ralgan go‘sht to‘rg‘amlarini olib chiqdi. – Sensiz tomog‘imdan o‘tarmidi, bolam, go‘sht pishirganimda nasibangni olib qo‘yganman. Husan bo‘g‘ziga nimadir tiqilib yutindi. U harbiyda yurgan kezlari ayasi har osh damlaganda nasiba deb bir kaft guruchni xaltaga solib qo‘ygan, kelgan kuni o‘shani o‘ziga osh qilib yedirgan edi. – Ola qol, bolam, – qistadi ayasi, – oftobda qotirib, keyin muzdek joy¬¬da asraganman. Ayasi go‘sht bo‘laklarini taqsimchaga maydaladi. – Endi ikkimiz baham ko‘ramiz. Husan taqsimchani o‘rtaga qo‘ydi. – Hali ham achchiq choy ichasanmi? Sen ichadigan qilib damladim. Ona – bola choyxo‘rlikka o‘tirishdi. – Charchab qolyapsiz, aya, sizga qiyin bo‘ldi. – Meni qiynalmasin desang, uylan. Kelin oldimda bo‘ladi. Husan pishitib kelgan fikrini o‘rtaga tashladi: – Avval ukamni uylantiramiz. – San jinni bo‘libsan, – ayasining tusi o‘zgardi. Xalq kuladi, o‘gayligiga bordi, o‘zinikini avval uylantirdi deydi. – Xalq bizni boshimizni silab katta qilganingizni biladi. Ukamni qarz-qavolasiz uylantirsak, bas. Eru xotin ishlasa, men uylanguncha o‘zlarini tiklab oladi. – Og‘ang kelsin-chi, – ayasi bo‘shashganday bo‘ldi. Tamaddidan so‘ng, dasturxon yig‘ishtirildi. – Uch-to‘rt kun turarsan? – Uch kunga ruxsat olib keldim. – Agar charchamagan bo‘lsang, shaharga tushib xolangni ko‘rib kelsang bo‘lardi. – Qaytishimda kirib o‘taman. – Xola ham onaday gap. – Yo‘l-yo‘lakay kirsang, xafa bo‘ladi, erinma bolam. Aya Husanni ko‘chaga qadar kuzatib chiqdi. – Xolangni so‘rab qo‘y, keyin boyagi gap uchini chiqar-chi, nima derkin? * * * Sukut ingan ko‘chalar Husanga bolalik chog‘larini eslatdi. U bolalikdan odamovi o‘sgan, ko‘pchilikka qo‘shilmas, o‘yinqaroqlik ham qilmas, ayasidan ajramasdi. Katta qishloqda uni tanimagan odam yo‘q edi. To‘y-to‘ychiq, biron ma’rakadan kelayotgan ayollar hamisha uni o‘rab olishar, Norbining o‘g‘li deb suyushar, cho‘ntaklaridagi bor narsalarini qo‘liga tutqazib ketishardi. Husan Norbining emas, ayasining o‘g‘li bo‘lishni istar, yig‘lamsirab uyiga qaytardi. – Aya, xotinlar meni Norbining o‘g‘li deyishyapti. – Xotinlar bekor aytibdi. Sen mening o‘g‘limsan, seni daladan, yantoqning tagidan, quyonlarning yonidan topib olganman. Uyga kirib ketgan ayasi kaftini qant-qurs bilan to‘ldirib chiqib, do‘ppisiga solardi. – Men senga ularnikidan yaxshirog‘ini beraman. Kun issiq edi. Ko‘cha oxiriga borgan Husan bir to‘p ayolga duch keldi. Salom berdi. Ayollarning ulug‘i oldinga chiqdi. – Norbining o‘g‘limisan? – Obdagulni. – Obdagulniki hali yosh, Norbinikiga o‘xshayapsan, qosh- ko‘zlaring aytib turibdi, – ayol yonidagilariga o‘girildi. – Buni onasi «pinski dom»da tuqqan. Norbi rahmatli ikki beshikni ikki yoniga qo‘yvolib o‘rikni soyasida alla aytardi. Biz Qo‘shtepaning yonida chopiq qilamiz. Uning allasini eshitib yig‘lamagan odam ham yig‘lardi. Umri qisqa ekan-da, mana bolasi bo‘y yetib uylanadigan bo‘lib turibdi. – Soch deganini ayting, – qo‘shildi ikkinchi ayol. – Obdagul ham tuzuk, o‘gayligini ham bildirmadi. – Yetimlarning boshini silaganini xudoyim ham bildi, bitta bo‘lsa ham o‘g‘il berdi, – davom etdi gap boshlagan ayol. – Uyga kirib o‘tiringlar, – taklif qildi Husan ular bilan xayrlasharkan. – Xudo hohlasa, to‘yingda savat qilib beramiz, – chuvullashdi ayollar. * * *davomi bor...