ДҮРТЕНЧЕ ГАМӘЛ
Башка затның җитәкчелеге пәйгамбәребезнең (Аллаһның аңа сәламе һәм рәхмәте булсын) җитәкчелегенә караганда камилрәк яки башка хөкемнәр Аллаһның расуленекенә (Аллаһның аңа сәламе һәм рәхмәте булсын) караганда яхшырак дип инанган, тагут хөкемнәрен Аллаһның расуле (Аллаһның аңа сәламе һәс рәхмәте булсын) хөкемнәренә караганда өстенрәк күреп, гамәл кылган кеше – имансыз була.
Аллаһ иңдергән буенча булмаган хөкем төрләре:
1) Тагут хөкемнәрен һәм уйлап чыгарылган кануннарны Аллаһ хөкемнәре һәм кануннарына караганда өстенрәк күреп, Аллаһ хөкемнәрен һәм кануннарын яраксыз дип инанган кеше зур көферлек кыла, бу көферлеге аны Ислам диненнән чыгара.
Аллаһ Тәгалә әйтте:
اتَّخَذُوا أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِّن دُونِ اللَّهِ
«Алар Аллаһны ташлап үзләренең галимнәрен яки заһидләрен Раббылары итеп алдылар» (9:31).
2) Әгәр кеше Аллаһның хөкемнәрен һәм кануннарын гамәлгә ашыру кирәк һәм әлеге кануннар Аллаһның коллары өчен яхшырак дип инанган булса, әмма үзенең нәфесенә ияреп яки үзенең идарә итү вазифасында калырга теләп, тагут канунарын өстен күрсә, бу кече көферлек була.
Әгәр кеше әлеге кануннарга нигезләнеп, мөселман кешесенең хак һәм хокуларын бозган икән, ул залимнәрдән була. Мондый кеше Ислам диненнән чыгаручы зур көферлек чигендә тора.