ЎЗБЕГИМДАН АЙЛАНАЙ...

📚Йигит сўзи. 7-қисм. Муаллтф: Мафтуна Абдуллаева. #ЙигитСўзиХикоя - Ота~онаси жанжал қилиб қолмайдими? - сўради Бадир. - Уларни бошқа иложи қолмайдиган қиламан, - деб кулди Ривка. - Ҳеч хавотир олманг. Бадир бу хотиннинг ичи тўла макр эканлигини жуда яхши биларди. Айниқса, пуллик масалаларда уни олдида ип эшиб бўлмасди. - Сенга ишонаман, - деди Бадир. Ривка Бадирни кузатиб қўйди. Уйга кириб кетаётганда, катта тезлик билан келаётган Иноят буванинг неварасини кўриб қолди. Машина ичида яна бир қиз бордек туюлиб, бургут нигоҳларини машинага тикиб тураверди. Асадбек машинадан аввал ўзи тушиб, машина эшикларини қулфлади. Кейин машинани ичкарига олиб кириб, Марямни машинадан туширди ва судраб бувисининг хонасига олиб борди. - Тинчликми?- Омина буви Марямни бу аҳволда кўриб, оғзи очилиб қолди. - Ўзини ўлдирмоқчи бўлибди,- деди Асадбек. Омина бувининг кўзларида ғазаб пайдо бўлди. - Эсинг жойидами сен қизни?- деди Марямга қараб. - Ўзи бошга битган бало бўлди бу ҳам,- деди Асадбек Марямга жирканиб қараб. - Бор, сен чиқиб тур, мен гаплашиб олай. Кейин бирон қариндошимизнинг уйига қўйиб келасан,- деди Омина буви. Асадбек хўп деб чиқиб кетди, аммо кўнгли ғаш эди. Агар кимдир Марямни олиб келганини кўриб, Диёрага етказса борми? Бу ҳолат вазиятни янада ёмонлаштирарди. 🪷🪷🪷 Нурмалак миясидаги ўйлардан чарчаб узоқ ётди, аммо сира ухлай олмади. Айни дамда кетаётгани унинг фойдасигами ёки зиёнига сира ўйига етолмасди. Эшик очилиб, Оғабек кириб келганида орадан уч соат шу нарсани ўйлаб таъйинли жавоб тополмай ўтиб кетганини билди. Кетиш - Онанг билан гаплаш, кейин кетамиз, - деди Оғабек. Нурмалак бир Оғабекка, бир қўлидаги телефонига қараб иккиланиб қолди. - Бўлсанг~чи! - Оғабек бетоқатланди. Нурмалак телефонини олиб, онасининг рақамини терди. Соат кечки ўн бирлар атрофи эди. Аллақачон унинг йўқолганини билиб, хавотирга тушишгандир. Узоқ гудок кетмай, онасининг овози эшитилди. Афтидан кўп йиғлаганидан бўлса керак овози бўғилиб қолганди. - Ая... - деди Нурмалак кўнгли бузилиб. - Нурмалак, сенмисан? Яхшимисан? Қизим, қаердасан? - Онаси ҳаяжон билан кетма-кет савол бера бошлади. - Аяжон, мени кечиринг... - Нурмалак ҳам йиғлаб юборди. - Қаердасан, ростдан Оғабек олиб кетдими? -Онаси қизини овутиб ўтирмай, шошиб сўради. - Ҳа, биз кетяпмиз, - деди Нурмалак. - Телефонни унга бер, - деди онаси. Телефон овози баландлатгичда бўлгани учун Оғабек ҳаммасини эшитиб турарди. У қайнонасидан ҳақорат ёки дашном эшитишга шайланиб, телефонни олди. - Ало, ассалому алайкум. - Оғабек, мен қизимни сизга топширдим. Орада нима бўлиб, шунча гап-сўз кўпайди, билмадим. Лекин мен иккингизнинг яхши яшаб кетишингизни истайман. Қизим ҳаммадан кечиб, сиз билан кетяпти. Сиздан бошқа суянадигани йўқ. Ортга қайтса, кирадиган эшиклари ёпиляпти. Энди у сизга омонат, ваъда беринг — қизимни асраб-авайлаб, доим ҳимоя қилишга. - Хотиржам бўлинг, омонатингизни асрайман,- деди Оғабек ишонч билан. Аёл телефонни ўчирди. Афтидан, у ёлғиз эди ва кимдир келиб қолмасидан шошиб гапириб олди. Нурмалак онасининг гапларини эшитиб, юрагидан бир нарса узилгандек бўлди. Наҳотки, энди қадрдон оиласидан бутунлай айрилди? Ўз эри билан кетиши уни ота-онасидан бир умрга ажратдими? Наҳотки, ортда қолган ўн тўққиз йиллик ҳаётига энди сира қайта олмайди? Энди у отасининг, акасининг эркатойи бўла олмайдими? — Йиғлама, ҳаммаси яхши бўлади, — деди Оғабек уни овутишга ҳаракат қилиб. — Ҳали яхши яшаб, фарзандли бўлиб кетсак, ўзлари йўқлаб келишади. Оғабек қизни бағрига босиб, тасалли беришга уринди. Аслида ўзининг ҳам юраги ғаш эди. Иши тайин бўлгани билан, у ерда яшаб кетишни эплай оладими, йўқми бунисини вақт кўрсатарди. 🪷🪷🪷 Марямнинг туни билан уйқуси келмади. Айланиб, яна шу уйга келиб қолгани қизиқ. Биринчи марта уйдан қочиб кетаётган куни унга Асадбек дуч келганди. Марям "Аллоҳ томонидан юборилган" деб ҳисоблайдиган бундай учрашувларга жуда ишонарди. Ўшанда бир соат ўтиб ҳам шаҳарга борадиган на бирор автобус, на такси дуч келмагач, "қайтаман нотўғри қарор қабул қилибман" деб турганида, Асадбек олиб кетганди. Аслида уйдан қочиш фикрини унга бирга ишлайдиган дугонаси Умида берганди. — Мен билан турасан, бирга яшайверамиз, — дерди у. Марям ўзидан беш-олти ёш катта бўлган бу аёлга жуда суяниб қолганди. Умида ундан ҳеч нарсани аямасди. "Менинг бир бошимга топганим етади", деб қизга чиройли кийимлар олиб берарди. Жуда дилкаш ва қўли очиқ бу жувонни кўпчилик яхши кўрарди. Марям эса ўз уйида сира меҳр кўрмагани учун бу аёлни она тимсолида кўра бошлаганди. Энди унинг уйга боргиси келмасди. Нуқул уриш-жанжал ва ғурбат бўладиган уйдан роса безиганди. Уни тушунадиган, қиз ҳақида қайғурадиган, ғамхўрлик қиладиган ва керак пайтда ёнини олиб ҳимоя қиладиган Умиданинг ёнида бўлгиси келарди. Бир куни Умида қизиқ таклиф айтиб қолди: Таклиф — Мен билан яшайсанми? Қоч, сени ҳеч кимга керагингбўлмаган у оилада нима қиласан? Иккаламиз мазза қилиб яшаймиз. Пулинг ўзингники бўлади, ўзингга сеп йиғасан. Кейин бирор яхши йигит чиқса, сени узатамиз. Марямга бу таклиф жуда ёқиб тушди. Аммо отаси бунга ҳимо4 йўл қўймасди. Ўзбекчиликда қиз бола ҳақида "ўлса ҳам ўз отасининг уйида ўлсин" деб ҳисоблашади. Кўчага чиқиб кетиб, шаҳардан топган "опаси"нинг уйида яшаган ҳеч бир қиз ҳақида яхши гап айтишмайди. Қизининг ортидан бунақа гап эшитишни эса ҳеч бир ота кўтара олмайди. Марям бир қарорга келгунча орадан анча вақт ўтди. Аммо отасининг уни бир алкаш дўстининг, кўримсиз ва ҳеч ким назарга илмайдиган ўғлигага бермоқчи бўлгани сабр косасини тўлдирди ва бу воқеа барчасига якуний нуқтани қўйди. Мариям ҳам бошқа ёш қизлар сингари келишган, обрўли ва бой-бадавлат йигитни орзу қиларди. Умри алкаш отасининг зулми остида ўтган қиз қолган ҳаётини ҳам барбод қилишни истамади. Биринчи совчи келиб, отаси розилик берганини эшитган куниёқ, аччиқ устида уйдан чиқиб кетди. Буни тақдирнинг бир ишораси деб билди. Аммо такси келавермагач, анча кутиб қолди ва ҳовуридан тушди. Қилган ишининг оқибатидан қўрқа бошлади. Хатида уйдан кетишига сабаб қилиб, ўша йигитга турмушга чиқишни истамагани ёзган келган, лекин қайерга кетганини айтмаганди. "Балки қайтарман", деди у хатни топиб олмасларидан. Аммо ўйини охирига етказмай, Асадбек келиб тўхтади. "Бошига бало сотиб олганини билмаганда ростдан ", деб ўйлади қиз. Асадбек уни манзилига ташлаб кетганидан кейин, у Умидага қўнғироқ қилди. Умида хурсанд бўлиб қизнинг олдига келди ва иккиси Умиданинг уйига кетишди. Уч кун давомида қиз ташқарига чиқмади. Ишга Умида борди: - Сен дам ол. Ҳаммасини ўзим тушунтираман,- деди. Ишдан қайтгач эса,-ҳеч ким сени сўраб келмади.Қўрқма,- деб қизни овутди. Марям барибир хавотирда эди. Эшик очилиб, отасидан ҳам кўпроқ қўрқадиган одами — амакиси кириб келадигандек туюлаверарди. — Мунча қўрқасан? — деди Умида. — 18 ёшдан ўтган бўлсанг, ўз ҳақ-ҳуқуқларинг бор, ҳеч ким сенга тазйиқ ўтказишга ҳақли эмас. — Билмадим, барибир... Отам билан бошқачароқ гаплашсам бўлармиди? — Майли, барибир бўлар иш бўлди, ўзингни қийнама. Ҳаммасини тақдирга ташлаб қўй. Сир Аммо Марям уч кунни ҳам телефонини қўшмай игна устида ўтиргандек ўтказди. Шу куни кечаси эса уни гангитиб қўядиган бир иш бўлди. Умида уйига бир қиз келди. Иккаласи ҳам бир-бирларини кўриб бир хил савол беришди: — Кимсиз? Бу ерга қандай кирдингиз? — Мени "опам олиб келган" деди Марям. Ўзини Шаҳина деб таништирган қиз эса ғалати иршайди. — Умиданинг янги дугонасиман де. Ҳмм... Қачондан бери бирга яшаяпсизлар? — Уч кун бўлди келганимга. — Ҳа... Унда ҳали кўп нарсаларни билмайсан. Майли нима ҳам дердим, омадингни берсин. Марям қизнинг шамаларига унча тушунмади. Умида келгач Шаҳина ҳақида айтиб берганди. У қўл силтади: — Гапларига эътибор берма, ўзи сал ғалатироқ. Марям ростдан эътибор бермай унутиб юборган бўларди. Агар... Марям оиласи билан боғлиқ алоқ-чалоқ тушларни кўриб ярим тунда уйғониб кетди. Умида йўқ экан. "Ҳожатга бирровга чиққандир" деб эътибор бермади. Аммо ярим соат ўтиб ҳам келмагач Марям ўрнидан турди. Уни излаб ошхонадан тополмади. Ҳаммом чироғи ёқиқ турганини кўриб, ўша томонга ўтиб энди овоз бермоқчи эди. Ичкаридан ғалатироқ овозлар эшитилгач қиз аввал пойлаб кўришга қарор қилди. Эшикдан мўралади-ю жойида қотиб қолди. У шундай касалликка чалинган одамлар ҳақида эшитганди. Аммо сира кўрмаган. Марям шу пайтгача боп-бинойи деб ўйлаган Умиданинг танасида ўз қўллари ўрмалар. Умида эса кўзларини юмиб олиб, бутун дунёни унутиб қўйганди Пушаймонлик Қиз бошқа бунақа жирканч нарсани кўришни истамай ортига қайтди. Аммо энди уйқуси буткул ўчиб кетди. Ўрнига келиб қайта ётиб олган қўллари эса дағ-дағ титрарди. — Эй Худойим кимга дуч келдим, — деб пичирларди лаблари. Қанчадир вақт ўтиб Умида ҳам келди. Чарчаб кетган одамдек ўзини ёстиққа гуп этиб ташлаб уйқуга кетди. Марям эса қолганига киприк қоқмай тонг оттирди. Эрталаб ҳеч бало бўлмагандек кулиб, нонушта тайёрлаётган Умида кўзига ҳар доимгидек меҳрибон она тимсолида эмас, жирканч бир аёл бўлиб кўриниб кетди. — Яхши ухладингми асалим, — Умида қизга ҳар кунгидек тегиниб ҳазил қилишидан қиз бу гал сесканиб кетди. — Айтсанг аллалаб қўярдим, — Марям жилмайишга ҳаракат қилиб нари қочди. — Овқат ейсанми? — Егим йўқ, бугун ишга борсамми дегандим. — Ҳали озроқ кут. — Опа уйда сиқилиб кетдим, бир айланиб келмасам бўлмайди. — Унда бугун мен ҳам қоламан, — деди Умида қизни бағрига босиб, — Бечорагинам сени ҳақингда сира ўйламабман. — Йўқ опа мени уй ютай деяпти, — Марям дарров ўзини орқага олди. — Илтимос, айланиб келмасам бўлмайди. Умида яна бир-икки марта қизни уйда қолдиришга кўндирмоқчи бўлди. Аммо қўлидан келмагач қўшилиб борадиган бўлди. Пулни ишлаган кунига қараб тўлашгани учун, исталган иш кунини танларди қизлар. Марям ишга келиб бир оз чалғиди. Бироқ тушлик пайти бўлганда ишчи аёллар нега уйдан кетиб қолганини қиздан сўрашди. — Қаердан билдингиз, — деди қиз ҳайрон бўлиб. 55~қисм — Амакинг сўраб келди. Нима гап ўзи деб сўраган эдик, ҳеч гап деб жавоб бермади. Кейин қишлоқларингиздан бир келинчак бор эди, шу «Марям кетиб қолибди, уйидан деган гап тарқалди» деб қолди. — Йўқ, келиб қолганим йўқ. Фақат амаким ишлашимга ҳам қарши эди. Ўзи шаҳардан қатнаш қулай деб келганимга бир нарсалар деб ўйлагандир... — Марям вазиятни ёлғон билан ҳашпўсдлаб кетди. Аммо ичидаги ғашликка энди қўрқув қўшилди. Амакиси бир нарсага киришса, охирига етмай қўймайди. — Қўрқма, — Умида Марямни қучоқлади. Қиз эса сесканиб кетди. Умиданинг бугун ҳамма қилиғини нотўғри тушунаётганди, кеча кўрганлари таъсирида: — Қўрқмаяпман, — зўрма-зўраки кулди Марям. Шу билан яна ишга шўнғишди. Кеч тушди. Марям Умида билан уйига қайтди. Қанча уринмасин, аввалгидек бўлолмаётганди. — Жоним, мени сени кўриб сиқилиб кетяпман. Бўлди, сиқилма энди, — Умида шунга ўхшаш гаплар билан атрофида қанча айланса, Марямнинг шунча ғаши келарди. Аммо нима қилсин, бу ердан чиқиб қаерга боради. Орадан яна 2 кун ўтди. Марям 2 тун ҳам яхши ухлай олмади. Айниқса Умидани яна кечаси ҳаммомга чиқиб келганини кўрди-ю, бошқа бу уйда қолгиси келмай қолди. Бу характери ғалати, қиздан тезроқ қутулишни истади. «Уйга қайтсам дадам калтакласа ҳам қувиб солмаса керак. Бу ерда қола олмайман». Марям Умиданинг уйида охирги ўтказган тунида шу қарорга келди. Кўзи алламаҳалга бориб юмилди. Эрталаб ишга кетаётганларида кийим алмаштираётган Марям Умиданинг ўзига ғалати нигоҳ ташлаб турганини кўриб, сесканиб кетди. — Жуда чиройли қоматинг, — Умида ичидаги чиркин ниқобини яшира олмай, Марямга қўл узатганди. Қиз ўзи билмаган ҳолда уни уриб юборди. — Жиннимисиз? — деди эгнига кийимини кийиб. — Вой, ҳазиллашдим. Аммо Марямга бу ҳазиллашгандек туюлмади. Умиданинг кўзлари ҳаром ёниб турарди, худди ён қўшнилари бўлган, отасидан кейинги амакисининг куёвини кўзига ўхшаб. У Марямни ёки умуман чиройлироқ бирон жувонни кўрса, шунақа кўзи ялтилларди. Оғриқ Умида гапини бошқа нарсага буриб юборди. Аммо Марямни кетиш фикри мустаҳкамланди. Умида шубҳаланмасин деб асосий нарсаларини ўзи билан олди. Қолганини дадаси уйга киритгандан кейин оламан деб режа қилди. Аммо шу куни иши тугамай амакиси яна келди ва қизни олиб кетди. Ўзи ҳам қайтмоқчи бўлиб тургани учун қаршилик қилмади. Бироқ уйида уни шунақанги томоша кутиб турган эканки... Амакиси йўлда ҳеч нарса демай келгани билан, уйларига келиши билан икки тарсаки солди. Кейин отаси калтаклай кетди: — Айт, қайси ўйнашинг билан юрган эдинг? Ким олиб кетди сени, гапир! Отаси яна бир нарсалар деб ўшқирди. Тушунгани шу бўлдики... Марям ким биландир қочиб... — Тушунмадим ким билан қочиб кетаман, — Марям ўзини ҳимоя қилишга уриниб йиғлар экан, ўзига хайрихоҳ нигоҳ изларди, аммо отаси, ўгай онаси, амакиси — ҳеч бирлари унга ишонч билдирадиганга ўхшамасди. — Мен сени бир машинага ўтириб кетганингни кўрдим, — холаси чимирилиб гап бошлади, — рақамини кўролмадим кечлиги учун. Кейин Умида ҳам айтди: «Уч кун йигитим билан кетяпман» деб кетиб,«ташлаб кетди мени» деб шимиғингни оқириъ борибсан. Раҳми келиб киритибди уйига. — Нима? — Марямнинг оғзи очилиб қолди. — Ҳали Умида опа айтдими? — Ҳа, ўша дугонанг айтди ҳаммасини, барака топсин. Марям кейинги гапларни ҳис этмай қолди. Наҳотки, шунча йилдан бери уни қанақалигини сезмади? Бир аёлда шунча макр! Ахир уни онасидек кўрганди. Ишониб ҳатто оиласидан кечганди. Ё Аллоҳ, бунча ёмон бу одамлар. Марям сўроқлар ичида бир исмни айтди: — Асад аканинг машинасига мингандим. У мени... Тамом, қолганини эшитишмади. Ур-сур билан амакиси Асадни уйига олиб бориб ташлади... У ердан Асад ҳайдаб солгач, у берган пул билан ижарага уй топди. Нарсаларини олгани борди, тўқув ательесидан ҳайдалибди. Бу ҳам Умиданинг шарофати билан бўлса керак. Давоми бор.

#ЯНГИ_АСАР #ҚАМОҚХОНА_МАКТУБЛАРИ МУАЛЛИФ: САИДА АЗИЗ 4 -МАКТУБ ТАЛАБАЛИК ЗАВҚИ Кечаги номам билан дилингга ғашлик солмадим, деб умид қиламан. Бу ҳаётда турфа қисматлар борлигини ҳам билгин, дея ёзаяпман. Хафа бўлма, фақат... Яхшиси, бугун сенга талабалигим ҳақида ёзаман. Мен бахтиёр талаба бўлганман. Шунақанги завқли ўтганди. Турли вилоятлардан келган қурсдошлар... Табиатан киришимли ва фаол бўлганим учун барча билан бирдек чиқишиб кетдим. Мени курс сардори (старост) қилиб сайлашди. Ташкилотчилик борми, домлалар билан кечадиган барча муносабатлар борми, ҳаммасини ўзим ҳал қилардим. Курсдошларимга ёрдам бериш менга ҳам ёқарди. Бувимга илтимос қилиб, ҳовлимиздаги бўш ётган икки хонага тўртта курсдош қизимизни ҳам ижарага қўйдирдим. Бувим ижара пулини ўзи олиш шарти билан рози бўлди. Мен учун энг қувончли кун стипендия олган куним бўларди. Пулни олгач, онамга, синглимга, ва бувимга совға харид қилардим. Бу эса менга янада завқ бағишларди. Бир олам орзулар орасида яшаётган бир пайтда талабаликнинг, ёшликнинг энг гўзал онлари мени ҳам четлаб ўтмади. Менга ҳам муҳаббат аталмиш боғ дарвозаларини очиб, ўзининг ширин бўйлари ила мени сармаст қилишга тайёр бўлганини англаб етмабман. Биринчи курсда ўқирканмиз, янги йил арафаси университет талабалари ўртасида КВН бўлиши хабарини беришди. Табиийки, фаол талаба бўлганим учун мен ҳам КВНчилар сафига қабул қилиндим. Дарслар билан бирга, тайёргарликлар ҳам авжига чиққанди. Алламаҳалгача қолиб кетишга тўғри келарди. Дугонам, бизнинг уйимизда ҳам бирга яшайдиган қўқонлик Муниса ҳам менга ҳамроҳ эди. Иккимиз бирга қайтардик. Қоракўзим, талабалигимни эсласам, кўз ўнгимга ўша мусобақа келади. Ўзгача руҳда кечганди. Бир олам ҳаяжон бор эди қалбимизда. Гарчи ютказган бўлсакда, аммо хафа эмасдик. Дастур анча чўзилди. Университетнинг ўн бешдан ортиқ факультетидан талабалар иштирок эхтишганди. Соат кечки ўнларда уйга қайтарканмиз, ортимиздан бир йигит Мунисани чақирди. - Муниса, кузатиб қўяйми? – деди йигит бизга яқинлашаркан. – Кеч бўлиб қолди. Ёлғиз юрманглар... - Майли, Абдусамад ака, - деди Муниса. Сўнг менга ўгирилиб, уни таништирди: - Фотима, Абдусамад ака билан бир жойданмиз. Бу киши ҳуқуқшуносликда ўқийдилар. - Билдим. Боя кўргандим юристларнинг гуруҳида... – дедим мен ҳам билағонлик қилиб. - Зийрак экансиз! – дея мулозамат қилди Абдусамад ака. Кулиб қўя қолдим. Кўз қирим билан ер остидан унга назар ташладим. Бўйлари узун, қирра бурун, бироз қисиқ кўзли, овози ҳам ўктамгина йигит. Атроф оппоқ қор. Изғиринли шамол эсиб турар, икки юзим совуқдан қизариб кетган бўлсада, мен аёзни ҳис қилмасдим. - Сизлар ҳам чакки ўйнамадингиз... – деди йигит менга қараб. Жавоб қилмадим, яна табассум билан кифояландим. - Сизларчалик эмас. Майли, насиб қилганида... келаси йил янада яхшироқ тайёрланамиз. – деди Муниса менинг ўрнимга. Шу тариқа биз йўлимизда давом этдик. Аммо бу кузатиш Абдусамад ака иккимизнинг юрагимизда ишқ куртагини ёзиб улгурганди. Бироқ ғурури баланд онанг ҳисларини ошкор этишни истамасди. Мунисага ҳам билдирмасдим. Истамасдим. Абдусамад ака бизнинг факультетимизда тез-тез серқатнов бўлиб қолди. “Домланинг ёнига келдим”, деб изоҳларди ўз келишини. Мен ҳам, у ҳам ичимиздаги ҳисларни ҳеч кимга сездиришни истамаганимиз билан Севги ўз айтганини қилмай қўймади. Бир куни сайилгоҳ кўчасида учрашдик. Ёлғиз иккимиз! Ана ўшанда бўлажак юрист менга дил изҳори қилди. - Фотима, ҳисларимни ортиқ яшириб юролмайман! Менга ёқасиз! Мен эса кўзларимни бошқа томонга қаратдим. Кўнглим боғида капалаклар шовқин солиб учишгандек бўлди, гўё. Енгил титрадим. Унинг изҳори қалбимга хуш ёқди. Аммо сиртимда билдирмадим. - Раҳмат. Лекин.. мен... энди биринчи курсни тамомлаяпман... ўқишим керак. – дедим жиддий оҳангда. - Албатта. Ўқишингиз тугашини кутаман! Кейин совчиларимни юбораман! – деди ҳаяжони бўғзига тиқилиб. Мен жилмайиб қўйдим. Бироқ бирор гап айтмадим. Нияти жиддий эканлиги кўнглимга таскин бердими, ё ҳисларимни билдириб қўйишдан чўчидимми , бошқа сўз демадим. Ўша куни мендан бахтли инсон йўқ эди. Орамизда беш олти қадам масофа бор эди. Бизни кўрганлар учрашувга чиққан деб ўйламаслиги аниқ. Сайилгоҳ кўчасини бирга айланарканмиз, кўча юзида арзон тақинчоқлар сотиб турган бир лўли аёлга учрадик. Лўли илк учрашувга чиққан ёшларни тезда илғади. - Яхши йигит... мана шу тақинчоғимни олгинда, севгилингнинг қўлига тақиб қўй. Бир умр бирга бўласизлар, - деди лўли қўлидаги бир неча шода арзон гаров тақинчоқларни кўрсатиб. - Керакмас, - дедим лаб буриб. Аммо у ортимиздан эргашди. - Ҳай, йигит... сен бу қизни яхши кўрасанку... кўнглингни билиб турибман! Сен хўп де... мана шу тақинчоғимни олда, қўлига тақ... мана кўрасан, мўъжиза юз беради! Гарчи бундай уйдирмаларга ишонмасакда, Абдусамад ака яхши ният билан ўша куни думалоқ доначали, қўлга тақиладиган тақинчоқни сотиб олди. Ва илк бор қўлимга тақиб қўйди. Ўз буюми сотилганидан хурсанд лўли аёл бизга бахт тилаб, узоқлашди. - Бу сизга менинг илк совғам бўлсин! Вақти келиб энг қимматини ҳам қўлингизга тақаман, - деди Абдусамад ака кўзлари ёниб. Миннатдорона нигоҳ билан қўлимдагига меҳр билан назар ташладим. Бу мен учун дунёдаги энг бебаҳо туҳфа эди. Қизалоғим... гул юзлигим. Бугунча етар... Эртага ҳаётим эртагининг давомини ёзиб бераман! 5-МАКТУБ. СИМ ТЎСИҚЛАР ОРАСИДАГИ ГЎЗАЛЛИК Малагим ўзимни... омонмисан? Бу талатўп замонда саломат юрибсанми? Акангнинг аҳволи қандай? Кеча Наврўз эди. Сен ҳам байрамни нишонлагандирсан, қизим. Атлас кўйлак кийиб, шеър айтгандирсан, балки... Қанийди, ўз кўзларим билан кўрсам эди... Дўмбоқ қўлчаларинг билан бўйнимни қучсанг... юзимдан чўлпиллатиб ўпсанг... шу ҳолимда ўлишга ҳам рози эдим. Баъзан тушларимда ширингина қизалоқни кўраман. Эҳтимол, ўша қизалоқ сендирсан! Менда бирорта суратинг ҳам йўқ. Онамдан илтимос қилгандим... афсуски... суратингни опкелолмади. Майли, дуоларим сен ва аканг билан қизим. Бугун бизда ҳам байрам бўлди. Таниқли санъаткорлар келишди. Хотин-қизлар қўмитасидан аёллар келишди. Бир ажойиб ўтди. Қамоқхонада катта зал бор. Мажлислар зали. Иккинчи қаватда. Унинг пастида эса кутубхона ҳам бор. Залга тахминан юз-юз эллик одам сиғади. Байрам кунлари маҳкумалар орасидан саралаб опчиқишади. Баъзилар ўз хоҳиши билан рақслар саҳналиштиришади. Нозанин деган жуда гўзал қиз бор. Йигирма тўртга кирган. Қотиллик сабаб ўтирибди. Опасининг эрини пичоқлаб ўлдирган. Унинг ой юзига тикилганинг сари тўймайсан. Яратган беназир гўзаллик билан сийлаган. Қошу кўзлари қора тунни эслатади. Юзи эса сутга чайилгандек оппоққина. Худди актриса Гулчеҳра Эшонқуловага ўхшаб кетади. Лекин қотил! Айтишича, поччаси унга тегажоғлик қилган. Қиз эса буни опасига айтган. Опа ишонмаган. Синглисининг ўзини айбдор қилган. Бундан ҳаволанган эр кечаси яна унинг ёнига кирган. Қиз эса икиланмай, ёстиғи остида турган тиғни унга урган. “Опам, онам мендан воз кечишди. Жиянларимнинг кўргани кўзи йўқ. майли... ўзлари билишади”, дейди Нозанин. Бир оиланинг гулдек бекаси бўладиган чоғида шу ерда ўтирибди. Унинг қўлига кишан эмас, билакузуклар ярашарди кўпроқ... Айтдимку, аёл бўлиш, айниқса гўзал аёл бўлиш осон эмас! У жуда гўзал рақсга тушади. Эшилиб, тўлғониб ўйнайди. Айниқса, “Мустаҳзод”га... Таниқли қўшиқчиларнинг қўшиқларига ҳам хиром айлади. Ҳатто келган меҳмонлар ҳам унинг рақсига маҳлиё бўлиб, роса қарсак чалишди. Эҳ, қизима... ҳаёт деганлари инсонни палахмон тошдек дуч келган томонга улоқтириб юборарканда... акс ҳолда шу маҳорати билан шу ерларда юрармиди бу қиз... Дилноз деган қўшиқчининг қўшиғига ҳаммамиз йиғладик. “Бугун ой чиқди ҳорғин... Онажоним соғиндим. Оймомо айтгин ростин Уни кўрасан доим. Омонми чиройлигим... Мен онамга қўшиб, сениям соғиндим қизим.... Озодликда юрган аёлларга ҳавасим келади. Улар байрам кунлари мазза қилишади. Ўз қўллари билан оиласига ширин таом тайёрлайди. Меҳмон кутади ё меҳмонга боради. Совғалар олишар, эҳтимол... Балки ким учундир бу кунлар оддий туюлар... аммо бахтли лаҳзалар бор унда. Одам боласи ўша лаҳзаларни ўз вақтида ҳис қилмайди. Ундан мосуво бўлганда эса хотираларида эслайди. Наврўз пайтида бувим раҳматли ҳар йили сумалак қилардилар... Ҳовлимизга қариндошлар йиғилишарди. Онам ундирган буғдойни гўштқиймалигичда чиқарардик. Кейин эса, унинг сувини сиқиб, сумалак учун ҳозирлаб қўярдик. Эҳ, ўша дамлар...ҳатто буғдой сути юзни оқартиради, деб юзимизга ҳар суртардик. Бошқача даврлар бўлган экан. Тонггача сумалак кавлаб чиқишни ёқтирардим. Қозоннинг тагини ялаш эса, жону дилим эди. Аммо қозон ювишга келганда қочиб қолардим. Зуҳрага қоларди... Мен сумалак тарқатиш учун уйдан чиқиб кетардимда... Зуҳра холанг жимгина уй юмушларини бажарарди. Униям роса соғиндим. “Холам сизни кўргани келмайдими?” деб сўрарсан балки... Йўқ, келмайди. Эри рухсат бермайди! Нима ҳам дердим. Аммо олти ойда бир хат ёзиб туради. Унинг ҳам эгизаклари бор. Ҳасан-Ҳусан... у ҳаётидан бахтли, деб умид қиламан! 6-МАКТУБ. ЁЗИШ РОҲАТИ Асал қизим... яна бир мактубимни қоралашни бошладим. Балки, бу мактублар сенга етиб борар, ёки бормас... лекин онанг шу баҳона қалбидаги оғриқ ва аламларни қоғозга тўкаяпти... Бир вақтлар университетда ўқиганимизда “Адабий таҳлил” фанидан кирган домламиз ёдимга тушди. Абдунаби Валиев кекса одам эди. Сочлари оппоқ. Кўзида катта кўзойнак бўларди. Кулганда охирги қолган иккитами учта тиши кўриниб кетарди. Ҳозир тирикми, йўқми билмайман. Дарсни қойиллатиб ўтарди. Ёзиш кишига роҳат беради, дерди доим. “Азизлар...” унинг доимги жумласи эди. Кўпчиликнинг ёнида “Азизлар...” дерди. Агар якка кўришсак, йигит кишига “Азизим”, қизга эса “Азизам”, деб мурожаат қиларди. Ўша кезлари бу кулгули туйилган. Ҳатто курсдошлар орасида домлани масхаралаб лақаб қўйиб олишганди. “Азизим”, келаяпти, деб қўйишарди... Аслида домла жуда ҳалим инсон эди. Мен курс сардори бўлганим учун имтиҳонлар пайтида бошқа устозлар қатори, унинг ёнида ҳам ёрдамчи бўлардим. Бир куни юрак ютиб сўрадим: “Домла, нега фақат Азизлар, Азизим, дейсиз? Талабалар десангиз, ёки фамилиямиз билан айтсангиз ҳам бўладику?”. Домла жилмайди. Яна ўша яккам дуккам тишлари кўринди. “Аллоҳ азиз Зот. Унинг яратганлари ҳам азиз. Айниқса, инсон. Чунки Одамни фаришталарига ҳам азиз қилдириб қўйди. Нега мен азиз деб улуғламай?” Гарчи гапининг моҳиятини тўлиқ англамаган бўлсамда, “Ҳааа”, деб бош силкиб қўйдим. Абдунаби Валиев бизга: “Агар ҳар кунингизни қоғозга бадиий тарзда ёза олсангиз, сиздан зўр ёзувчи чиқади. Хоҳ яхши, хоҳ қайғули бўлсин, ёзишни тўхтатманг. Ҳеч бўлмаганда кундалик тутинг... Ичингиздаги ғуборлар тўкилади. Сизда ёзиш маҳорати шаклланади. Секин аста бу кўникмага айланади. Қарабсизки, туппа тузук ёзувчи бўласиз, қоласиз!” деган эди. Ҳатто топшириқлари ҳам ёзма бўларди. Бирор китобни таҳлил қилишимиз керак бўлса ҳам, ёзма талаб қиларди. Ҳеч қачон оғзаки сўрамасди. Ёзганларимизни эса, эринмай ўқиб чиқиб, холис баҳолаб берарди. Ўша пайтда у-бу нарса ёзиб ўргангандим. Мана, энди тош деворлар орасида ўша кўникмам иш бераяпти... Сенинг ҳам бошингни қотириб юбордимми, гўзалим! Кечир... Кел, яхшиси ҳаёт эртагимнинг келган жойидан давом этаман. Хуллас, Абдусамад аканинг берган кичик совғаси қалбимга бир олам шодлик ҳадя этди. Юриб эмас, учардим гўё. Инсон ростмана севиб қолса, ва севилса шундай бўларкан. Қадамлари енгиллашар, худди икки курак орасида қанот ўсиб чиққандек туйиларкан. Бекатгача бирга келдик. Менинг автобусим кўринди. -Майли, яхши қолинг, - дедим самимий табассум билан. У ҳам жилмайиб кузатаркан: -Яна қачон кўришамиз? -деб сўради. Елка қисдим. -Билмадим. Фақат Мунисага индаманг. Ҳеч ким билмасин! У андишамни тушунди, бош ирғади. -Хавотир бўлманг. Бу муҳаббат тарихи фотиҳа кунигача ошкор бўлмайди. Мен автобусга чиқдим. У эса ортимда қўл силкиб қолди. Худди кинолардагидек... Ичимдан тошиб келаётган ҳиссиётни сўз билан тушунтиришга ожизман, қизим. Бу шунақанги туйғу эдики... гўё, бир автобус тўла одам ёнимда йўқдек... бу оламда танҳо ўзим ва билагимдаги тақинчоқ бордек... Тақинчоққа қараб, кулиб қўяман. Қўлимга қўли тегиб, баданим титраганини эслайман. Ўнг қўлим билан билагимда турган шу матоҳни силайман... Бу ҳадя мен учун оламдаги энг қимматбаҳо буюм бўлиб туюлади. Ширинзабоним, аёл зоти шундай бир ҳилқатки... севганида ўзинида, ўзгаларнида унутиб қўяди. Унинг қалби шунчалар ҳассоски... арзимаган нарса билан ҳам қувонтириб юбориш мумкин. Мен ўша ҳолатда автобус ойнасига бошимни суяганча, атрофни томоша қилиб, тақдирнинг менга атаб қўйган ҳақиқий совғасидан бехабар ҳолда кетиб борардим... Уйга кириб борганимда шом намозига азон айтилаётганди. Ҳовлида ҳеч ким кўринмади. Зуҳра ва онам ошхонада идиш ювишарди. - Гўзаллик маликаларига алангали саломлар, - дедим овозимни баралла қўйиб. Онам мен томонга бир қараб, алик олди. Лекин унинг юзидаги сўлғинлик, ўзгача ҳолатни пайқаб улгурдим. - Намунча идиш кўп. Меҳмон келдими? – сўрадим Зуҳрадан. Эгизагим бош ирғади. - Ким келди? – яна савол бердим. - Бувимнинг узоқроқ қариндошлари... – жавоб берди Зуҳра. Онам эса Зуҳрани койиди. - Тезроқ бўл... мен ювиб бўлдим. Фотима қарашади. Чайиб, артиб, жойига жойлаб қўйинглар... Онамнинг зардали овози менга таъсир қилмай қўймади. - Ойи... – дедим унга қараб. Онам кўзимга боқмай, тезгина ошхонадан чиқиб кетди. Ортидан чиқдим. – Бирор гап бўлдими? Тинчликми? Бу гал волидамнинг кўзларида ёш айланди. Бош чайқади. Илк марта чорасиз оҳангда гапирди. - Мени кечир... қўлимдан ҳеч нарса келмади! Бу гап асабимга таъсир қилди. - Тушунмадим, ойи... нимага кечиришим керак? Онамнинг нигоҳидан жавоб изларканман, ортимдан бувимнинг овози эшитилди. - Келдингми, Фотима! Бувимга ўгирилиб, салом бердим. Не ажабки, онамдан фарқли ўлароқ бувим жуда шод эди. қиёфасидан сезилиб турарди. - Қани, бу ёққа юрчи... – дея хонасига бошлади мени. Ҳеч нарсани англамай, асабий ҳолатда эргашдим. Хонасига кирарканман, бувимнинг ётоқ дивани устидаги ёйилиб ётган матолар, кийимларга кўзим тушди. Бувим эса нимчасининг чўнтагидан тошчаси ярқираб турган узукни олиб, менга узатди. - Бу сенга қизим! Кўрганларим, эшитганларимдан ҳам тайинли жавоб тополмасдим. - Нимага? – деб сўрадим тоқатим тоқ бўлиб. - Куёв томоннинг совғаси! Бошимга биров гурзи билан ургандек бўлди. Куёв томон? Қанақа куёв? Кўзларим катта очилиб, бувимга тикилдим. - Қанақа куёв? – хаёлимдаги савол тилимга кўчди. - Узоқроқ қариндошларим бир-икки келишганди. Қариндошлик ришталари узилмасин, қуда бўлайлик деб... бу гал сарпо-суриқ билан келишибди. Нон ушатдик қизим! - Кимга? – ҳамон ҳақиқатни қабул қилолмасдим. Биз йигирма биринчи асрда яшаб туриб ҳам шундай тарзда унаштирув қилишимиз мумкинлигини "ҳазм" этолмасдим? Йўқ, асло... Бувим шарақлаб кулди. Назаримда сохта эди бу кулги... - Сенгада... сени унаштирдик. Ота авлодимдан бўлган қариндошларимга... Жуда бой жой. Ўзига тўқ хонадон. Уйлари ҳам нақ қасрдек... Бояги гурзи тушган бошим қолиб, баданимга муздек сув сепилди, гўё. Шартта ўрнимдан турдим. - Ҳеч қачон! Мен эрга тегмайман! – деб бақириб юбордим. Бувимнинг қовоғи осилди. - Тегасан! – деди кўзимдан кўзини узмай! - Ана Зуҳрангизни беринг... мен... менинг ўқишим бор... энди биринчи курсни тугатаяпман-ку... - Зуҳрани беролмайман. Сен опасан! Одамлар гап қилади! - Биз эгизакмиз-ку... буви... қанақасига гап қилишади? – ўзимни босиб гапиришга уриндим. Аммо ичимда бомба портлашга тайёр турарди. - Йўқ, сенинг йўлинг катта... биринчи катта қиз узатилади. Кейин... уларга ўқимишли қиз керак экан. Ўғли ўқиган йигит! Ҳозир иш билан Москвага кетган экан. Келса, учрашувга чиқасан! Ичимда турган “бомба” портлади! - Мен эрга тегмайман! Бу узугиниям, сарпосиниям қайтаринг! Ўзим истаган пайтда. Ўзим хоҳлаган одамга тегаман! – овозим баландлади. Бувим ҳам паст келмади. - Ҳооо.. Бекорларни айтибсан! Қани, тегмай кўрчи... нима қиларканман? Шу вақтгача бекорга уйимда олиб ўтирдимми? Отанг ўлгандан кейин онанг билан ҳайдаб солмаганимга шукр қил. Ҳали раҳматингми бу... – таҳдидли янгради бувимнинг гапи. Унга тикилиб қолдим. Шу аёл билан қондошманми? Наҳот, у отамнинг онаси бўлса! Бунча алам, бунча ғазаб... нима учун? Бақир-чақиримиз устига онам кириб келди. - Мана сенинг тарбиянг... кўриб қўй! Бувисига сапчийдиган қиз ўстирдинг! Суф... -мен қолиб онамга ёпишди бувим. - Нега онамга бақирасиз? Сизни ёлғиз ташлаб кетмади. Ҳамма зуғумизга чидаб келди. Сиз унга раҳмат айтинг... – мен ҳам бўш келмадим. - Фотима, жим бўл! – бу гал онамнинг овози бир парда юқорилади. – Бор, хонангга... - Ойи... – кўзимда ёш тўлиб, онамга тикилдим. - Хонангга бор! Жаҳл билан хонадан чиқиб кетдим. Алам қиларди. Нега? Нима учун тақдир мен билан бундай ўйин ўйнаяпти? Бир куннинг ўзида ҳам шодлик, ҳам қайғуни ҳис қилдирди...

📚Сабрлигим. 30-қисм. МУАЛЛИФ НУРФАРИЗ ҚУРБОНОВА. #СабирлигимХикоя - Сен яна хотин қули биб олдингми?! - доимгидек ōғлини нафсониятига тегиб босим ōтказишга ҳаракат қилди Ҳалима ая - Шу қанжиқни ноғорасига ōйнаб мендан воз кечмоқчимисан?! - Энаа....қанақа воз кечиш? Шунчаки оиламни тикламоқчиман! - Боласини ōлганини бахона қилиб қутурди. Уйга ōрнашиб олди, энди сениям йōриғига юрғизаяпти! - Эна, ōлган битта Гулхаёни эмас мениям қизим эди! Даволатсам бōларди, ёки нафсимга қул бōлиб уларни совуқда қолдирмасам...ҳозир тирик бōларди!! Мен ōлдириб қōйдим қизимни! Мен... - Эе ōчирее ōзи ōладиган касал эди! - жеркиди Шахло - Сен аҳмоадан бошқа бōлганда ногиронлигини билибоқ ҳайдаб соларди. Сен аҳмоқ эса шунча вақт олиб ōтирдинг....бекорга болани кōпайтириб умрингни ōтказганинг қолди. - Нега вақти ōтаркан. Уканг ōқиган, иши уй жойи тайёр эркак! Машинасиям бор ана! Ҳозирам манаман деган қиз тегади! - Уфф эна, нима ҳоҳлайсиз ōзи биздан?! Қачонгача сизга қул бōлайлик! Ҳеч атрофингизга қарамайсизми, биз, сизни болаларингиз ҳаммамиз бахтсиз бōлаяпмиз! Ҳеч нега деб ōйламайсизми, атрофингизга қаранг ахир. Шароф акамни хотини ōлди, ōзи алкаш бу ёқда қизлари бōйи етган узатолмаяпти. - Нима Шохистани мен ōлдирибманми?! -Эна даволатишга пулимиз бор эди, бердирмадингизку! Уям майли Фурқат акамни қаранг. Малакни маракалари бахона келиб турди уйга. Лекин охирги марта қачон ōзингиздан хабар олгани келди?! - У хотин қули эди, энг бошидан хотини юриғига юрарди. - Эна қōйинг, гап талашиб қоламиз ҳозир. - Ҳаа Энанга тик қара, гап қайтар. Тōрт кунлик Хотинчангни сени туғиб боқиб катта қилган, ōқитиб ишли қилган энангдан устун қōй! - Эна мен майли ёмон эканман, муттахам эканман қолганларимизчи?! Наимани қаранг. Иккта эрга тегиб ҳам рōзғори тинчимади. Нега?! Чунки икки мартаям сиз аралашдингиз. Биринчисида гōё бу дунёда бир сизни қизингиз ōғил туққандек керилдингиз сизга қараб буям ҳаддидан ошди. Оқибати нима бōлди, кетига бир тебио ōғли билан қōшиб ҳайдашди. Иккинчисидачи?! Бип бинойидек одам эди ōз уйига ōз болаларини сиғдирмадиларинг. Охири буям ҳайдаб юборди. - Хаа энди билдим срни! Опангни эрдан қайтиб келгани малол келяпти сенга! Хотинчанг қайраганда а?! Мана бугун кирлариниям ювмабди! - Кирини ōзи ювса нима қилади эна? Энди шуям гапми, шу кир ювиш масаласига ҳам мен аралашайми?! - Келин бōлгандан кейин қиладида! - бақирди Шахло-Кун бōйи қиладиган нима иши бор! - Сизам келинсизку, сиз нимани қойил қилгансиз? Қайнонангизга қарамасангиз, овсинларингизни бирортаси билан гаплашмайсиз. Буларам майли ҳеч бōлмаса эрингизни ич кийимини ювмай Гулхаёга кōтариб келасиз! - Менам келинлигимда қанча хизмат қилардим... - Опааа бōладиган гапни гапиринг. Келинлигингизда Дилдора янгам, ундан кейин Мафтун, Шохиста янгамлар қилардику ишларингизни. Мана бу ёғига Гулхаё қилиб келяпти. - Сен ҳозир шу битта қанжиқ учун опаларингга қарши гапириб, мени кōнглимни оғритаётганингни биласанми?! Шу ногирон қанжиғинг ōлдию бошимга бало бōлди! - Эна!! Азизбек онасига уни худди биринчи марта кōраётгандек анқайиб қолди. Онаси ōзига ашаддий душманига қараб тургандек қарашидан тили айланмай қолди. Чуқур нафас олиб чиқардию энасига қаради - Гап шу эна...эрта биз кōчамиз. -Хоо энамни иссиқ совуғига ош овқатига ким қарайди, рōзғор нима бōлади?! - боббилади Наима. - Ôзим қиламан опа, ōзим! Шунча пайт сизларга ташлаб қōймадимку буёғигаям шундай бōлади! Ош овқатниям Гулхаё ҳар доимгидек қилаверади...эрта битта кир машина оп келаман. Азизбек онасига бир қарадию индамай уйига кириб кетди. ГУЛХАЁ эшик олдидан нари сурилиб ōғилларини бағрига олди. Бола бечоралар ҳам жанжалдан безиб қолишибди. Қōрқиб оналарига ёпишишди - Аяа дадам энди сизни урадими?! - деди Иброҳимжон мōлтираб. У йиғлаб юборишга тайёр эди. -Дада ёмон... - ҳиқилади Билолжон. Гулхаё ōғилларини қучди. Шу пайт Азизбек ичкарига кирди - Қани нималар қиляпсизлар? - деди ҳушчақчақ гапиришга уриниб. - Аямни урманг! - сапчиб кетди Иброҳимжон. - Аяа опош-йиғлаб юборди Билолжон. - Аямни урманг...ҳадеб аямни урганингизга Малак опам хафа бōлиб осмонга учиб кетди! Яна урсангиз бизам учиб кетамиз!! Азизбек тиз чōкиб болалари ва Гулхаёни қучоқлаб олди - Унақа эмас... Урмайман... -бōғиқ гапирди Азизбек - Кечиринглар мени... Гулхаё Азизбекни кōзидан ёш оқиб елкасига тушганини сезиб ғалати бōлиб кетди. Яқинда қабристонга борганида қоровул чол - Сенам эрингам ҳадеб келаверманглар. Йиғлаб майитни безовта қиляпсизлар! - деганди - Эрим ҳам келадими?! - Ҳа ҳар кум келади. Ишга кетишида ҳам қайтишида ҳам киради. Кеча қарасам йиғлаб кечирим сōраяпти. Алоҳни қадарига рози бōл, ҳадеб келиб йиғлаб болангни қийнама дедим. Лекин барибир келаверади... Гулхаё оғир нафас олиб Азизбекни ōзидан итарди - Нафасим сиқяпти... Азизбек Гулхаёни бироз бōшатди аммо қучоғидан қōйиб юбормади. Бироз шундай тургач болаларини бошини силади - Тез нарсаларингни йиғинглар. Янги уйга кōчамиз!! - Урреэ-қийқирди болалар! Гулхаё индамади. Болалар ōзларича кийимларини титишни бошлагач эридан сал сурилиб олдию кōзларига тик қаради - Янги уйга янгисига уйланмоқч эдингизку? -Мени хотиним борку бир ōзинг ōнта янгисига етасан! - Билмадим... Бази одамлар еб туриб ҳам ялагиси келадида! Азизбек кулиб юборди. - Сен анча ōзгардинг. Олдин она мушукча эдинг. Энди она шерсан. Сендан қōрқаманку, энди бошқага қарамайманда. -Бу гапни неча бор айтганингиз саноғини ōзингиз ҳам билмасангиз керак? - Энди шунчаки гап эмас! Энди қасам... Азизбек Гулхаёни қōлини маҳкам ушлади. Қаршилик қилсада бағрига босди. ҲАЛИМА ая қанча ох вох қилмасин Азизбек янги уйга болалари билан кōчиб ōтди. Эртаси куни эса дам куни бōлгани учун сал кечроқ уйғониб нонушта қилди. -Гулхаё кийин, болаларниям кийинтир бир айлантириб келаман. - Мени айланиб юришга тоқатим йōқ! - Сеники бōлмаса болаларники бор. Уларга вада қилиб қōйганман.... - Икки кундан кейин Малакни қирқи... - Биламан- деди ғалати бōлиб - Ҳам унга бозор қиламиз. Озроқ пулим бор кир машина олиб берсамми дегандим. Гулхаё индамади. Ташқарига чиқди. Қайнонасини уйларини йиғиштириб ҳовли супиришни бошлади. Лекин ишини охиригача битиролмади - Гулхаё ҳамма ёқни яхшилаб тозала-деди Ҳалима ая шошилиб келиб - Тинчликми? - Ха индин Малакни қирқику, шу куни менам тушдан кейин гапимни ōтгазиб юбораман. Барибир унгаям бунгаям бозорлик қиламизку. Эрталаб қирқ ōтса кейин гапимни кечгача ōтгазаверан. Гулхаё асабийлашиб супургини маҳкам сиқди. Бу аёл бунча ёмон бōлмаса. Неварасини қирқидан ҳам унимли фойдаланиб қолмоқчи... - Ҳа кейин қара, гапимда икки хил овқат қиламиз. Биринчисига... Шōрва қилсакмикан? Икинчисига манти қиламиз. Ҳа кейин напалион билан ҳалиги нимайдия... Шу медвидми медовикми деган пишириқ ҳам қил.... Гулхаё охиригача эшитишга чидолмади - Қилмайман ҳеч нарса! - деди бақириб-Ôзингизга ōхшаган нафси оч дугоналарингизни меҳмон қилишга мажбур эмасман! - Вой муни қаранглар. Жинни бōлиб қолибдику... - Хаа жинниман, аҳмоқман мен. Агар озгина ақлим бōлганда сизларга ōзимни хōрлатиб қōярмидим?! Боламни хор қилиб охири гōрга тиққунларингча қараб ōтирармидим ақлим бōлганда!! Азизбек онасини овозини эшитиб жахл билан Гулхаё томон келаётганди. Аммо уни охирги гапларини эшитиб жойида қотиб қолди... Гулхаё супургини ҳам отиб юбориб уйига югурди. Қōллари тинимсиз қалтираб болаларини олдига кирдию шошилиб кийинтира бошлади - Бōлинглар... Бōлақолинглар тезроқ... Болалар қувониб кетди - Дадам айланишга олиб борадими? Кеча ōзи айтганди!! Гулхаё қōллари титраб кейинтирар дамба дам эшикка қарарди - Менга қаранглар айланишга эмас...бувингларникига борамиз! Болалар бирдан мунғайиб қолди - Ая Гулнора ойим киргизмайдику...болалариям бизни уради, ōйинчоқ бермайди... Гулхаё нима деярини билмай қолди. Болагиналар шу ёшида шунча ташвиш. Эзилиб қолишибди...ҳадеб йōлда сарсон бōлиб безиб қолишибди. - Гунноя янгам уяди бижжи... Гулхаё чōккалаб ōтириб қолди - Оҳҳ нима қилай а нимақилай?! Онамни уйига сиғмайман, бу ерда яшолмайман. Болаларимни ташлаб кетолмайман... Ôзимни ōлдиролмайман ахир. Нима қилай? Бошимни қайси тошга урай?! - Мени кōксимга қōй бошингни! Гулхаё бир қалқиб кетди. Азизбек аста уни ёнига чōккалади - Биламан кōп гунох қилдим, кōп хато қилдим. Мени кечиришинг қийин, лекин менга яна бир марта имкон бер. Кōрасан болаларимга энг яхши дада сенга энг яхши эр бōламан... - Мен... Мен сиз билан ортиқ яшолмайман... - Бир марта, бир мартагина имкон бер. Ҳаммасини тōғрилайман... Гулхаё жим бōлиб қолди. Болалари ҳам мунғалиб бир четда ōтиришарди. Гулхаёни тōйиб йиғлагиси келди. Аммо доимгидек кōзидан бир томчи ҳам ёш чиқмади. Аввалари тинмай йиғларди, балки шунинг учун энди кōзёши келмаётгандир. Ахир озмас кōпмас нақд тōққиз йиллик ҳаёти ҳар кун кōз ёш билан ōтди.... Гулхаё тонга қадар мижжа қоқмади. Ôғиллари ва эрига термулиб ōтирди. Ич ичида шундай бир тōфон бор эдики... Гулхаё соатига қаради. Тонги беш. Аста ōрнидан туриб кийинди. Азизбекнинг чōнтагидан пул олди. Илк марта! Кейин эса яна болаларига қаради - Кечиринглар мени.... Гулхаё сассиз қадамлар билан чиқиб кетди.... - Демак ажримга бермоқчисиз шундайми?! -Ҳа... -Керакли хужжатларни олиб келдингизми? -Мен...нималар кераклигини билмадим... Арзизаларни расмийлаштирадиган қиз Гулхаёга бироз энса қотириб қаради - Ҳозир ёнингизда бирор хужжат борми?! -Аа... - Менга қаранг опа ҳозир ариза ёзишингиз учун бизга никох гувохномаси сиз ва эрингиз паспорти ва агар болангиз бор бōлса уни гувохномаси керак. Хōш шулар борми сизда, кейин тōланиши мажбурий бōлган Давлат божи ҳам бор...униям тōлайсиз. Гулхаё сумкасидан ҳар эхтимолга қарши деб олган болалар гувохномаси ва эрини паспорт нусхасини чиқарди - Мени...яқинда... Қизим ōлганди. Униям хужжати керакми? -Йōқ, у ҳақида судда оғизаки гапирсангиз етарли. Кейин қиз Гулхаёга бази саволларни бера бошлади -Қаерда яшайсиз? -..... қишлоғида. -Исм фамиляларни билдим, турмушингизга қанча бōлди? -Тōқиз йил... -Нега ажрашмоқчисиз? -Келишолмадик. -Хиёнат қиладими, урадими ёки ичувчими?! Бошқа оиласи борми, эрлик вазифаларини бажармаяптими ёки?! -Ҳаммаси... Қиз бироз Гулхаёга тикилиб қолди. Унинг аҳволи жуда абгорлигидан ōзича ачиниб ҳам қōйди. - Хōп ярашишнинг сира иложи йўқми? -Йōқ... -Болаларни кимда қолишини ҳоҳлайсиз, сизда ёки эрингизда? Агар сизда қолса қанча алимент олмоқчисиз? -Болалар менда бōлсин, алимент керакмас... - Хōп унда аризани расмийлаштираман. Гулхаё ҳамма расмиятчиликларни ҳал қилдию шалвираб қишлоқ томон йōл олди. - Келдингми Гулхаё?! Келиши билан қаршисидан Азизбек чиқди. Чамаси у ишга бормаган эди. Гулхаё жавоб бермади. Бу эса Азизбекдан олдин Ҳалима аянинг асабига тегди - Ана сенга айтгандимку сал индамасанг қутуриб кетади деб. Мана исботи! Ôзини жинниликка солиб худдо билади қайси ōйнашини тагидан чиқиб келяпти? Гап нишонга тегди. Азизбекни кōзи олайиб Гулхаёни билагидан чангаллади - Қайда эдинг шу пайтгача?! Гулхаё қōлини бир силтаб чиқариб олди - Ажримга ариза бериб келдим! Азизбек Гулхаёга тушунарсиз қаради. Чамаси у Гулхаёдан бундай жасорат кутмаганди. Ҳа уйғонганида йōқлигини сезганди жа бōлса уйига қочиб кетган деб ōйлаганди. Лекин ажрим... Бу иш, Гулхаёни бундай қилаолиши уммуман ҳаёлига келмаганди. Ҳозир ҳам Гулхаё Азизбекни янада лол қолдириб кōзларига тик қараб турар ва бу нигохларда заррача қōрқув йōқ эди. - Гулхаё... -Нега бундай қилдинг деманг...илтимос! - Озгина сабр қилсанг ҳаммасини тōғрилайман, ҳаммасини бошидан бошлаймиз дегандимку?! - Қōй шунга ялинасанми? - бақирди Ҳалима ая-ажрашса ундан нари, ōзи қутулолмай юргандим! - Эна аралашмай туринг! Азизбек яна Гулхаёга қаради. Айнидамда уни йōқотса юраги буткул хуввулаб қолишини қалбан хис этарди. Давоми бор.

📚Сабрлигим. 29-қисм. МУАЛЛИФ НУРФАРИЗ ҚУРБОНОВА. #СабирлигимХикоя Гулхаёнинг рангсиз ҳаёти ōз маромида давом этарди. У Малак тирик вақтларида кечаси билан уҳламай унга қараб ётгани учун ōрганиб қолганди. Аммо базан жуда толиққанидан қотиб уҳлашни ҳохлар аммо Малак сабаб уҳлолмасди. Мана энди у йōқ, унинг кечаси билан йиғлашини бахона қилиб ōрнини бōлак қилиб олган эри ҳам шу ерда... Фақат энди уҳлашга имкон бōла туриб Гулхаё уҳлолмаяпти. Базан уҳлайдию дарров чōчиб уйғонади. Малакни сув ичгиси келгандир ёки усти очилиб қолгандир деб хавотир билан ōрнидан туради кейин...кейин бирдан бōшашади. Ахир Малак йōқку бу оламда. Гулхаёни йиғлагиси келади. Бōғзигача тōлиб кōз ёши келадию лекин йиғлолмайди. Фақат хаво етмаётгандек нафаси сиқади. Бошида шундай нафаси сиққанда хушдан кетаётганди. Йōқ мана йигирма кун ōтиб ōзига кела бошлади. Энди нафаси сиқса ҳам хушини йōқотмайди. Туриб юз қōлини ювиб сув ичади. Кейин жойномоз солиб номоз ōқишга тушади. Узоқ вақт Малакни дуо қилади. Пичирлаб нималардир дейди. Базан эса тинмай ōзини айблаб яратгандан кечирим сōрайди - Ôзим айбдорман... Ôзим гунохкорман. Мен ōлдирдим Малагимни! Ахир яхши қарасам бōлардику. Қилмайман ишингни боламга қарайман десам бōлардику... Менга шунчалар ғанимат экан дийдорига тōйсам бōлардику... Гулхаё мана шундай қилиб тунларини ҳам кунларини ҳам бедор ōтказарди. Энди у аввалги қōрқоқ, касал қизи ва иккта ёш бола билан кōчада қолишидан қōрқиб ҳаммага бōйин эгадиган чōри Гулхаё эмасди. Гōё у Гулхаё ōлгану ōрнига худди у билан кōриниши бир хил бōлган бошқа биров келиб қолгандек эди. Янги Гулхаё айбсиз бōлса ҳам кечирим сōрайдиган, калтак еб ōласи бōлса ҳам миқ этмай яна туриб рōзғор ишларини қиладиган, ōзиникиюуйдагилар, болаларини кир чири камдек қайнопалар ва уларни уйидагиларни ҳам кирларини олиб келиб ювадиган Гулхаёга уммуман ōхшамасди. Албатта уни ōзгаргани жуда тез билинди. Малакни йиттиси ōтгандан кейин ҳамма тарқалгач Ҳалима ая одатдагидек Гулхаёни гап билан эзғилаш учун иккта қизи билан у ōтирган уйга кирди - Мана ҳамма кетди! - деди у кирганда ҳам ōрнидан турмай деворга тикилиб ōтирган келинига- сен моҳов энди анави кунлари ōзингни кōрсатганингга жавоб берасан... - Мохов деб ойнага қараб гапиряпсизми?! Ҳалима ая, қизлари Наима ва Шаходат ҳам бу гапдан бақа бōлиб қолишди. Ахир улар Гулхаёни доим шундай номлар билан чақиришган. Гулхаёни исми жуда расмий бōлиб фақат меҳмон келганда ишлатиларди ва Гулхаё ҳам уларнинг - Меров, мохов, қанжиқ, сув илон, нахс, мол... - ва яна бир дунё ҳақоратли гапларига ҳам қулоқ қоқиб жавоб қайтармасдида... - Ҳей ифлос сен нима деяпсан?! - биринчи бōлиб Наима ōзини йиғиб олди-Сен қанжиқни ҳозир тилингни суғуриб бир жойинга тиқаман... - Ôзингизни тилингиз билан истаган ишингизни қилинг. Қаерингизга тиқишингизга аралашмайман! - Иее сен жуда ōзингдан кетибсанку! - Шаходат бир силтаб Гулхаёни ōрнидан турғазди. Гулхаё ҳам шуни кутиб тургандек турасолиб унга икки шапалоқ солдида ташқарига итариб юборди. Изидан ҳали оғзи очилиб нима қиларини билмай қолган Наима ва Ҳалима аяни ҳам итариб туртиб чиқариб ташлади - Биттанг манашу уйга мендан сōроқсиз қадам қōйсанг...барингни болталаб ташлайман!! Эшик қарсиллаб ёпилганидан анқайиб қолган она болалар ōзига келди. - Вой ҳаромеей вой мараз!! Нима қилди?! Иккала қиз эшикка ёпишиб ҳезланганда Ҳалима ая уларни қайтарди - Тōхта икковингам, Азизбек келсин унга айтиб онасини кōрсатамиз! Ôзи ялиниб кечирим сōрайди. - Ҳали оёғимни ōпмасангми сен мараз!! Аммо Азизбек келиб ҳам аюханнос солган опаларию Гулхаёни обдон қарғаб лойга ботирган онасини ҳам индамай эшитсада - Ôзим ҳозир гаплашаман! - деган бōлсада Гулхаёга бир оғиз ҳам гапиролмади. Чунки Азизбек доим Гулхаёни онаси ва опаларию акаларига ōзини кōрсатиб қōйиш учун кейинчалик Гулхаё болаларига ōралашиб қолгач нафс учун Ойзодага илакишиб Гулхаёни қанча тахқирлаган бōлса ҳам ич ичидан хатто Гулхаёни ōзи ҳам билмайдиган қаттиқ бир куч билан яхши кōрарди Лекин у бу севгини кōрсатишни билмади. Йōқ ōзига қолса биларди лекин онасидан, опаларидан ōтолмади. Ва бора бора оилага ҳам Азизбек ҳеч қачон тугамайди деган севгига ҳам дарз кетди. Ҳозир ҳам онасининг дийдиёсини эшитиб бōлиб уйга кирганда Гулхаё бир четда ōйнаб ōтирган икки ōғлига термулиб Малак ётадиган тахтачани қучоқлаб ōтирарди. Азизбекнинг юраги зирқиради. Азизбек аввалари Гулхаёни қанча урса ҳам ит эшитса тери ташлайдиган ҳақоратлар, сōкишлар айтиб камситса ҳам Гулхаё унга нафрат билан қарамасди. Бир икки оғиз яхши гап айтса ёки болаларига бирор ширинлик олиб келса яна яшнаб кетаверарди. Лекин... Малак ōлган кунда у қизига қōшиб хотинини йōқотганини хис этди. Чунки ōша куни Азизбек Гулхаёни кōзларида ҳеч қачон кōрмаган чуқур бир нафратни кōрди. Бу қараш шу қайдар оғриқли эдики Азизбек ҳозир ҳам кōз олдига келтирса сесканиб кетади. - Нима мени урмоқчимисиз?! Азизбек Гулхаёни ōзига бегона нигох билан қараб турганини кōриб ғалати бōлиб кетди - Бу.. Бу нима деганинг? -Ҳар ҳолда бу уйга мени ва болаларимни хōрлашдан бошқа мақсадда кирмай қōйгандингизку... Азизбек ōғилларига қаради. Улар ōйин ōйнашдан аллақачон тōхтаб бир бирини пинжига кириб олган ва дадаларига қōрқув билан қараб туришарди. - Мен... Мен сизлар билан ётаман дегани киргандим... Гулхаё эшитган гапини тушунмай эрига қаради. Йōқ Азизбек мазахлаётганга ōхшамасди. - Дада...ростан биз билан уҳлайсизми? - қōрқа писса сōради Иброҳимжон. - Ҳа болам, кел ōзимга!! Гулхаё бир дам иккиланиб кейин дадаларини қучоғига югурган ōғилларига қараб ортиқча гапиролмади. Индамай гилам устига ōғиллари ва эрига жой солди. Ôзи эса индамай ётоққа чиқиб ōзини буткул кōрпага ōраб олди. - Аянг жуда эртачу уҳлар эканку! - ōзича ҳазил қилиб кулди Азизбек. Аммо ōғилларини гапидан қотиб қолди - Аям умуман уҳламайди. Малак опам осмонга учмасдан олдин иккови кечаси билан гаплашиб чиқарди. Аям опамга дуо ёдлатарди, масаж қиларди. - Ёзишни уйгатайди-мақтангандек кōзини сузди Билолжон - Опам уҳамайдику шунга эйталабгача дайс қилайди! Азизбекнинг бōғзига аламли бир нарса тиқилиб қолди. Малак агар тирик бōлганда, агар соғлом бōлганда қандай қиз бōлардия. Қанчалар ақлли эди шу холида ҳам... Мана шу воқеадан бери Азизбек Гулхаё нима қилса ҳам опалари ёки онаси қанча қайраса ҳам унга ҳеч нарса демай қōйди. Имкон қадар кōнглига қарашга, онаси билан муроса қилдиришга ҳаракат қилди. Аммо бу нари бери йигирма кунгача давом этди. Ва мана бугун ҳақиқий катта жанжал бōлди. Гулхаё овқат қилиб қōйиб ташқарига чиқди. Ôчоқ бошида бир дунё кир уйилиб ётарди. Сув иситадиган қозонни сувга тōлдириб тагига ōт ёқдида кирларни саралай бошлади. Аввал сочиқлар ва дастурхонларни кейин ōзи ва болаларини кийимларини ажратиб олди. Бироз иккиланиб Азизбекни ҳам кийимлари ва пайпоқларини ажратди. Азизбек эрталаб тоза ички кийим ва тоза пайпоқ тополмай дōкондан олиб келиб кийиб кетганди. Лекин онаси қанча жавраса ҳам Гулхаёга оғир гапирмай индамай ишга кетганди. Иккиланиб иккиланиб униям кийимларини олиб Сув исигандан кейин бир бошидан ювишга тутинди. Чамаси икки соатда ювиб бōлиб туриб кетаётганди. Олдига буғча кōтарган Шахло келиб қолди - Гулхаё яхшимисан? - Ассалому алайкум, келинг опа. -Ҳа ōзинга кепқопсанда, яхши... Ма кирларимни оп келдим. Шуларни ювгин, ҳали уйда яна икки бухча бор. Кōтариб келгани эриндим эрта Замира билан оп келасанда... - Қōлингиз синганми?! -А?! -Қōлингиз синганми ёки ногиронмисиз деяпман?! - Вой, вой сени тилинг чиқиб қоптими, ҳозир сени шу тилингни... - Бунча тилимга осилдинглар а?! Менга қаранг мен сизни чōрингиз эмасман. Ана қозон ана тоғора хатто совун ҳам бор. Сув иситиб ōзингиз ювинг кирингизни! - Хоо жуда баланддасанку ҳозир жойинга соламан сен мегажинни!. - Мегажин деб ōзингизни ёки анави туғмас қизларингизни айтасиз мени эмас! Шахлонинг юзи бōзариб кетди. Чунки унинг иккинчи қизи ҳам турмушга чиққанига икки йил бōлди. На катта қизида на кичкинасида бола бōлмаяпти. Уларни боласи бōлмаётгани учун келин қилсаму улар туғса қизларим куяди деб аллақачон вақти соати етган ōғилларини уйлантирмаётганди. Ôзи ōлгудек ялқов бōлгани учун ҳōкиздек ōғилларини ва эрини кийимларини олиб келиб Гулҳаёга ювдирарди. Аммо Гулхаё бугун портлади. - Сен...сен мени қизларимни гапирма ифлос. Олдин мендек қилиб соппа соғ қилиб қиз туғиб катта қил, уларни оқлик билан эрга бер кейин гапирасан! - Соппа соғ туғган қизимга кун кōрсатмай ногирон қилиб гōрга тиқдингларку яна нима ҳохлайсизлар?! - Гулхаё ōзингни йиғиб ол. Мен билан тōғри гаплаш! - Истасангиз умуман гаплашмайман. Қисқаси ана онангиз ва синглингизни кирлари. Қōшимча жиянларингизники ҳам. Олингда сасиғини ōзингиз ҳидлаб ҳидлаб ювинг!! Гулхаё болаларига овқат сузиб уйига кириб кетди. Шахло ōзига келолмай роса ховлини бошига кōтариб бақириб қарғаниб юрди. Онаси билан синглиси ҳам қōшилиб гап баттар катталашди. Улар мōмин қобил хизматкорларини бирдан тили чиқиб қутуриб кетганини ҳазм қилолмаётганди. Гулхаё болаларига овқат бераман дегани билан қōли қалтираб нафаси сиқавериб Билолжонга бир қошиқ ҳам едиролмади. Онасини кузатиб турган бечора болалар аста косаларини ōзларини олдига олишди - Сиз ётинг ая. Укамга ōзим қарайман! Гулхаё бош силкиб аста дастурхон ёнига чōзилди. Билолжон мана икки ёшни тōлдирди. Иброҳимжон беш ёшда аммо боғчага боришмайди. - Ортиқча чиқим қилмай болаларинга ōзинг қара! - деганди Ҳалима ая бир гал боғчага берайлик деб айтганда. Гулхаё бироз ōйланиб туриб қōлига Элёр икки уч кун аввал - Бирон муаммо бōлса ёки жанжал қилишса мени чақирасан! - деб берган телифонини олди. Вазира боғчада ишларди, уни рақамини терди. Қисқа саломлашиб дарров мақсадига ōтди - Менга қара опа, шу боғчангларда бōш жой йōқмикан? -Нима қиласан ишламоқчимисан?! - Йōқ...болаларимни боғчага бермоқчиман! Вазира иккиланиб қолди. Боғчадаку жой бор. Лекин Ҳалима ая кōнармикан... - Жой боруу..қайнонанг индамайдими? -Ундан сōраб ōтирмайман. Болалар меники нима қилишни ōзим биламан. Вазира синглисини гапларидан бироз чōчиб ичида тинчлик бōлсинда деб қōйди. - Майли эртага Мудир билан гаплашаман. Кейин сенга айтаман. - Майли эртагача... Гулхаё телифонини ōчирди. Шу пайт ташқаридан Азизбекни овози эшитилди. Совуқда ҳам ичи ёнганига чидолмай ташқарига ōтириб олган опалари ва онаси билан саломлашди. Гулхаё болаларига жим ишорасини қилиб ташқарига қулоқ тутди. Шахло актрисалик қилиб дарров ув тортиб йиғлаб юборди - Нима бōлди опа?! - Вой шōргинам қурсин.... Дадамдан кейин бу ҳовли ōзи бизга тор келиб қолганди. Энди аста аста сиғмай ҳам қоляпмиз, энагинам ōтиб кетса бу кōчаларданам ōтолмаймиз чоғи.... - Уфф опа ōзи чарчаб келяпман. Мингта ташвишим бор. Тушунтириб гапирсангиз гапиринг бōлмаса... - Ҳаа нега опанга жариллаяпсан?! - зарда қилди Ҳалима ая. - Хōп унда дардини айцинда?! - Бунга бақирмай бор хотинингдан сōра нима номақул еганини!! Гулхаёнинг қулоғи динг бōлиб эшикка тиралди. Гулхаё ҳозир ич ичидан биринчи марта Азизбек келиб калтаклашини иложи бōлса қувиб чиқаришини ҳоҳлаётганди. Чунки у кетмоқчи. Шунинг учун ҳаммага хатто Азизбекга ҳам яхши муомала қилмай, уй ишларини ҳам қилмай қōйганди. Зулхумор опа Малак ōлгандан икки кун ōтиб кетмоқчи бōлган қизини қайтариб шундай деганди - Биттаси ōлган бōлса ҳам иккта боланг тирик. Аҳмоқдек шунча машақат билан емай ичмай қилган уйингни буларга ташлаб кетасанми. Боларингни насибаси бу уй! - Менга бу уй керакмас, барибир ажрашаман! Сизни уйингизга сиғмасам майли кōчада яшайман. Чунки энди Малак йōқ. Кōчада қолсак қийналади ёки касал бōлса даволатолмайман деб ōйлаб сиқиладиган қизим йōқ энди! - Хōп... Майли ажрашасан уйга олиб кетаман! - Турсунбой ака Гулхаёга эзилиб қаради-Лекин аввал яна бир марта яшаб кōрасан. Азизни ҳам бола йōқотиб кōзи очилди. Агар Малакни қирқи ōтиб ҳам кетаман десанг, булар одам бōлмаса ҳеч кимга қарамай олиб кетаман. Лекин яна бир марта ҳаракат қилиб кōр...иккта ōғлингни ōйла! Гулхаё ōша куни хōп деб уйда қолди. Аммо бу уни таслим бōлгани эмасди. Аксинча у шу кундан бошлаб жанг қилишга киришганди. Ҳозир ҳам Азизбекни уйга бостириб келиб уни дōпослашини кутаётган бир вақтда хаёллари буткул пуч бōлиб чиқди. Азизбек - Опа қанча келсангиз келаверинг. Наима ҳам болалари ҳам қанча истаса шунча яшайди. Ҳеч ким аралашолмайди. Чунки бу уй отамни уйи. Лекин-Азизбек Ҳовли тōридан ōзи кōтарган уйни кōрсатди - Бу уй меники. Ва эртага ōша уйга болаларим билан кōчиб ōтамиз! - Эее бизчи?! -Сиз шу ерда Наима билан яшайсиз. Узоққа кетаётганим йōқку орамиз нари бери ōн қадам чиқади... Давоми бор.

📚Сабрлигим. 28-қисм. МУАЛЛИФ НУРФАРИЗ ҚУРБОНОВА. #СабирлигимХикоя Гулхаё ҳадеб дод солавергач хамширалар уч тōрттаси базōр ушлаб туриб тинчлантирувчи қилишди. Фурқат эса барча хужжатларни тōғрилаб тахт қилишди. Малак аввалдан шифохонада оғир ва давоси йōқ касаллар рōйхатида бōлгани ва ōлими олдидан ҳам кейин ҳам шифохонага олиб келингани учун анчайин хужжат бозлик бōлди. Айниқса шифокорлар - Онаси бу аҳволда бōлса ҳеч бōлмаса отаси келиб даъвойим йōқ деб ёзиб берсин!-деб туриб олишгач Фурқат ноилож Азизбекга қōнғироқ қилди. Хōш бу вақтда Азизбек нима қилаётганди?! - Энаа, эна деяпман!! -Ҳаа - малоланиб чиқиб келди Ҳалима ая - нима дейсан? - Эна, Гулхаёни у дедингиз бу дедидингиз кун бермадингиз. Мана сиз топган келинингиз нима қилганини кōринг?! Азизбек онасига икки учта қилиб тахланган банк қоғозларини берди. Ҳалима ая ҳеч балога тушунмади - Нима бу, ҳой боласи тушмагур тушунтириб гапир?! - Уфф анави Ойзода қанжиқ мени номимга киридет олиб ōйнаши билан Туркияга суриб юборибди. Манжалақи!! - Ие сени номинга қандай олади? Азизбек асл ҳақиқатни айтмади. Яни - Жоним, мени севсангиз шунга рози бōлинг. Кафил бōлсангиз бōлди киридетни ōзим тōлайман, жонииим! - деб сузилганига эриб киридетни ōз номига олиб юборганини, яна оз мунча пулмас нақд эллик милён олганини айтмади. У ҳам онасига ōхшаб ōз айбини бировларга ағдаришни яхши кōрарди. Ҳозир ҳам ōзим аҳмоқлигим сабаб шундай бōлди дейиш ōрнига сиз топган келин деб онасини юзига солди! - Билмайман у мегажин қандай қилганини. Ифлос, доим ёнида ōралашадиган ҳезалакни курсдошим, хамкасбим дерди. Асли ōйнаши экан ҳаромини, қочиб кетибди шу билан! Оғзини йиғломай тинмай сōкинарди Азизбек - Иее, вой ōлмасам-ёқасини ушлади Ҳалима ая. - Ҳозир уйига излаб борсам янгаси чиқиб у қачон эди ōша бола билан никохдан ōтгани бугун туркияга кетди дейди! Азизбек асабийлашиб ер тепинди. Ҳалима ая бошини ушлади - Унга таққан шунча тиллаларимчи?! Ҳаа Ҳалима ая Гулхаёни алдаб тортиб олишган иккта тиладан ташқар бой дугонасига ōзимни кōрсатаман деб яна учта тилла занжир, иккта узук ҳам таққанди. Мол аччиғи жон аччиғи деб қон босими ошиб кетди. Бу ёқда Азизбек хуноб бōлиб сōкинди Бу акам ҳам нима дейди а бунча. Ôн марта телифон қилди ōзиймам.... Кейин бōғриқиб телифонни кōтарди - Хаа ака нима дейсиз?! - Қай гōрдасан нодон бола?! - Уфф уйдаман... - Малак ōлиб қолди! Кел тез тез балинтсага. - Нима.... Азизбек Малакни олиб шифохонадан қайтар экан кōз ёшларини тиёлмасди. Ахир Малак илк мухабатининг илк меваси эди...кōз олдидан Малакни чақалоқлик даври, тахтачада абгор ётган бōлса ҳам Азизбекни кōриб жилмайишлари, илк бор дада деб унга қōлчаларини узатгани ōтарди. Кейин эса... Кейин сōнги пайтлар Азизбекдан қōрқиб қолганлари, у бақиришни бошласа даров қулоқчаларини ёпиб ōзини уҳлаганга солишлари ва ōзи бир ахволда бōлса ҳам аясини чақириб йиғлаётган укаларини овутиши ōтди. Азизбек хаво етмай чуқур чуқур нафас олди. Фурқат кōзидан қатор ёшлари сизиб кетаётган укасига қараб бош чайқади - Нодон болая... Онамни йōриғига юриб нималар қилмадингаа!! Гулхаё Азизбекни машинасига минмай дадаси билан кетарди. Ҳар замонда оғир оғир нафас олишини айтмаса буткул жимиб қолган хатто кōзидан бир томчи ёш ҳам чиқмасди. Уйга келишганда аллақачон яқинлар йиғилган ҳамма ōзидан билиб зиппилаб керакли ишларни қиларди. Маҳалла имоми келиб бош чайқади - Анча кеч бōлиб қолди, ҳозир майитни чиқариб бōлмайди! - кейин ҳалиям Малакни бағрига босиб ōтирган Гулхаёга қаради - Келин қизимиз нечи ёшда? -Саккиз... - Ҳаа... Унда ҳали балоғатга етмабди. Шунинг учун ортиқча бидат маросимлар қилманглар, кичикроқ жаноза бōлса етарли! Ҳамма хōп хōп деб мақуллагач имом жаноза соатини белгилади - Бомдоддан кейин чиқарамиз! Гулхаё имом кетгандан сōнг Малакни кōтариб ōз уйига кирди. Асли бу ерда қолдирмоқчи эмасди. Шифохонадаёқ дадаси билан олиб кетмоқчи эди аммо Фурқат кōнмади - Гулхаёжон, ҳозир менга эрингни акаси деб эмас ōзингни акангдек қара. Болани сарсон қилма, у...охирги манзилга ōз уйидан чиқиши керак! Гулхаё Малакни ётқизиб аста ташқарига чиқди. Асли тиллаларига ва йōқ жойдан бōйинларига илинган киридетни ōйлаб қон босими ошган Ҳалима ая бошини боғлаб олиб йиғлаб оҳ тортиб ичкарига кирмоқчи эди. Аммо Гулхаё эшикни ёпиб уни нари итарди - Илтимос...ҳеч бōлмаса энди қизимни тинч қōйинг! Гулхаёнинг овози паст аммо жуда қатъий эди. Қарашларидан Ҳалима ая ҳам бир сесканди. Энди жавоб бермоқчи эди Фурқат бир четга тортди - Эна агар ростдан бизни болам десангиз, ростдан Малак учун куяётган бōлсангиз Гулхаёни ҳозир тинч қōйинг. У ҳозир матонат билан тургандек кōринсада аслида ичидан нураяпти... Гулхаё икки ōғлини қōйнига олиб ōтирган онасига яқин келди. Зулхумор опа ōрнидан туриб - Вой болам, пешонагинанг қурсин... - деб увиллаб қучоқ очганига ҳам қарамай эгилиб ōғилларини пешонасидан ōпди - Бугун мен Малак... опанг билан уҳлайман. Сизлар Замира опанг билан ётинглар. Гулхаё яна ҳеч кимга қарамай Малак ётган уйга кириб ичкаридан илгагини ōтгазди. Хиссиз холда ōтириб деворга суяниб Малакга термулди. Кейин яқиндагина теливизорда эшитган қōшиғини ҳиргойи қилди. Бу қōшиқ узатилаётган қизга онаси томонидан айтилганди. Гулхаё эса... У эртага қора тупроққа топширадиган қизига атаб айтди. -Ой боргин қизим.... Омон бор қизим. Ойдек бахтинг топгин сен қизииим.... Энди узилиб ёвуз дунёодан.... Жанатларга шошгин сен ... Қизииим!! Гулхаё қизини бағрига босиб тонг оттирди. Неча бор эшикни онаси, эри хатто овсинлари тақиллатди. Лекин очмади. У на эрини на қайнонаси ва онасини уммуман бу ердаги... бу дунёдаги ҳеч кимни кōришни, уларни тил учида айтадиган ҳамдардликларию ҳозир Гулхаёга оғирлик қиладиган насихатларини ҳам эшитишни истамасди. Гулхаё ювғич аёл келгач эшикни очди. Малакга қōл узатган ҳеч кимга бермай ювиш учун ҳозирлик кōрилган уйга киритди. Гулхаё гōё хиссиз тошга айланиб қолган, ғассол аёл нима деса шуни қилар хатто овоз ҳам чиқармасди. Фақат Малакни эркаклар қуршовида эри кōтариб кетаётганини кузатиб туриб пичирлади - Ҳадемай ортингдан бораман қизим... Онанг сен йōқ дунёда кōп қололмайди! Кейин Гулхаё йиқилди. Ҳамма ҳар томондан ёприлиб Гулхаёга ёпишди. Санобар ва Вазира шартта кōтариб ичкарига олишдию эшикни ёпиб олиб хатто оналарини ҳам киргазишмади. Ташқарида тазия билдириш учун келганлар бир бирига лаб буриб пичирлашди - Ôлган боласи ногирон эканку, нимасига бунча куяди?! - энса қотирди кимдир. - Куйгани йōқку, томоша қōйяптида! Ôтирувдику шу пайтгача бōзрайиб? - Шуни айтинг ақалли болам ёш кетди деб кōзидан бир қатра ёш чиқмадия... - Касал одам кимгаям ёқарди. Ôзи туғулгандан ногирон бōлган экан. Қараш ҳам жонига текан бōлса ōлганига шукур қилгандурда?! - Хушидан кетганига бало бор эканми энди... - Бу ҳам бир ōзини бечора кōрсатишда. Шундай пичир пичир гапларни адоғи кōринмасди. Ҳамма Гулхаёни ҳар хил тушуниб турлича айбловлар қōйиб ōтирарди. Имом ортиқча маросимлар қилманглар деб тайинлашига қарамай уч кунгача келди кетди бōлиб узоқ яқин қариндошлар кōнгил сōраб келибтурди. Ва уларнинг асосий мавзуси раҳматли Малакни дуо қилиб ōтириш эмас балки у ōлгандан буён деворга ōхшаб қотиб қолган на гапирадиган на йиғламайдиган хатто туриб бирор иш қилмаётган Гулхаё эди. Ҳалиямки Дилдора, Шохистани қизлари ва Мафтуна бор экан. Улар ҳамма нарсани жой жойига қōйиб ōтиришди. Гулхаё эса хамон жим эди. Опаларига ҳам бирор оғиз сōз айтмас гōё мурдадек тек қотганди. Базан бир нуқтага тикилиб соатлаб ōтирар хатто ёнига йиғлаб келган болаларини ҳам сезмасди. Секин секин болалар ҳам онаси қарамаганига кōникиб Дилзодалар билан овуниб кетарди. Гулхаё учунчи куни қайнонаси отинойи чақириб мавлут қилганда ноилож ташқарига чиқди. Кōнгил сōраганларга номигагина бош силкиб ōтирди. Гулхаёни хатто нафас олишини ҳам оғирлаштираётган мавлут ҳам тугагандан кейин Гулхаё яна бироз ōтириб уйига кирмоқчи эди. Аммо қайнонасини қариндош аёлларга айтаётган гапини эшитиб тōхтаб қолди - Эее шу кунларам бормиди бошимизда-ҳасрат қилди Ҳалима ая- уч кундан буён ōзимга келолмайман. Малагимга жуда боғланиб қолгандим. Ҳа Гулхаё ташқарида иш пиш қилса ōзим қараб ōтирардимда. Мана энди... Ичим тōкилиб кетяптияа болагинамни ōйлаб-увиллади Ҳалима ая. - Ҳаа янга ōзингизга бунча олманг. Жаннатдан жой берсин илойим-Гулхаё бу овозни таниди. Ҳалима аяга энг бошиданоқ ōша Ойзодани тафсия қилган қōшни хотин. - Лекин мавлутни зōр қилдингиз! - гапида давом этди аёл. - Ҳаа - қаддини кōтариб ōтирди Ҳалима ая - энди пул кетсаям боламни обруси бōлсин дедимда. - Ҳали бу яқин орада ҳеч ким сиздай мавлут қилгани йōқ. Мана қишлоқдаям нечта бола ōлган жанозага бордим. Вой товба дейман уларга қараб. Ҳаммаси имомни гапини бахона қилиб ис чироқни қисқа қилади. - Мен ҳали катта қилиб қирқ бериб ош тарқатмоқчиман! Иккта қōчқор сōйдираман. - Вой бугунам озмунча қилмадингиз янгаа - Ҳада Отин ойига бир кōйлаклик веллур мато билан иккта қиммат шарф қōйдим. Қолган аёлларга бир кōйлак лозимлик нозалин тарқатдим, хизматда юрганларга рōмол бердим... - Нима шунча қилган бидъатларингиз қизимни қайтариб олиб келадими?! - ортиқ эшитиб туролмаган Гулхаё қайнонасига қараб қичқирди-Боламни бошини еб бōлдингизку, энди ортидан сочган латта луттангиз нима қилиб беролади?! - Ôчир!! Жириллаб томоша қōйма... - Аслида томошани сиз қōйяпсиз! Ôлгунича юзига ҳам қарамагандингизку қизимни энди азиз бōлиб қолдими?! - Ол буни ичкарига Санобар! Томи кетибди буни... - Вой қōйинг келин. Қайнонаям бир она хурматини қилинг-қōшни аёл гапга аралашмоқчи бōлди. Аммо доим индамай бōйин қисиб ōтирадиган Гулхаё бугал ҳеч кимга қулоқ солмади - Менга ақл ōргатманг! Қачон топган Ойзодангиз бу уйга келса ōшанда келиб ақлчилик қиласиз!! - Вой ōлмасам жинними бу?! - Юр Гулхаё уйга кирайлик... - Билиб қōйинг қизимни уволи тутади сизни бир кун! Токи Малакдек бировнинг қōлига мухтож бōлиб соатлаб ахлатингизга ботиб ётмасангиз рози эмасман!! - Эе ōли мол, каттани хурматини билмаган бетарбия! - чийиллади Ҳалима ая-Неварамни юз хотири сенга чидаяпман лекин билиб қōй. Малакни қирқи чиқиши билан итдек дōпослаб кōчага ҳайдатмасам одам эмасман!! - Сиз шундоғам одам эмассиз! Одам дегани болам тинч бōлсин, бола чақали бōлиб ōзидан тинсин дейди. Сизга ōхшаб фолма фол чопиб тинч ҳаётини ҳаром қилмайди!! Хотинини устига хотин топиб, битта неварасини бошини емайди... Бекоргаям Фурқат акамни ōғли ōлмади, унгаям сизни касрингиз урган... - Ол буни Санобар, ҳозир уриб ōлдираман йōқса... - Юр Гулхаё, бōлди қил!! Санобар аммалаб Гулхаёни уйга олиб кирди. Гулхаё бир икки чуқур нафас олдию яна хушини йōқотди. Бу пайтда эса Ҳалима ая ōзига ōхшаганларни йиғиб олиб Гулхаёни у гōрдан олиб бу гōрга соларди... Давоми бор

📚Йигит сўзи. 6-қисм. Муаллтф: Мафтуна Абдуллаева. #ЙигитСўзиХикоя Ўғрилик режаси. Қишлоқда Оғабекнинг қулоғига нохуш гап-сўзлар чалинди. Эмишки, Нурмалакни бошқа бировга узатишмоқчи. Бу хабар Оғабекнинг қонини қайнатиб юборди: "Ахир у менинг қонуний хотиним-ку! Қандай қилиб уни бошқага бериб юборишади?" — деб ғазабланди у. Шундан сўнг у анчадан бери хаёлида пишитиб юрган режасини амалга оширишга қатъий қарор қилди. У Нурмалакни бу ерлардан олиб чиқиб кетиш энг тўғри йўл эканига ишонди. 🪷🪷🪷 Бу орада Асадбек фотиҳани зўрға сақлаб турарди. Унинг ота-онаси, ҳатто бутун маҳалла Марям билан боғлиқ бўлган воқеаларга ишониб бўлган эди. Омина буви бориб уларга насиҳат қилиб, тушунтиргач, қизнинг ота-онаси фақат оила обрўсини ўйлаб, фотиҳани бузмасликка рози бўлишди. Бироқ бу гаплар Омина бувининг кўнглини ранжитди, чунки улар Асадбекни айбдор деб билишар ва қизларини худди Асадбекка "паст кетиб" бераётгандек тутишарди. Асадбек бувисининг хафа бўлганини кўриб, ҳазил билан кўнглини кўтармоқчи бўлди: - Буви, хафа бўлманг, ҳали келин бўлиб келсин, эгилтириб~эгилтириб салом солдириб аламингиздан чиқасиз,- деди у. - Йўқ, ўғлим, хафа эмасман. Фақат шу қизни сен тараф бўлмаганига бир оз иккиландим. Ота-онаси уни жуда эрка ўстирган экан,- деди Омина буви набирасига меҳр билан қараб. - Буви, ахир улар мени сизчалик билмайди. Сиз у мени битта қарашимдан тушуниб, ичимдагини уқиб оладиган,- Асадбек бувисини юзидан ўпиб қўйди. 🪷🪷🪷 Оғабек ўз режасини тузиб бўлганди. У Нуралакни пойтахтга олиб кетиб, у ерда ишлаб, бир оз муддат туришга қарор қилди. Ҳеч йўқ 2~3 ой туриб қайтиб келишади. Унинг фикрича, агар улар бирга яшаб кетишса, вақт ўтиб қишлоқдаги гап-сўзлар ҳам босилади. Бироқ битта муаммо бор эди: Нурмалакни қандай қилиб қишлоқдан олиб чиқиб кетиш мумкин? Бу масалада Оғабекка Нурмалакнинг дугонаси — қўшни қиз ёрдам берадиган бўлди. Дугонаси аввалига иккиланди, лекин Оғабекнинг "Нурмалак менинг хотиним, уни бахтли қиламан" деган сўзларига ишониб, ёрдам беришга рози бўлди. Тўйдан икки ой ўтди. Ҳамони кўчага чиқмаган Нурмалакнинг ота-онаси қизнинг руҳиятини кўтариш учун уни мажбурлаб бўлса-да, қариндошлариникига тўйга тўйига олиб боришди. Дугонаси дарҳол Оғабекка хабар берди: "Бугун тўйда бўламиз" " Имконини қилиб Малакни четга чиқариб менга ҳабар беринг" "Ҳўп" Қизни Оғабекни режасидан ҳабари йўқ, шунчаки гаплашиб олишади деб ўйлади. Тўй авжига чиққан пайтда дугонаси Нурмалакни четга тортди: - Юр, қўшнининг уйига ҳожатга кириб чиқайлик, ,- деди у. Нурмалак истамайгина унинг ортидан эргашди. Улар кичик йўлакчадан ўтиб бораётганда, тўсатдан қаршиларидан Оғабек чиқиб қолди. Малак уни кўриб, қўрқув ва ҳайрат билан дугонасига қаради. - Узр, почча билан озгина гаплашиб ол. Сенда гапи бор экан,- деди-ю, дугонаси тезгина қочиб кетди. Бу жой тўйхонадан чапроқ бўлгани учун Оғабек шу ерни танлаганди. - Мен билан юр, бир оғиз гапим бор,- Оғабек қизни яна ҳам кўздан пана қилиш учун баҳона тўқиди. Нурмалак нима дейишини билмай, ерга қараб турарди. Аммо йигитни изидан секин одимлади. У Оғабекнинг нима дейишини ўйлаб карахт бўлиб кетаётган бир пайтда, Оғабек кутилмаганда унинг ортига ўтиб, оғзини маҳкам ёпди ва уни ёнига келиб қолган машиналари ичига тиқди. 🪷🪷🪷 Асадбек Диёра билан ўзаро муносабатларида қандайдир совуқлик юз берганини сезиб турарди. Лекин айб ўзи томонидан ўтгани учун қизга қаттиқ гапиришдан ўзини тийиб юрарди. Бувисини ҳам ҳафа қилиб юборишгани алами ичида қолиб кетди. Лекин начора вазият Асадбекка қарши ишлади... -Асадбек,- якшанба бўлгани учун хонасида шифтга термулиб ётган йигит бувасининг чақириғидан эриниб турарди. - Ҳовв, бува ,- деди у ташқарига чиқиб. - Номозшомда ухлаяпсанми? — Йўғ-эй, шундай ётгандим. - Бор, даладан қўйларимдан хабар олиб кел. Сотим амакинг энди подани қайтарсамми деётганмиш. Бор, қачон қайтарар экан, қўйлар қай аҳволда кўриб кел. Асадбек анчадан бери ўқиб, ишлаб, чорвадан анчагина узоқлашган бўлса-да, буваси даладан ҳабар олгани юборса "жон" деб дарҳол отланарди. - Ҳўп бўлади,- деб ҳозир ҳам йўлга тушди. Машинасини далага юрилиб йўл четида қолдирди. Дала бошланган йўлдан, қўйлар кундузи тиқиб қўйиладиган сим тўрли усти очиб "қўйхона" томон йўл олди. Дала темир йўл тагидан бошланади. Кичкиналик пайтлари поезд ҳақида ҳар хил қўрқинчли воқеаларни айтиб, бир-бирларини қўрқитишларини эслаб, кулиб қўйди. Баъзан охири кўринмайдиган, судраб кетаётган поезд вагонларини санаб, кимники аниқ чиққани ҳақида баҳслашиб, уришиб кетай дейишарди. Асадбек қўлини чўнтагига тиқиб, ўша кунларни эслаб, ажиб соғинчни ҳис қилиб келаётган бир пайт, ғўзалар орасидан бир қизми, аёлми югуриб чиқиб, темир йўлнинг устига чиқди. Асадбек ҳаёли бўлиниб ҳайрон бўлиб қараб қолди. Узоқдан поезднинг тутуни кўриниб келарди. "Қизиқ, бу қиз нима қилмоқчи?" Асадбек ҳаёлига нохуш фикрлар келди. У одамлар мингйиллик чинор деб атайдиган тут тагида ўтирарди. Қиз унга орқа ўгириб, поезд келаётган томонга қараб тургани учун кўринмасди. Бир пайт у Асадбекни гумонларини тасдиқлаб, поездйўл устига ётиб олди. "Жин урсин, аҳмоқми?!" Асадбекнинг хаёли қочиб кетди. Бу вақтда поезд ғувиллаб, яқинлашиб келарди. Темирйўлни дала сатҳидан баланд қилиб унга кўтарилиш шағал билан қопланган. Асадбек катта~катта қадамлар билан темир йўл устига кўтарилиб, қизнинг ёнига келди. - Қани тур, аҳмоқ қиз! Кутилмаган одамга қиз ялт этиб қаради. Шу он иккиси ҳам бир-бирини таниб, кўзларига тикилиб қолишди. Бу қиз Марям эди. -Менинг билан ишингиз бўлмасин,- деди Марям. Поезд овозидан унинг овози эшитилиши учун баланд овозда. - Бекор айтибсан! Қани тур! Агар сен бу ерда ўлсанг, кейин мени тинч қўйишмайди. Яхшиям, кўриб қолибман. Кейин бошим ғавғодан чиқмасди. Асадбек бир бу гаплари таъсир қилмаган қизга, бир анча яқинлашиб қолиб, темир йўл устидаги одамларни кўриб қаттиқ сигнал чалиб келаётган поездга қараб, Марямни шартта кўтариб олди. Асадбек типирчилаётган қизни, шағал уюмларига йиқилмасликка уриниб, пастга тушди. Улар тушиши билан, поезд ғувиллаб, ўтиб кета бошлади. Марям, Асадбек уни ерга қўйгач, яна ўзини поезд томонга отмоқчи бўлди, йигит уни яна ушлаб қолди. Иккиси ҳам, поезд шовқинида бир-бирларини яхши эшитмасалар-да, тинимсиз гапиришарди. Асадбек қўлларидан чиқиб кетмоқчи бўлиб, силтанаётган қизнинг тирсагидан яна ҳам маҳкам сиқиб, эшитса-эшитмаса жон куйдириб гапирарди. Охири Марям чарчади. Поезд ҳам ўтиб кетди. Қиз эса йиғлаганча ўтириб қолди. Асадбек ёнида ўтириб қолган қизга бир оз қараб туриб, ғазаби қайнади. "Энди нима қиламан? Бу ҳолатда ташлаб ҳам, олиб ҳам кетолмайди." - Нимага бундай қилдинг?- деди у жаҳл билан. - Сизга нима? Ахир олдингиздан яна чиқсам, ўзингизнинг ўлдирадиган даражада ғазабингиз бор эди-ку? - Қўлингга пул берганимда, дарров тугадими? Ишласанг бўлмасмиди?- деди Асадбек аччиқланиб. - Мени тинч қўйинг,- деди қиз. Кейин ўрнидан туриб, Асадбек келган йўл томонга қараб кетди. Қишлоқ томонга кетаётганди афтидан. -Қаёққа?- деди Асадбек. Қиз жавоб бермади. Йигит у ёқ-бу ёққа қараб, кейин Марямнинг машинасига яқинлашиб қолганда, югуриб бориб, уни бир уриниш билан машинасига судраб киритиб, ўзи рулга ўтирди. 🪷🪷🪷 Нурмалак нима бўлганини англаб улгурмасидан машина жўнаб кетди. Қишлоқдан тезлик билан чиқиб кета бошлади. Қиз шунда машинани бошқа одам бошқараётганини англади. - Аниқ муаммо бўлмайдими?- деди ҳайдовчи. Оркада "мени қўйиб юборинг", - деб айтавериб, безор қилиб юборган Нурмалакка қараб қўйиб. - Йўқ, бу қонуний хотиним. Ҳеч кимни гапиришга ҳаққи йўқ,- жавоб берди Оғабек. - Дадам, сизни ҳам, мени ҳам тинч қўймайди, - Нурмалак йиғлай бошлади. - Сен менинг хотинимсан. Ва энди сенга отангни ҳақи мендан кейин. - Нима қилмоқчисиз? — деди Нурмалак алам билан. Оғабек қизга бургут қараш қилди. - Ёлғиз қолганимизда гапшиб оламиз. Оғабек машинани таниб қолишмасин деб, атайин шаҳарлик таксичи танишларидан бирини чақирганди. У, иккисини уч соатча пойтахтга кетадиган таксиларини кутадиган хонадонларига олиб бориши керак эди. Нурмалакни ваҳимадан тишлари тақиллаб, танасини титроқ босиб олди. Манзилга келишгач, Оғабек уни судрагудек олиб кирган квартирага ҳам қалтираганча кириб, ичкарига кирмай туриб олди. - Юр ичкарига!- деди Оғабек, қовоғини хиёл очиб. Қиз бош чайқади. - Мени уйимга олиб бориб қўйинг! Нега олиб келдингиз бу ерга? - Юр ичкарида катта одамлардек гаплашиб оламиз. Гап оҳангидаги қатъият қизни Оғабекка эргашишга мажбур қилди. - Ўтир!- Оғабек ўзи диванга жойлашиб олиб, қизга ҳам жой кўрсатди. Нурмалак омонатгина ўтирди. - Гапимни диққат билан эшит. Диндан қанчалик хабаринг бор билмадим. Аммо сен менинг хотиним экансан, мен сени жавобингни бермасман. Бошқага тега олмайсан. Менинг унақа ниятим йўқ. Нурмалакнинг юзлари дув қизарди. Юраги ғалати уриб кетди. Қачондан бери оғир ўй~ҳаёллар эзиб ташлаган қалби қандайдир енгиллик туйди. Демак шунча гап~сўзга қарамай, Оғабек у ҳақида ёмон фикрда эмас. - Нима қилмоқчисиз?- деди Нурмалак зўрға эшитиладиган овозда. - Бу ерлардан кетамиз,- Оғабекнинг гапидан қизнинг кўзлари қатта~катта бўлиб кетди. - Бу нима деганингиз? - Сени эрга беришмоқчи, — овози заҳарханда чиқди Оғабекнинг.- Мени ҳам ўйлантиришмоқчи, лекин биз…- “Биз” сўзига алоҳида урғу берди Оғабек. - эр~хотинмиз, гарчи кимларнингдир фитнаси ортидан, оила бўлиб бир кун ҳам яшай олмадик. -Фитна- қизнинг қошлари чимирилди,- Ўша кунги қиз... - У, ўша куниёқ ғойиб бўлди,- қизнинг гаплари тугамасидан, деди Оғабек.- Ҳаммаси бизни тўйимиз бузилиши учун қилингандек.. Нурмалакнинг оиласида ҳам ўша қизнинг ғойиб бўлиши муҳокама бўлганди. Ўшанда отаси "Шошқалоқлик қилиб, аёллар ҳал қилган иш қандай ҳам бўларди?” деб зарда қилганди. - Буни кимга кераги бўлган - Буни билмадим. Оғабек ўша тунда ўзи билан ҳам бўлган ишини ўйлаб ғазабланди. У хавотир олганидан шифокорга ҳам бориб кўринди, аммо таҳлиллар ҳаммаси жойида эканини кўрсатди. Шундай бўлсада, барибир тўлиқ амин бўлмасдан қизни олиб кетмоқчи бўлаётганидан юрагида безовталик бор эди. - Сизнинг ота-онангиз ҳам, меники ҳам норози ахир. Уларни рози қилмай... - Улар,- деди Оғабек қизнинг гапини яна бўлиб, рози бўлиб бизнинг тўйимизни ўтказишди. Биз эр-хотин бўлиб, ўз ҳаётимизни яшашга ҳаққимиз бор. -Ота~онам йўқлигимни билишса хавотир олишади,- Нурмалак Оғабекка илтижо билан қаради. - Ҳаммасини синглимга айгганман. У, менинг ишорамдан кейин уйдагиларга хабар беради. - Мен ота-онамни норози қилиб кетолмайман,- қиз асабий ва бўшгина сўзлади. - Сен эринг билан кетяпсан!- Оғабекнинг гапи янада қатъият билан янгради.- Билмайсанми? Эрини норози қилган аёл Худога ҳам хуш келмайди. Хуллас, мен билан кетасан. Агар мен жавобингни бермай туриб, отанг сени мажбурлаб бошқага бериб юборса... — Оғабекнинг кўзлари ғазабдан қисилди,- дўзахда ёнасан, гуноҳкор бўлиб. Нурмалакнинг киприклари пир-пираб кетди. - Аям билан гаплашиб олай... - қизнинг итоатга яқин гапидан Оғабек хиёл юмшади. - Кетишимиздан олдин гаплаштираман. - Қачон кетамиз? - Уч соатдан кейин. Нурмалак ҳафсаласиз бош ирғади. Оғабек вақтини ўтказиш учун телефонини қўлига олди. Нурмалак эса ўйга чўмди. Ростдан ҳам дадаси уни хотини ўлган бир узоқроқ қариндошига эрга бермоқчи эди. Янгаси бошида «тегмайман» деб айтинг деган бўлса, кейинроқ «суриштирдим, яхши одамлар экан, тегаверинг», деб қолди. Бу гап онасига маъқул келмаганди. Ўзига ҳеч нарса демади-ю, аммо қиз онасини холаси билан гаплашаётганини эшитиб қолганди: - Гулдек қизимни хотини ўлганга қандай раво кўрай? Афтини кўрганмисан ўзи? - Опа,- деди холаси,- ҳусн қорин тўйдирмайди. - Шундай дейсан-у бу гапни биз бир яшаб қўйиб, тажриба орттирганимиз учун айтамиз. Аммо қизим бечора айни кўзи-кўзига тушганда, ҳаяжон билан ёр кутадиган ёшда. Дунёга келиб нима кўрдим, деб ўтиб кетмайдими? - Чиройли куёвингизни ҳам кўрдингиз-ку нима қилганини,- деди холаси. - Мен шошдик деб ўйлаяпман. Гап бирданига бунақа алангаланиб кетишини кутмагандим. Анп «болам бор» деган қиз ҳам қорасини кўрсатмай кетди. - Пул берган уларга, опа,- холаси яна ўз гапини маъқуллади.- Аниқ-ку, ўша қиз ҳам, куёвингиз аввал пул бериб туриб, кейин "қуён" бўлиб қочиб юборган бўлса, «бир боплай» деб келган. - Уф, менинг қизимга ҳам тўғри келадими шу бола? Барибир бирдан эрга беришимиз шарт эмас эди. Ҳали қизим ёш. Отаси тезроқ гап-сўзни тиндираман деб, аччиқ устида қизимни бериб юборяпти. Бошқа яхшироқ номзод чиқар ҳали... Нурмалак яширинча бу гапларни эшитиб турганди. Шу ерда ўпкаси тўлиб кетиб қолди. Аслида ўша одамга тегишни тасаввур ҳам қилолмасди. Туну кун Аллоҳга ёлбориб, «Мени ўзинг тўғри йўлга бошла, мени қутқар» деб сўраётганди. Наҳотки, Аллоҳ Оғабекни юборган бўлса? Қиз кўз қири билан Оғабекка қараб қўйди. Унинг оддий туриши ҳам жаҳлдор кўринарди. Қовоғини солиб юрганидан, икки қошининг ўртасида чуқур ажин пайдо бўлган. - Чарчаган бўлсанг, хонага кириб ёт,- деди у. Оғабекнинг кўзи телефонда бўлса-да, қизнинг нигоҳини пайқади. - Юр, кўрсатаман. Нурмалакка Оғабекнинг олдида ўтиравериш ноқулай туюлаётганди. Шунинг учун эътироз билдирмай, унинг ортидан борди. - Ҳали анча вақт бор. Ухлаб олмоқчи бўлсанг ҳам бўлади,- деди Оғабек эшикни очиб бериб. - Хўп,- Нурмалак хона томон қадам босди. Аммо ичкарига кираётиб, худди биров туртиб юборгандек, чалишиб Оғабекка урилиб кетди. - Вой!- деб юборди қиз. - Эҳтиёт бўл!- Оғабек қизни ушлаб қолди. Шарт ўзини тортиб олган қиз унга олов бўлиб кўриниб кетди. Ўзи ҳам озгина пардоз билан жуда чиройли бўлиб кетганди Нурмалак. Аммо Оғабек ўзини босди. Ҳозир бунинг вақти эмасди. - Ўзим чақираман,- деб эшикни ёпиб, жойига келиб ўтирган Оғабекнинг хаёли барибир бўлинди. Ҳар ҳолда қизга нисбатан қилаётган ҳислари ўзгача. Шунинг учун тўй кунидагидек вазиятга бошқа тушмайман, деб умид қилди. 🪷🪷🪷 Ривқа эса қадрдони Бадир билан чой ичиб ўтирарди. Мана, иш ҳам пишай деб қолди. - Бўлди, яна бир "йўталасиз" энди , - деди Ривқа. - Шу пайтгача қуруқ қўймадим, - деди Бадир томоқ қириб. - Энди ҳам қуруқ қўймайман. - Қизни ҳали замон қариндошига эрга беришади. Ўзи ҳам пул деса ўзини томдан ташлайди қизни уйдагилари ҳеч нарсадан шубҳа қилмади. Албатта озгина "ирим~амал" қилишга ҳам тўғри келди. Отаси қандай рози бўлганини ҳам билмай қолди,- Ривка иш қандай кечгани ҳақида мақтаниб қўйди. - Яхшику, талабим эсингдами? Мен сенга айтганман. Қиз "бутун" бўлиши керак. - Албатта! Уни бир кун ҳам хотин қилмай сизга топширади. Давоми бор

📚Сабрлигим. 27-қисм. МУАЛЛИФ НУРФАРИЗ ҚУРБОНОВА. #СабирлигимХикоя Малакни обдон текширган шифокор охирги хулосасини айтди - Беморни организмлари етарлича чарчаган. Менимча... Бу охирги кунлари... - Йōқ! Дōхтир эканман деб оғзингизга келганини гапираверманг. Қизим тузалади... Ахир худо бор у бир бандасига бунча синов бермайди!! Шифокор индамади. Гулхаёни хонадан фурқат мажбурлаб олиб чиқди - Ҳали ҳеч нарса бōлгани йōқ Гулхаё ōзингни тут! Дōхтир худо эмас, ҳали тузалади Малак... Фурқат Гулхаёни овутгани билан айтган гапига ōзи ҳам ишонмасди. Ахир Малакнинг ташхиси йиллар аввал анниқ қилиб қōйилган. Организм қанчага бардош берса шунча яшайди! Ва унинг умри шу ергача эди. Гулхаё кōзёшларини тиёлмасди. Онаси ва акаси келганда ҳам ҳеч нарса демади. Бир нуқтага хиссиз термулганча кōзларидан ёши тōкилиб ōтираверди. - Гулхаё яхшимисиз... -Болалар қани янга?! - овсинини кōриб хуши учди Гулхаёни -Мафтунахонга ташлаб келдим, хавотир олманг қараб туради. Қизим ҳам ōша ердаку... Орадан ҳеч қанча вақт ōтмай шифокор ва хамширалар югуриб қолишди. - Нима бōляпти?! - Гулхаё жойида ōтиролмай қолди - нега бунча чопишаяпти?! -Бемор кома холатига ōтиб қолди. Илтимос бизга ҳалал берманг! - Ôтир қизим, Малак ҳали яхши бōлади... Гулхаё онаси тутган қōлини тортиб олди. - Билиб қōй Худойим шу кунгача сенга ишониб келдим, шунча кōргуликларимга ҳам Худойимни бир раҳмати бор деб чидадим... Лекин... Энди чидолмайман. Агар қизим тузалмас экан, уни мендан олиб қōяр экансан... ортиқ сени борлигинга ишонмайман! - Гулхаё ундай деманг, худони қахри келади. Биз фақат дуо қилсак... Гулҳаё овсинини эшитмагандек силтанди - Биламан ōзимдаям хатолар кōп, гунохларим кōп. Лекин биласанку қизим... Малагим бегунох! Ахир у ҳам сенга қанчалар ишонади тили чиқандан буён сенга дуо қилади...ҳеч бōмаса уни дуоларини қабул қил! Ёлвораман Малагим тузалсин! Агар тузалиб чиқса ортиқ юриб кецин демайман, бутун умр сенга сажда қиламан, фақат қизим тузалсин. Менга борлигингни, қулларингни бу қадар хор қилмаслигингни кōрсат!!! . - Гулхаё яратган билан шартлашилмайди! Илтимос ōзингизни тутинг... - Дилдора Гулхаёга қанча тасалли беришга уринсада ōзи ҳам ич ичидан тōкилиб келарди. Ахир у ҳам фарзанд доғи қандайлигини билади. Бир неча ойгина аввал бōйлари бōйига тенг ōғлидан айрилиб жисми жони фироқида ёниб кетдику... - Азиз келмаганми?! - бōғилиб гапирди Элёр. Фурқат четга қаради Азизбек тугул онаси ҳам келмади. - Билмасам. - деб қōйди Фурқат. Бироздан кейин ташқарига чиқиб қōлига телифонини олди - Азиз қайси гōрдасан? - Мактабдаман нимайди? - малолланиб жавоб берди Азизбек. - Малак оғирлашиб қолди кел тез- тез! -Ака...дарсим бор. Ундан кейин сиз бор бōлсангиз менам ōралашиб ōтираманми?... - Овв ҳайвон Малак сени боланг. Агар ōн минутда етиб келмасанг мендан яхшилик кутма! Фурқат ортига ōгрилиб Гулхаёни кōрдию кōзларини олиб қочди. Гулхаё эса хиссиз қараб турарди - Бекор уни чақирдингиз ака... Харажатларни бир илож қилиб ōзим ҳал қилардим. - Мен уни ҳаражат учун чақирмадим. Боласини кōрсин, у учун жон куйдиришни ōргансин дедим... Гулхаё аччиқ кулди. Бола ҳақида қайғуриш?! Ахир бу туйғу Азизбекка буткул ётку. Агар оз бōлсада болалари учун қайғурганда ōша ёмғирли кунда Малакни аҳволини кōра била туриб ташқарида қолдирмасди... Азизбек келгач Фурқат шифокор хонасига олиб кирди. Шифокор эса бор гапни яшириб ōтирмади - Қизчада аҳвол оғир, менимча вақти тугаб бораяпти. Бир неча соат олдин қисқа кома холатига тушиб яна ōзига келди... Хуллас... Қизингизни олиб кетишингиз мумкин. Унга бу ер бефойда. Нари бери икки ёки уч кун яшайди. Харна...оила даврасида бōлгани мақул. Азизбекнинг кōзлари олайди. Йōқ у бу дунёга келиб ҳали ҳеч нарсани кōрмаган қизи ōлиши мумкинлигини ōйлаб қōрқмади аксинча, аксинча у ōлса унинг маракаларига қилинадиган сарф ҳаражат кимни бōйнига тушишини ōйлади. Ахир яқинда тōй қиламан деб турибди, азадор бōлса тōй ҳам орқага сурилиб кетадику?! - Азиз энди бу ерда ортиқча вақт йōқотмайлик-деди Фурқат шифохона ховлисига чиқишгач-Малакни олиб уйга кетаверамиз...умрчасини охирги кунлари уйда ōцин... - Фурқатнинг овози бōғилиб томоғига йиғи тиқилиб қолди. Ҳозир ōзи азобланганчалик Азизбекни ҳам азоб чекяпти боласи учун куйиняпти деб ōйлаганди. Аммо укасининг гапидан қандай унга мушт тушурганини билмай қолди - Ака Малакни аммамлар олиб кецин, ōлса ōша ердан чиқараверамиз. Биласиз тōй белгиланган, азадор бōлсак ортга сурилиб кетади... - Ҳайвон! Ит! - Фурқат укасига кетма кет икки мушт тушурди-Ôл бу кунингдан! Боланг ōламан деб турибдику нодон кōнглинга хотин олиш сиғадими?! - Ака сизам мени тушунинг. Гулхаё неча ойлардан бери хотинлик қилмайди, ахир мен эркакман... - Ôл эркак бōлмай нафс қули! - Фурқат яна бир мушт солдида Азизбекни ёқасидан олди - Ҳозир Малакни уйга олиб кетамиз. Болаларни ризқини қийиб кōтарган лекин ҳали улар бирор марта кирмаган янги уйинга олиб кирамиз. Мобода ōлиб қолса... маракаси ҳам ōша уйингда бōлади. Мени биласан жōрам прокурор судя! Агар ғринг этсанг ё харажатдан қочсанг ёки Гулхаёга ва болаларга тилинг биланам озор берсанг ōзингни қаматиб юбориб уйингни Гулхаёга хатлатиб бераман! Уқдингми мени?! - Ҳаа... Бōпти. Мен нима дедим оборсак обораверамиз-деди Азизбек азбаройи акасининг важохатидан қōрқиб. Шифохонадан чиққан Малак янги келин учун мōлжаланган янги уйга олиб кирилди. Гулхаёни ōзи ҳам бу тōрт хонали уй тōлиқ битгандан буён энди кириши эди. Малак икки кун ичида бор йōги ōнта бōлган тишларини ҳам диярли ярими тушиб қолган оғзини очиб уйни томоша қилиб онасига қаради - Уйимиз...зōр...экана...-деди ҳансираб нафас олганча-туғулган кунимда...холамларни...чақираман. - Аммамлар билан бувимни чақирмаймиз-қовоқ уйди Иброҳимжон - катта ойим билан Маптун ойимниям чақирамиз. - Замия опамлайдиям-бижирлади билолжон. Гулхаё болаларига қараб мажбуран жилмайди. Болалар гир айланиб уйни томоша қилишар экан ҳали энг сōнги модадаги Гулқогғоз ёпиштирилган деворларини, ҳали катта қандил қōйилган нақшдор шифтни мақташарди. Иброҳимжон бирдан қийқирди - Ая қаранг!! - деди тасодифан эшиги очилиб кетган хона бурчагидаги ювиниш хонасини кōрсатиб-энди уй ичида тоғорада чōмилмаймиз, дадам зōр ҳаммом қилибди!! - Иброҳим...жон... Қарачи... Телифонда кōрганимиздек... Тепадан сув...тушарканми?!-умидли қаради Малак... - мени ōша ерга оп кириб...чōмилтиринг... Ҳаял ōтмай билолжон ва Иброҳимжонни хурсанд қийқиргани эшитилди - Ҳаа тугмасини босса сув тушаркан!! Гулхаё кōзи Малак ва болаларида бōлса ҳам хаёллари бутунлай бошқа жойда эди. Гулхаёни на бу ҳашаматли баланд қилинган уй ва на уни ичидаги замонавий ҳаммом ҳам қизиқтирмасди. Болаларининг гапига номигагина жилмайиб жавоб қайтариб қōярди. - Гулхаё!! - Ҳалима аянинг зардали овозидан болалар ҳам қōрқиб кетишди. Дарров бир четка ōтириб пилдирпис бōлиб қолишди. - Ôтираверасанми энди меровланиб? Нима энди овқатниям мен қилайми?! - Ҳозир чиқаман... Гулхаё бир оғиз қарши гап айтолмади. Йōқ чиқмайман боламга қараб ōтираман диёлмади. Қōрқди. Қишнинг ёмғирли изғирин кунида бу золимлар уни болалари билан яна кōчада қолдиришларидан қōрқди! Ҳалима ая ошхонага кирган келинини орқасидан келди - Менга қара кечда Шахло билан Шаходат келади. Чучвара қил. Кейин бирорта яхши ширинлик билан патир ҳам қил. - Хōп. Фақат масалиқларни уйга олиб бориб қиламан. Малакни ёнида бōлишим керак ... - Ҳаа пулинг кетмаганда а, янги уйга обориб саситиб овқат қиласан! Малакка жинам урмайди ана олдида Иброҳимжон бор, ундан кейин Билолни оп чиқ ташқарига, уйни ивирситмасин! - Нима жанжал? - Малакдан хабар олгани келган Фурқат онасини шанғирлаганини эшитиб ошхонага кирди - Нега сен Малакни олдида эмассан? - Ҳа мен чақиргандим.. - каловланди Ҳалима ая - Кечда опанглар келади, шунга чучвара қил деяпман. Биласанку Шаходат чучварани яхши кōради... - Энаа?! - Фурқатнинг кōзлари катта катта очилиб онасига ҳайрат билан қаради- Ҳозир, Малакни шу холида чучвара кōнглингизга сиғяптими?! - Малакга нима қипти, ётибдида ҳар доимгидек. Опанглар ōзи икки хафтадан бери энди келяпти. Фурқат уф тортиб юборди - Энаа Малакни аҳволи яхшимас!... Уфф Гулхаё бор қизингни олдига. Эна қизларингизни чучвара егиси келса келиб ōзи пишириб ейди! Гулхаё чиқиб кетиши билан Ҳалима ая дод деди - Ҳаа опанглар келиши малол келиб қолдими а?! Хотинчанг эртаю кеч минғирлаб миянгни захарлаганидан жигарларингдан оқибатинг узиляпти. Яхшиям қизларим хафта ōн кунда бир келади, яхшиям ōз уйимга келяптики сиғдирмайсан! Сени уйинга борса хотинчанга қōшилиб олдинга солиб ҳайдарсан а?! - Эна хозирги вазиятда хотинимни ёки мени нима алоқам бор? Қизларингиз касал жиянини кōргани келиш ōрнига овқат егани келаётганини гапиряпман! - Ана айтдимку миянг захарланган деб. Дилдора қанжиқ сени ōзига оғдириб олган! Лекин қара онани қарғиши ōқ бōлади, болаларидан топмаса рози эмасман... - Болаларимни қōшманг эна! Ҳадеб қарғаб дуойи бад қилаверганингизни касри ōғлимга урди... Энди изидан қолганлари ҳам кецинми? Мана яна битта неварангиз ōламан деб ётибди, камми эна? Қачон тилингиздан қарғиш ōрнига яхши дуолар учади, қачон бизни бахтли, тинч яшаётганимизни кōриб қувонишни ōрганасиз эна?! Фурқатнинг гаплари Ҳалима аяга зиғирча ҳам тасир қилмади. У ҳар доимгидек ōзини ҳақ деб ōйлаб келини, Фурқат ва хотинини обдон қарғаб ōз уйига кириб кетди. Фурқат аранг ōзини босиб Малак ётган янги уйга кирди - Оппоқ қиз яхши бōп қолдийизми? - деди Малакни эркалаб. Малак хатто дадасидан ҳам кōпроқ яхши кōрадиган амакисини кōриб хурсанд бōлди - Мен... Зōр... -Зерикмаяпсанми ишқилиб, қалай экан янги уй? -Яхши... Хаммоми бор экан....ҳозир аям чōмилтиради... Фурқат кōзчалари маюс жиянини яна анча эркалатиб ōтириб кейин кетишга чоғланди -Мен яна келаман хōпми Малагим. Сен унгача тузалиб тургин. Иссиғинг тушса айлантиришга обораман. Малак амакисига ōйчан қаради - Мен...ōламанми катта дада.... - Ким айтди бу бемани гапни?! -Бувим... Кутилмаганда Малакни қаттиқ йōтал тута бошлади. Томоғи ғишиллаб тинмай йōталар ҳар йōталганида бир силкиниб тушарди. Фурқат нима қиларини билмай Малакни тахтачасига қōшиб кōтариб олди - Гулхаё чоп кōчага машина тōхтат!! Гулхаё хуш бехуш кōчага югурди. Дарвозани очиши билан Турсунбой акага урилди, у ҳам набирасидан ҳабар олгани келганди - Нима бōлди?! -Дада... Дада машинадамисиз?! -Почча машинани қōшинг кетдик-зум ōтмай Малакни кōтарга Фурқат ҳам ҳаллослаб келди. Фурқат Малакни Гулхаёга бериб эшикни очиб бериб ōзи ҳам ōтирди. Турсунбой ака ортиқча савол бериб ōтирмай тезликни ошириб ҳайдаб кетди. Малакни Гулхаё маҳкам бағрига босди. Гōё шифохонага борадиган йōл олислаб кетган гōё машина ичида ҳам пиёда кетаётгандек иммилаб кетарди Гулхаёни наздида. - Яхши бōл қизим! Яхши бōл.... Чидолмайман.... Малак бир дам йōталишдан тōхтаб кōзларини очди. Ғишиллаган овозда аранг гапириб Гулхаёга қōл чōзди -Сизни....укаларимни...яхши кōраман...ая...йиғламанг. Кейин жим бōлди узатилган қōлчаси секин пастга тушиб осилиб қолди. Va hammasi Тамом.... Гулхаё Малакнинг ярим юмилган кōзчаларига ва тахтачасидан тушиб осилиб турган қōлчасига қараб туриб ҳам ҳеч нарсани тушунмасди. Йōқ...тушуниб турибди, ақли жойида лекин юрак... у тан ололмаяпти. Ҳозиргина қизидан батамом айрилганини қабул қилолмаяпти - Йōқ... йōқ... Малак?! - Нима бōлди? - олд ōрндиқда ōтирган Фурқат Гулхаёга ōғрилди - Малак... - Ака тезлашинг!! Турсунбой тезликни янада оширди. Шифохонага кириб келганларида ҳам Гулхаё Малакни бағрига қаттиқ босганча фақат бир сōзни такрорларди - Йōқ... Шифокор текшириб бош чайқади - Жони узилган, чамаси ōн дақиқа бōлипти. Айтгандимку....вақти соати шу ергача экан. Сабр берсин! - Нимани вақти бōлди?! - телбавор қаради Гулхаё - нима деяпсиз... - Синглим, сабрли бōлинг. Аллохни иродаси шу экан. - Тушунтириб гапиринг қизим яхшими?! Ôзига келдими ахир? -Гулхаё... Оғирроқ бōл....қизим. Гулхаё ҳеч кимга қарамай кōрик столида ётган қизини кōтарди - Мана Малак тирик! Иссиққина турибдику... Мен...мен биламан кōрганман ōлган одам совуқ бōлади. Қизим иссиқку... Мана!! Фурқат аста Малакга қōл чōзди - Гулхаё бер болани. Ортиқча қийнама... - Ҳаа... Ҳа эсим қурсин уни тахтачаси билан кōтариш керакку. Гулхаё тириклик аломатлари тобора йōқолиб бораётган Малакни тахтачасига ётқизди. Юз кōзларидан ōпиб бармоқчаларини кōзига суртди. Кейин дадасига ғалати қаради - Дада Малакни устини ёпишга нарса олмабман, совқатиб кетяпти. Устингиздагини беринг?! Турсунбой ака устидаги курткани ечиб набирасини устини ёпиб Гулхаёни қучоқлади. Фурқат эса Малакни кōтариб олди. - Ака қоғозларга қōл қōйинг. Ôлимни расмийлаштиришимиз керак.... - Кимни ōлимини?! - қичқириб юборди Гулхаё - Нима деяпсан сен?! - Гулхаё қизим...умри шунча экан. Жон қизим ōзингни қōлга ол! - Дада буларга бир нарса денг, қаранг буларга! Болам тирик ахир, булар ōлди деяптику!! Сониялардан кейин Гулхаёнинг аянчли ноласи бутун шифохонани тутди - Қизииим!!... Сен ōлгунча мен ōлсам бōлмасмиди?!!! Онанг... Сени асролмаган ношуд онанг ōлса бōлмасмиди болам!!! Давоми бор.

📚Йигит сўзи. 5-қисм. Муаллтф: Мафтуна Абдуллаева. #ЙигитСўзиХикоя -Мен сизни оилангизга иснод келтирадиган иш қилишингизга ишонмайман. Нурмалак дув қизариб, "йўқ" ишорасини қилди. - Ана, ўзи куёвларингиз "яроқсиз" экан-ку! Бу гапдан шу пайтгача муросага уриниб ётган Оғабекнинг онасининг ҳам жазаваси тутиб кетди: — Оғзингизга қараб гапиринг! Ўғлим бирон сирни билганки, кейин калтаклаган. Юзи ёруғ чиққанда бундай қилмасди. -"Яроқсиз" ўғлингизнинг айбини бизнинг қизга ағдармоқчимисиз?- Дилҳуш иши ўхшайдиган бўлиб турганига дадиллашди. Куракда турмайдиган гаплар билан Оғабекка қўшиб, бутун уруғ-аймоғини ҳақорат қила кетди. Ташқаридаги эркаклар ҳали гапнинг учини қувиб етмай, аёллар соч юлишиб кетишди. Оқибат шу бўлдики, Нурмалак ва Оғабекнинг тўйи никоҳ кечасида тугади. 🪷🪷🪷 Асадбек эрта тонг туриб, дўстининг уйига, "якунга" боришни режалаштирганди. Аммо йўлга чиқиш олдидан қанча қўнғироқ қилмасин, дўсти кўтармади. Шу пайт ичкаридан Асадбекнинг бувиси чиқиб келди: -Ўғлим... -Лаббай буви. - Қаёққа боряпсан? Оғабекникига бўлса, бормай қўя қол. -Нега? -Тўйдан кейин негадир қаттиқ жанжал бўлиб, келинни уйидагилари олиб кетиб қолишибди. Асадбек бу гапни ақлига сиғдира олмай, кўзлари катта-катта бўлиб кетди. — Шунга телефони ўчиқ экан-да... — Ҳозирча бормай тур, уйдагилари тинчиб олсин. Асадбек бир оз бувисининг юзига қараб туриб, кейин бош силкиб, хонасига кириб кетди. Кўз олдига никоҳ кечасида бузулган тўй воқеаларни келтиришга уринди. Эркак учун бу даҳшатли шармандаликдек туюлиб кетди. «Ахир энди шунча гап-сўз бўладими?» деб куни билан шу ҳақида ўйлади, қўли ишга бормади. Кечқурун эса уни сюрприз кутиб турган экан. Отаси буюрган ишларни тамомлаб, ўзига қурилаётган участкадан келган пайти кўчада нотаниш машинани кўрди. Бир оз ажабланиб, дарвозани очди. Ичкарида эса ғаройиб бир томоша бўларди. Узун залли дарвозахонадан кейин бошланган ҳовлининг чап супасида қўйилган сўрида оила аъзолари бир қатор тизилиб ўтиришарди. Туҳмат Ғазабдан қип-қизил бўлган бир одам эса, ерга йиқилиб қолган қизни қўли билан нуқиб кўрсатиб дерди: - Мен билмайман, бунинг шу ердан ўлиги чиқади энди! Мен шунчаки қараб турмайман. Укам ўлдириб қўйиб, қамалиб кетишини истамайман. Бу ажабтовур гапдан кейин Асадбек гапга аралашди: -Нималар бўляпти ўзи? Ҳалиги одам истеҳзо билан Асадбекка қаради: -Мана, «қаҳрамонимиз»нинг ўзи келди! -Тушунмадим. - Нимани тушунмадинг?! Қилғиликни қилиб қўйиб, энди тушунмай қолдингми? Асадбек бу одамни ҳам, қизни ҳам миясида таҳлил қилиб, кимлигини эслаб олди. Бу — ўша, у шаҳарга олиб бориб қўйган қиз. Бу одам эса амакиси. Анави алкаш одамнинг акаси — Мадиёр ака. Қизни исмини эса эслолмади. Ёш қизларга қизиқмай қўйганига анча бўлди. -Мен нима қилибман- Асадбек бир нохушликни сезиб, юраги ғашланди. Аммо кейинги суҳбат мазмунидан билиб олдики, гап нафақат ёмон гап, балки қип-қизил туҳмат эди. У ўша куни раҳми келиб, шаҳар четига олиб борган бу қиз — Марямнинг айтишича, ўша куни Асадбек уни олиб қочиб кетибди. Иккиси кўз уриштириб юришган эмиш. Кейин золим отадан қутқариш учун Асадбек уни олиб қочиб кетибди. -Эсингиз жойидами?! — Асадбек Мадиёр аканинг ҳикоясини эшитиб, кўзи косасидан чиқиб кетгудек ўқрайиб қизга қаради. — Ҳой қиз, гапир! Мен сени фақат ишхонангга олиб бориб қўйдим-ку?! Қиз ҳеч бир сўз айтмади. Калтак еявериб моматалоқ бўлган юзини ерга тикиб ўтираверди. -Мен ҳеч нарсани билмайман. Бу шу ерда қолади,-Мадаёр ака дарвозага йўналган эди, Асадбек олдини тўсди: -Олиб кетинг мана бу жиянингизни! Мен исмини ҳам бугун билдим ўзи. Қип-қизил туҳмат қиляпти менга. Устингиздан уйимизга бостириб келганингиз учун ҳам, туҳмат учун ҳам ёзиб бераман. - Дўқ~пўписа билан айбни бўйнингдан соқит қилмоқчимисан? — Мадиёр ака бир силтаниб чиқиб кетди. Асадбек сўз демай жим ўтирган бобоси, бувиси ва ота-онасига юзланди: - Нега ҳеч нарса демай эшитиб ўтирибсизлар? Нега киритдинглар уйга? Сен қиз-чи, бип-бинойи фирибгар экансан-ку? Қани чиқ, тур, йўқол-чи! Асадбекнинг бобоси, ўғлини маъқуллайман деб турган келинини ҳам, қолганларни ҳам ҳайратда қолдириб деди: — Ўзингни бос. Орада бир инсон жони турибди. Шу сабаб эҳтиёт бўлишимиз керак. -Менинг ҳаётимчи?! Агар Диёра ва уйдагилари бу гапни эшитса нима бўлади? Шуни ўйлаяпсанми? -Қани, қизим, юр,- Омина, буви ҳам эрига хайрихоҳ эди. Шу сабаб қизни етаклаб, ўз хонаси томон юрди. Асадбек эса аччиқ устида оёғи тагидаги челакни бир тепиб, хонаси томонга ўтиб кетди. Марям Марямнинг болалиги оғир ўтганди. Унинг ота-онаси совчилар орқали турмуш қуришган. Онаси бошиданоқ отасини ёқтирмаган, Марям ўн ёшга кирган пайтида эса уйдан қочиб кетганди. Ўша кундан бошлаб, шундоқ ҳам тинчлик бўлмаган оилада катта бўлиб, юраги зада бўлиб қолган қиз учун янада оғир кунлар бошланди. Отаси иккинчи марта уйланди. Бир тарафдан ўгай она турткиласа, бошқа томондан отаси ичиб келган пайтларида ўзининг хотинига бўлган бор нафратини қизга сочарди. Бундан ташқари, отаси биринчи хотинининг аламини иккинчисидан олавергани сабабли, у аёл ҳам тез-тез уйига кетиб қоларди. Катталар аралашиб, уни қайтариб келгунларига қадар рўзғор Марямнинг бўйнига тушарди. У чала ювилган кирлар, отаси рўзғор қилиб келган бўлса, маза-бемаза овқат еб, бўлмаса оч қолиб кун ўтказарди. Ҳаёт унга етимнинг дийдаси қаттиқ бўлиши кераклигини ўргатди. Ёлғон гапиришни, бетгачопарликни, ҳақини ажратишни ва одамларнинг гапига нисбатан юзини қаттиқ қилишни ўрганиб олди. Онасининг икки акаси ва бир опаси бўлиб, тоғалари оғир-босиқ, яхши одамлар эди. Аммо холаси феъл-атвор жиҳатидан мақтагулик эмасди. Онаси фақат ўзини ўйлаб қочиб кетган бўлса, холаси ёлғончи, фисқу-фасодни яхши кўрадиган аёл эди. Онаси қочиб кетгандан кейин жиянига меҳр бериш ўрнига, келиб унинг миясини заҳарлар, ўгай онасига, отасига, ҳатто ўз онасига қарши гаплар айтиб кетарди. Шу сабабли Марям у билан ҳам кўп яқин бўлмасди. Мактабни битирганидан кейин холасининг қилган битта яхшилиги — уни ётиб ишлайдиган тўқимачилик фабрикасига ишга киритиб қўйгани бўлди. Марям иш қанчалик оғир бўлмасин, ўша ерда қолишни маъқул кўрарди. Отаси унинг ойлигини рўзғор учун сарфлашга мажбур қиларди, қиз эса ундан яшириб алоҳида пул йиғиб юрарди. — Хўш, энди нима қиламиз? — Омина буви қиз ҳақида эшитган гапларини миясидан ўтказиб, унга тикилиб қараб турарди. Қиз ерга қаради: - Билмайман. Менга озроқ пул берсангиз, бу ердан кетаман. Омина бувининг қошлари чимирилди. Ҳатто қиз қилган иши учун ундан узр ҳам сўрамади. Ахир Асадбек ҳақида гап кетяпти. Қиз ҳозир ўзи чиқиб кетса ҳам, қаерга боради? Қишлоқда Асадбекнинг номи у билан боғланади. Ҳали қудаларга бу гапни қандай тушунтиради? - Қаерга борасан?- деди аёл, барибир арқонни узун ташлаб. - Тўғриси, борадиган жойим йўқ, лекин амаллаб йўлини топаман. - Уйдагиларинг-чи? Агар бизнинг уйимиздан чиқиб кетсанг, яна жанжал қилиб келишмайдими? - Йўқ, - Қизиқ... Сенинг қаерда яшашингиз уларни қизиқтирмайди. Аввал қочиб кетганингда излаб боришди-ку! Марям индамади. Афтидан, жавоб бергиси йўқ эди. — Биламан, сизларга катта ташвиш келтирдим. Ўтиниб сўрайман, мени кечиринг, лекин сизлардан ҳеч нарса талаб қилмайман. Фақат озгина пул берсангиз, кетаман ва қайтиб бу уйга келмайман. Қизгинанинг овозидаги дарддан Омина бувининг кўнгли юмшади. Бу бечора нима ҳам қилсин? Биров унга нима тўғри, нима нотўғри эканини ўргатмаган бўлса... Дуруст, ақлли онаси бўлиб, унга ўрнак кўрсатмаган бўлса, умрида бирор кишидан меҳр кўрмаган бўлса... Ўзини ўзи тарбиялаганидан кейин шу-да. Бежизга "Бир болага етти маҳалла ота-она" дейилмайди. Чунки битта номаъқул бола улғайса, етти маҳалла одамларига зарари тегиши мумкин. Болани ёшлигида тарбиялаш мумкин, лекин катта бўлганидан кейин бу мушкул ишга айланади. Йиллар давомида шаклланган характерини кейин тузатиш қийин. - Майли, сен ҳозир ҳаммомга тушиб, ювиниб, тараниб ол,- деди Омина буви.- Сенга тўғри келадиган кўйлак топиб бераман. Кийимларингни алмаштириб, мана шу хонада бемалол ухлаб дам ол. Марям бошини кўтариб, аёлга қаради. Кўзлари жиққа ёш эди. Афтидан, у бунақа муносабатни кутмаган эди шекилли. Овози бўғилиб қолганидан жавоб бермай, фақат бош силкиб қўя қолди. 🪷🪷🪷 Асадбек ўз хонасида тинмай Диёрага телефон қилар, аммо аксига олиб, қиз гўшакни кўтармасди. Қайта-қайта қилинган қўнғироқлар жавобсиз қолганидан Асадбекнинг аччиғи чиқиб, телефонини улоқтирди ва ҳовлига чиқди. Ҳовлида айланиб юрар экан, ҳаммомдан чиқиб, бувисининг ортидан бош эгиб ўтиб кетаётган Марямга кўзи тушиб, ғазаби қайнади. "Қиз бола деган ҳам шунчалик бўладими? Хўп, етим экан, отаси ёмон экан, бунақа одамлар камми? Ҳаммаси кўчага чиқиб, бировга туҳмат қилиб юрмайди-ку! Ҳозир бу қизнинг дастидан қанча одам номақбул вазиятда қолди," — деб ўйларди у. Ўзи ва Диёранинг тақдири ҳақида-ку гапирмаса ҳам бўлади. Агар йигит ўзи зорға эришган қиздан айрилса, бу шумқадамни омон қўймаслиги аниқ эди. Асадбек кўчага чиқай деса, гап-сўз тарқаб, асаби янада бузилишидан қўрқди. Ҳовлида айланиб юраверди, онаси кечки овқатга чақирганда ҳам бормади. Бир пайт телефони жиринглаб, Диёрадан қўнғироқ бўлаётганини кўриб, шартта кўтарди. - Ассалому алайкум, - деди Диёра. Овозидан гап-сўзлардан бехабарлиги сезилиб турарди. -Диёра, яхшимисан? Нега телефонингни кўтармаяпсан? - Қувватда қолганди,- деди қиз ҳайрон бўлиб.-Тинчликми, шунча қўнғироқ қилибсиз? - Диёра, менга қанчалик ишонасан?- деди Асадбек чуқур тин олиб. Ишонч синови - Ишонаман, албатта. Нима бўлди, тинчликми? - Ҳозир сенинг ўша ишончинг синовдан ўтадиган пайт. -Нималар деяпсиз? Мени қўрқитманг... -Гапимни яхшилаб эшит. Уйимизга бир қизни ташлаб кетишди. Тасаввур қиляпсанми? У мен билан қочиб кетган эмиш! -Нима?! - Диёранинг оғзи очилиб қолди.- Нималар деяпсиз? - Ҳозиргина айтган гапларимни менга бугун кечқурун келган қизнинг амакиси айтди. Тасаввур қиляпсанми? Менга бир одам келиб, "жияним сен билан қочиб кетган экан" деб, уни уйимга ташлаб кетди. Диёрадан жавоб бўлмади. - Менга ишонасан, тўғрими? Ахир мен доим сенинг ёнингда, сенинг кўз олдингда эдим. У қизни бундан бир ҳафта аввал шаҳарга олиб бориб қўйган эдим. У эса қочиб кетган экан. Уйидагилари излаб боришса, мен билан қочиб кетганини айтибди. - Тўғриси, ҳеч нарсани тушунмаяпман,- деди Диёра овози титраб.- Агар ораларингизда ҳеч нарса бўлмаса, қиз нега бундай деб ёлғон гапиради? — Демак, менга ишонмайсанми? — Асадбекнинг овози бироз бўғиқ ва асабий чиқди. У Диёрадан бошқачароқ гап кутганди. Аммо суҳбат мазмунидан маълум бўлдики, қиз жуда мушкул аҳволда қолган. Диёра ота-онаси, яқинлари ва дугоналари бу гапга қандай муносабат билдиришини ўйлаб сиқиларди,- Тўғриси, онамни отаси бошқа аёллар билан юргани сабабли онасига кўп азоб берган экан. Шунинг учун онам бундай эркакларни ёқтирмайди. Совчилик масаласида ҳам, қиз чиқаришда ҳам аввало шу жиҳатларга эътибор беради. Сиз ҳақингиздаги бу гаплар вазияти чигаллаштирди. Асадбек қиздан: "Мен сизга ишонаман, ҳаммадан кўра кўпроқ сизнинг ёнингизда тураман", деган гапни кутган эди. Бироқ Диёра иккиланиб қолганини яширолмади.. — Майли, сени огоҳлантириб қўйдим. Кимдир нимадир деса, ишонманглар. Ҳаммасини ўзимдан эшитишингни истаб, айтиб бердим,- деди Асадбек. - Ҳозир ўша қиз қаерда?- Диёра ичини кемираётган саволни берди. -Бувим олиб қолдилар, ёнларида. Эртага, албатта, чиқиб кетади. Диёра бу гапни эшитиб, баттар ғазабланди: - Нега сизга туҳмат қилган одамни уйингизга олиб ўтирибсиз?-деди аччиқланиб. - Бувимни биласан, жуда раҳмдиллар. Айтдим-ку, эртадан қолмай уйдан чиқиб кетади. Диёра бошқа ҳеч нарса демади. Асадбек ҳам "кейинроқ гаплашамиз" деб алоқани узди. У Диёранинг яхшилаб ўйлаб кўриб, уни тушунишига умид қилди. Гап~сўз Оғабек тўйдан бери кўчага чиқолмай қолди. Бир-икки марта чиққанида ҳам, айтилаётган ҳар хил бўлар-бўлмас гаплар асабини бузиб, яна уйга кириб олди. Орада эса миш-мишлар қайнарди. Гоҳ у, гоҳ бу киши нималарнидир тўқиб-бичиб, вазиятни лойга қориштирарди. Оғабек аёлларни нега "товуқмия" дейишларини энди англаб етгандек бўлди. Орада бўлмаган гаплар шунчалик кўп қўшилган эдики, аслида нима бўлганини аниқлаштиришнинг энди иложи йўқдек кўринди. Юраги сиқилавергач, Омина буви телефон қилиб: "Бир бизникига келиб кетгин, сен билан буванг гаплашмоқчи экан", деганидан сўнг, бориб ўша ерда кўнглини ёзиб келишга қарор қилди. Бу пайтда Оғабекнинг ота-онаси аллақачон бошқа қиз топиб, бундан ҳам дабдабалироқ тўй қилиб, ўғлини уйлантириб қўйиш пайида юришарди. Оғабек эса, гарчи тўй куни аччиғи чиққан бўлса-да, Нурмалак ва унинг тақдири билан қизиқарди. Нима бўлган тақдирда ҳам, Нурмалак унинг ҳам қонуний, ҳам шаръий хотини эди. Бу ҳақиқатни энди ҳеч нарса ўзгартира олмасди. Одамлар ажрашиши мумкин, лекин уларнинг ўртасидаги муносабат бир умрга муҳрланиб қолади. "Фолончининг биринчи хотини" ёки "фистончининг биринчи турмуши" деган тамғалар кишилар хотирасида йиллар давомида яшайди. Оғабек Иноят буванинг олдига бориб, ичини кемираётган шубҳаларини сўзлаб берди. Иноят бува ҳаммасини жимгина тинглади. - Ўша қизни тўйни бузиш учун атайин юборишгандек,- деди Оғабек- Лекин бу кимга керак эди? Агар рост гап бўлганда тўй тўхташи билан ғойиб бўлмасди. Кимга керак бўлди тўйни бузилиши? Бирон душманим бўлмаса, мени шарманда қилиб ўч олпдиган. Иноят бува чуқур ўйга толди. Унинг хаёлидан "Бу ишларни Нурмалак учун қилишмадимикин?" деган шубҳа ўтди, аммо буни Оғабекка айтмади. - Ўғлим, маслаҳатим шу: уйдагиларни кўндир ва хотинингни олиб кел. Ўзинг айтганингдек, тўйни бузилиши кимгадир керак бўлган. Нурмалакнинг ҳеч қандай айби йўқ бунда. Сизни ажратишмоқчи бўлганлар куйиб ўлиши учун ҳам бирга яшашингиз керак. Кўчадаги гап-сўзларга қулоқ солма. - Билмадим,- деди Оғабек бошини эгиб.- Икки томонни яраштириш энди имконсиздек туюляпти. - Мен томонлар ҳақида эмас, никоҳли икки ёш ҳақида гапиряпман,- деди бува қатъият билан. Одамлар гапираверади. Агар ҳозир чидаб, аёлингни ёнингга олсанг, вақт ўтиб ҳаммаси унутилади. Лекин ҳозир аччиқ устида бошқасига уйлансанг, бу катта хато бўлади. У қизнинг тақдирини ҳам ўйла. Сен-ку эркак кишисан, йўлингни топиб кетарсан, лекин у қиз "эрдан чиққан" деган ном билан қандай яшайди? Камига... Тўй куни кетган қиз ҳақида аниқ "қийшиқ" гап юради. Ота~онаси тағин тезроқ гап~сўздан қутилиш учун биронтани топиб бериб юбормасин. Бу гаплар Оғабекнинг ичига ўт ёққандек бўлди. Иноят буванинг нияти шу эди, у оилани сақлаб қолмоқчи эди. Йигитни кўзларида рашк пайдо бўлганини кўриб кулимсираб қўйди. 🪷🪷🪷 Асадбек бувиси қулай жой топиб бераман деб олиб ўтирган Марямни тинч қўйган бўлди. Чунки пайт пойлаб ҳайдаб юбормоқчи эди. Бунақалар бир ёрдам берса, ёпишиб олди. У ҳаммани бугун меҳмондорчиликка кетишидан фойлаланиб, Марям билан боғлиқ масалани узил-кесил ҳал қилмоқчи бўлди. Ҳамма қатори тоғасини уйига борди. Бир оз ўтиргач, телефонда гаплашаётган киши бўлиб кўчага чиқди-да, машинасига ўтириб, тезлик билан йўлга тушди. Уйига бориб, Марямларнинг хонасига бостириб кирди. Тиззаларига бошини қўйиб ҳаёл суриб ўтирган қиз, учиб турди ўрнидан. Йигитни важоҳатини кўриб, ўзини бурчакка урди. Ҳимоя қила оладигандек, ёнига яқинлашган йигитдан қўллари билан юзини тўсди. - Юр бу ёққа,- Асадбек қизнинг қўлидан маҳкам сиқди ва уни ташқарига судради. - Қаёққа олиб кетяпсиз?-қиз силтаниб йигитни қўлларидан чиқишга уринди. - Қаердан келган бўлсанг ўша ерга! - Асадбек қизни машинага ўтиришга мажбурлади. Кўчада одамлар кўриб қолса, гап-сўз кўпайишини истамай, машинани ичкарига киритиб қўйганди. Катта тезлик билан шаҳарга йўл олди. Марям қўрқдими ёки ўзи учун ҳам маъқул иш бўлдими жим кетарди. Асадбек шаҳарга келгач, биринчи бекат ёнида машинани тўхтатиб, қизнинг қўлига анчагина пул тутқазди: - Мана буни ол-да, хоҳлаган жойингга кет! Энди бизни тинч қўй!- деди у совуққонлик билан,- алдашга бошқа одам топ. Агар яна йўлимдан чиқсанг бу гал аяб ўтирмайман! Ривка ўз сўзида туриб, Дилҳушни укасини фоизларидан воз кечтирди. Ота-онаси ўғиллари учун қурган ҳовлини сотиб, Ривкадан барча қарзларини узишди. Ўртага Қуръони Каримни қўйиб, қайта қарз олмасликка ва қимор ўйнамасликка қасам ичиришди ўғилларига. Шундан сўнг Дилҳушнинг кўнгли бироз жойига тушди. Энди у қайнисинглисини ҳаётини изга солиб юборса, виждон азобидан ҳам қутиларди. Қишлоқда турли гап-сўзлар кўпайиб, икки томоннинг ярашиши қийинлашиб қолгани учун, Дилхуш Нурмалакни иккинчи турмуш ҳам ёмон эмаслиги ҳақидаги гаплар билан қулоғини қиздирарди. Ривка тайёрлаган "ўқитилган" дамламаларини "кечқурун қувват бўлади" деб, қизга ичирадиган шарбатга қўшиб келарди. Ҳар куни унга: "Иккинчи марта турмуш қуриш ёмон эмас, ҳамманинг ҳам бахти биринчисидан очилавермайди", деб уқтирарди. Нурмалак эса унинг гапларини эшитаётгандек кўринса-да, хаёли бошқа ерда эди. "Яна турмуш қуриш" деган сўз унга жуда оғир ботарди. Ахир у турмуш қуриб, ҳали бир кун ҳам яшамаган эди-ку! У ерда содир бўлган воқеалар худди театр томошасидек эди: қиз нима бўлаётганини англаб улгурмай, ажрашиб кетди. Энди бўлса, уни худди арзон буюмдек бошқасига беришмоқчи. Қиз ортиқча гап-сўз эшитмаслик учун Дилҳушнинг гапларига мажбурлаб "хўп" дер, у узатган шарбатдан бир-икки ҳўплаб, чиқиб кетиши билан уни тўкиб ташларди. 🪷🪷🪷 Омина буви меҳмондорчиликдан қайтиб, Марямнинг йўқлигини кўргач, ҳайрон қолди. Қизни ҳамма жойдан излади, аммо топмади. Кейин хаёлига Асадбек келди ва уни чақирди: - Марям қаерда? — деб сўради у. - Билмайман, буви, - деди Асадбек ёлғон гапириб. Чунки у агар ҳозир ҳақиқатни айтса, бувиси қизни излаб топтириб келишини биларди.- мен қаердан биламан. Уйларни яхшилаб қаранг. Балки пулларни ёки тақинчоқларни олиб, қочиб кетгандир. Ундан ҳамма нарсани кутса бўлади,- деди у ижирғаниб. Омина буви сукутга толди. Наҳотки бу қиз қочиб кетган бўлса? Унинг кўнглида шубҳа пайдо бўлди ва қизнинг хонасини, пул ва тақинчоқлар турадиган жойларни кўздан кечирди. Йўқ, ҳеч нарса йўқолмаган эди. Қиз ҳеч бўлмаса икки оғиз хат ёзиб қолдирмабди-я... Омина буви жуда хавотирга тушди. Таҳорат олиб, намоз ўқишга кирди ва дуосининг сўнггида бу шўрлик, етим қизнинг ҳаққига ҳам дуо қилиб қўйди. Давоми бор

📚Йигит сўзи. 4-қисм. Муаллтф: Мафтуна Абдуллаева. #ЙигитСўзиХикоя Ривканинг режаларидан бехабар икки тараф эса туй ташвишларини бошлаб юборишган. Нурмалакни отаси қизини узоқ вақт унаштириш олиб юришга қарши эди. Аввал келган битта-иккита совчига ҳам 1-2 ойнинг нари-берисида тўй қилиб олишга кўзи етмагани учун розилик бермаганди. Оғабекнинг совчиларига эса улар тўйга тайёр эканлиги учун рози бўлганди. Нурмалак ва Оғабек тўй сабаб унда ~бунда учрашиб туришгани, яқинлик пайдо қилди ораларида. Қиздаги кўникувчанлик, йигитга маъқул келиб, аста-секин уни хотини сифатида тасаввур қила бошлади. 🪷🪷🪷 Кечки ўндан ўтгандан кейин шаҳарга дўстлари чақиргани учун бораётган Асадбек бекат чироғида, унга жон ҳолатда қўл силкиётган қизни олдида тўхтади: -Илтимос мени олиб кетинг шаҳаргача,- деди қиз. Афтидан қаттиқ шошаётганди. Қўлида йўл халтаси ҳам бор. -Тинчликми бу пайтда қаерга кетяпсан?- деди Асадбек. Қизни танирди қишлоқлик бир алкаш одамни қизи. Ўзини онаси бир пайтлар қочиб кетган, отаси иккинчи маротаба уйланиб ҳам одам сонига кирмаган. Кўп ичиб оиласини қийнайди деб эшитарди. -Ишга кетаётган эдим фавқулотда чақириб қолишди. Вақтида етиб бормасам кейин ҳайдаб юборишлари мумкин,- қизни кўзларига қараб ёлғон айтаяпти деб бўлмасди. -Чиқ,- деди Асадбек,-йўлим шаҳарга. Олиб бориб қўяман. Қиз йўл бўйи бошини эгиб жим кетди. Асадбек ҳам уни ҳуркитмаслик учун ортиқча гап айтмади. Ҳарқалай бу бечора мажбурликдан йўлга чиққан. Битта қишлоқнинг одамни бўлса-да кечки ўндан кейин ёлғиз йигит киши бор машинага минишга ҳамма қизнинг ҳам журъати етмайди. Шу қадар мажбур бўлиб машинага чиқди. . Тўфон Асадбекни қизга раҳми келди. Шунинг учун шаҳар ичига киргандан кейин: -Қаерга бормоқчи эдинг? Бу маҳал шаҳар таксиларида ҳам юрганинг яхши эмас. Мен бегона эмасман, битта жойни одамимиз. Айтсанг олиб бориб қўяман,- деди. Қизнинг кўзлари порлаб кетди ва манзилни айтди. Асадбек қизни айтган манзилига ташлаб кетар экан бу нарса тақдирини буткул ўзгартириб юборишини ҳали билмасди. 🪷🪷🪷 -Хўш куёв бола кетдикми,-Асадбек дўстини елкасидан қоқиб қўйда,- шўрпешона келинни олиб келайлик. -Нега шўрпешона бўлар экан. -Сендек йигитга теккандан кейин шўрпешонада,- кулди Асадбек. Оғабек бир ҳўмрайиб индамади. Ўзи бир оз асабийлашяпти. Нурмалак билан неча кундан бери кеча никоҳ ўқилганда бир кўришгани. 10 кунлар бўлди. Кўп гаплашишмаяпти ҳам. Қандайдир гаплари бир~ бирига тўғри келмай қоляпти. Аввалги гапирса кулибгина ўтирадиган, юзлари уятдан қизариб турадиган Нурмалак қандайдир ўзгариб қолган. Шу нарса Оғабекни асабийлаштирарди. Ҳали қизнинг сипогина экани бир ниқоб бўлмаса эди деган ўй айланяпти миясида. Бошида ўзи кўнгли илиб рози бўлгани учун тўйга рози бўлганди. Энди қиздан шубҳаланиб турганини ҳеч кимга айтгиси келмади. -Ўзим тарбиялаб оламан деб ўйлади. Куёв бўлиб кириб борганида қовоқ уйиб боши қуйи эгилиб олганча кўтармаган қизни янгалар қий-чуви тугаб машинага чиқишганда бир тартибга чақирди. - Қовоғингни сал очиб ўтир. Ўлгани кетмаяпсан. Нурмалак 1-2 марта оғир~ оғир нафас олди, аммо бир сўз демади. Машинадан тушиб сурат тушиш ишлари бошланганда иршайиб беришни эплади ҳарқалай. -Сал асабийликни йиғиштир,- деди Асадбек,- ёмон кўриняпти. Келинни жеркиб гапирганинг менга ҳам билиняпти. Оғабек шу тўй деган томошани қайси аҳмоқ ўйлаб топган экан, деган хаёлга борди. Дилхуш елиб-югуриб ўз ишини қилаётган жонкуяр янги ролини ўйнар экан, аслида ичига чироқ ёқса ёришмасди. Агар бу тўй илк кечадаёқ бузилмаса унинг укасини аҳволи танг кечади. -Эй худойим яхши иш қилмаётганини биламан. Аммо ўзинг ёрдам бер. Нурмалакни оиласи ташлаб қўймайди. Бойвачча хоним бўлиб юради. Менинг эса биттагина укам бор. Унга нимадир бўлса ота-онамнинг аҳволи нима кечади?- Дилхуш қайинсинглисини чимилдиққа тахтини тўшакда ёрдам берар экан қўллари қалтирарди. Гўё бир ўзи қолган пайти ўқитилган игна ва тугунли ипчаларни келин куёв ёстиғига солиб қўйганини биров билиб қоладигандек туюларди. Тўйга бир ой қолганда Ривка чақириб баъзи нарсаларни берди: -Буларни қайинсинглинга ичир. Куёвидан совий боради. Кучсиз, агар бирдан айнитиб ташласак шубҳаланиб аниқ ўқитишади. Бунисини тўй куни келин куёв ёстиғи тагига қўясан куёв бирон ишга ярамай қолади,- Ривка ҳиринглаб кулди. -Сиз бунақа ишлар билан ҳам шуғулланасизми?- деди Дилхуш оғзи очилиб кўзига Ривка ҳақиқий жодугардек кўриниб кетди. -Йўқ албатта битта танишимга уларни суратини бериб қилдирдим. -Шунда тўй куни уларни айириб юбориб, аста~секин ўқитиб анави одамга бериб юборасизми,- Дилхуш сесканиб кетди. Нурмалак нима бўлганини ҳам билмай қолар экан... -Бу ёғига ҳам ўзинг ёрдам бериб юборасан энди. Эвазига уканг ҳамма фоизидан қутулади. Сенга укан муҳимми ёки қайнисинглинг,- Ривка кўзлари бежоланиб қолган аёлга босим бера бошлади. Дилхуш ҳеч нарса демади аммо жавоби аниқ эди... Асадбек тўйдан қайтиб келиб, Диёрага қўнғироқ қилди. — Салом, севилим, нима қиляпсан — Ичиб олгансизми дейман, — қиқирлаб кулди қиз. — Нега унақа деяпсан, озроқ отиб олгани учун бувасидан писиб кирган Асадбек кулди. — Гапларингиз сотиб турибди. Агар буважон билса кунингизни кўрасиз. — Шунинг учун ҳам улар ухлашини пойлаб туриб кейин қўнғироқ қилдимда. — Мен айтиб берсамми? — Кел ҳозир, айтиб бер, — кўзларини сузди Асадбек, — ўзимкутиб оламан. — Хоо унда бормайман, — қизни лаблари нозли бурилди. — Диёра, мени яхши кўрасан- ми ўзи? — Асадбек соғинчли хурсиниб сўради. — Яхши кўраман. — Қанча? — Жуда кўп. — Эҳҳ тезроқ ёнимда бўлсанг эди. Бугун Оғабекка қараб туриб тўйни тезлаштиргим келиб кетди. — Унашувга ҳали кўп бўлмади-ку. Дарров тўй қиламизми. — Дарров дейди бу қиз. Ахир қачондан бери изингдан чопаман. Тоқатим тугади мени ҳам. — Бўлди, роса кеч бўлди. Эрта гаплашамиз бу ҳақида, — қўли билан оғзини ёпиб ҳамуза тортди қиз. — Сиз мени яхши кўрмайсиз, — Асадбек ёш боладек аразлади, — шунга гаплашишга ҳам келмаяпти. — Эйй нега унақа дейсиз, — эркаланди Диёра. — Мен индамасам ҳар куни тонггача соатлаб гаплашиб чиқаман дейсиз-ку. — Нима сенга ёқмайдими бу? — Асад ака сиз жанжал ахтаряпсиз, — Диёра бир оз ранжиган бўлди, — ахир мен ҳам... — Нима сен ҳам? Қани айтчи давомини. — Мен ҳам сизни доим ёнимда бўлишингизни истайман. Фақат сиздан фарқли вақти-соатини кутяпман. Асадбек жилмайиб қўйди. Кўзлари чорчоқдан юмилиб келаётгани учун қиз билан хайрлашди. — Майли эртагача, сени яхши кўраман. — Яхши тушлар кўринг. — Унда ўзинг киришинг керак тушимга кирасанми? — Ҳа. Кутинг тезроқ ухласангиз кираман тушингизга. — Унда ухладим, — Асадбек зўрға телефонни ўчирди-ю, шу билан ухлаб қолди. Бу пайтда эса ҳаваси кетиб келган дўсти Оғабекни уйида Ривка бош- лаган можаро эшик қоқиб турарди. 🪷🪷🪷 Тўй тугагандан кейин Оғабек урф-одатлар қилиниб, келинни олдига киритилди. Юз очиш, келинсалом қилиб бўлгандан сўнг Оғабек унинг юзини очишини кутиб туриб қолди. Йигит ёнига бориб рўмолини кўтарди. Қизнинг юзида янги келинчакларга хос ҳаяжондан кўра безовталик ва вазият ёқмай тургандек танглик акс этиб турарди. — Очқаган бўлсанг, кел бирон нарса еб ол — Оғабекка бу нарса ёқмаган бўлса ҳам ўзини босди. — Йўқ. — Унда келиб менга олиб чой қуйиб бер, — бу гал зардали янгради Оғабекни овози. Шуни таъсирида қиз ёқтирмайгина ёнига чўккалаб ўтириб, чой қуйиб узатди. Оғабек чойни эрмаклаб хўплаб орада бир нарсалар тотинган бўлди. Қизни ҳамон мажбуран ўтиргандек туриши кайфиятини бузди. — Йиғиштириб ол, — деди юзига фотиҳа тортиб. Қизни истамайгина қилаётган ҳаракатини янгалар солиб кетган тахт устида ётиб, кўзқири билан кузатиб ўтирарди. Нурмалак дастурхонни йиғиб бўлиб нима қилишини билмай туриб қолди. — Кел бу ёққа, — Оғабек иложи борича мулойим бўлишга уринди. Бироқ қизнинг жойидан жилмай туриши, охирги сабрини ҳам синдирди, — гапни тушунмайсанми, — деди туриб, қаққайиб турган қизни мажбурлаб кўтариб олиб. — Тегманг, — қиз жон ҳолатда бақирганди Оғабек солинган ўринга отиб, оғзини ёпди. — Ўчир овозингни. Шарманда қилмоқчимисан? Узун тун -Энди хотинимсан. Агар бирон эътирозинг бўлганда эртачироқ, тўй бўлмасидан айтишинг керак эди. Энди кеч! — Оғабек бир қўли билан Нурмалакнинг оғзини ёпиб, иккинчи қўли билан қизнинг кийимларини ечишга уринарди. Аммо ҳали "илк оқшом" учун тайёрланган кийим эмас, келинлик сарпосидаги кўйлак бўлгани учун ечила қолмади. Тинимсиз пичирлаётган қиз ҳам бунга имкон бермади. Ғазабланган Оғабек қизга икки мартта аямай тарсаки туширди. Нурмалак калтак зарбидан карахт бўлиб қолганида, Оғабек унинг кийимларини қаттиқ тортиб, орқадаги занжир бандни очиб юборди ва қизга ташланди... Аммо у ўзига нима бўлганини тушунмай қолди. Нурмалак бутунлай чарчаб қолган ҳеч қандай қаршилик қилолмай қолди. Бироқ бу Оғабекка ёрдам бермади... 🪷🪷🪷 Нурмалак бурчакда ярим~яланғоч, тиззаларини қучиб, титраб турар, Оғабек эса тахт устида чуқур~чуқур нафас олиб, ўзини қўлга олишга уринарди. Иккиси шу алфозда қанча ўтиришини билишмасди. Вақт ва макондан узилиб қолишганди гўё... . Бир пайт ташқаридан қий-чув бўлаётган овозлар кела бошлади. Гўё ичкарига кимдир киришга уриняпти-ю, Оғабекнинг уйидагилар қаршилик қилаётганди. Оғабек сергакланиб устига кийимларини илди. Ундан кейин аввал эшикдан қулоқ солиб, кейин даҳлизга чиқди. Шунда Нурмалак ҳали усти-бошини тўғирлаб, устига сарполаридан бирини олиб кийиб олди. Хона ва ўзини тартибга келтириб олди. Ойнадаги аксида калтак егани ва йиғлагани билиниб турарди. Онгида эса ғалати бир ҳис пайдо бўлиб қочиб кетгиси келарди. Ҳатто ҳона деразаларини очиб ҳам кўрди. Фақат улар ҳовлига қарагани учун фойдасиз эди. Ташқаридаги шовқин эса баттар авж олди. Нурмалак орада ўз яқинларининг ҳам овозини эшитиб сергакланганди. Аста эшик томон юрган ҳам эдики, эшикнинг ўзи шарақлаб очилиб, бир қанча одам бостириб ичкарига киришди. Икки ёшни чимилдиққа кўйиб кетгандан кейин қуйидаги воқеалар содир бўлганди. Нурмалак учун янга сифатида, икки ёши қатта аёл қолга. Дилхуш эса эртанги маросимига эрталабдан тайёрланиш учун келганди. Аслида эса ўйланган жанжалга ўт қўювчи вазифасини бажариши керак эди. Ҳамма чарчаб ухлаб қолди. Фақат у Ривка юборадиган қизни кутарди. Дам-бадам соатга қараб қўярди. Соат тунги икки... Оз қолди. Мана дарвоза бетиним қўнғироқ чала бошлади. Биринчи бўлиб уйқудан Ботир уйғонди: — Соат неча? — Иккидан ўтяпти. — Қайси аҳмоқ келди бу маҳал? Тинчликмикан деб, — Ботир устига кийим илиб ташқарига отланди. Дилхуш ҳам лип этиб ортидан чиқди. — Ким?! — Ботир овоз берса ҳам кетма-кет қўнғироқ чалиниб, камига дарвоза тарақлаб муштланарди. — Очинглар! — Ҳа-ҳа! Тинчликми? — Ботир бегона аёлларни кўриб ҳайрон бўлди, -Камига биттаси ҳомиладор, — кимсизлар?! — Мен сизлар бугун қизларингизни узатиб юборган Оғабекни хотиниман. — Ааа? — Ботирнинг оғзи очилиб қолди. — Вай шўрим, хотини камига боласи ҳам бор-а? — Дилхуш шовқиндан бирин-кетин чиқиб келган оиланинг бошқа аъзоларига ваҳима билан қаради. — Ҳа, мен хотиниман. Мени алдади. Уйланаман сенга деганди. Аммо кеча тўйни ўтказиб олибди. — Шу гапингга исботинг борми? — Нурмалакнинг отаси тишларини ғижирлатиб сўради. — Мана, — ҳомиладор қиз ёнидан учта-тўртта расм, яна аллақандай ҳужжатлар чиқарди. — Бирга тушган суратларимиз. Бу эса гаров сифатида ташлаб кетган ҳужжатлари. Бир тийинга қиммат. Мен шуларга ишониб ўтирибман, — қиз ўқишни битиргандан кейин керак бўлмайдиган бир-иккита ҳужжатни отиб юборди. Фитна -Эй Худойим, энди нима бўлади? Қайтариб олиб келиш керак! — Хамма карахт бўлиб турганда Дилхуш вазиятни қўлга олишга уринди. - Борасизми? Йўқми? Буни менга қизиғи йўқ. Мен ҳозир бориб уларга кўрсатиб қўяман. Икковини ҳам ўлдираман. Нурмаликнинг уйдагилари ўзини ўнглаб олмай, қиз ва аёл ғойиб бўлишди. - Шундай тураверасизларми?- Дилхуш ваҳима кўтарди, ўлдириб қўйсачи ростдан. Нега қаққайиб қолдингиз? Бу гапдан кейин ҳамма бир~бирига қатъий билан қаради. 🪷🪷🪷 Оғабек чиққан пайт ҳовлидаги қий-чувни ўша ҳомиладор қиз билан унинг изидан келган Нурмалакнинг қариндошлари қилаётган эди. Нима бўлаётганидан, ўзига қилинаётган туҳматдан хабари йўқ Оғабек уларнинг олдига борди. — Мана ўзи, мени қорнимдаги бола билан ташлаб кетиб, уйланиб олган аблаҳ! — деди қиз. Оғабек нима гаплигини тушунмай, бир гапираётган қизга, бир унинг қорнига қарарди. -Қани Нурмалак? Дилхуш кейин шошганча, ҳалигина келинни ўзи ташлаб кетган хонага кириб кетди. Оғабек ташқарида ғавғо билан овора бўлиб қолган пайтда, Дилхушнинг кетидан кирган аёллар унинг ишини осонлаштириб юборишди. — Сизни урдими? — Дилхуш ўзини бағрига отган қайнсинглисининг юзларини қўллари орасига олди. — Мол экан куёвларинг! — деди ғазаб билан. Шу билан икки томон ўртасида қизишиб кетган аёллар жанги бошланиб кетди. — Бирга бўлган бўлса, қани бунинг исботи? ,- шу пайт жияни лойга беланганидан жони сиққан Оғабекнинг холаси бир четда турган оқ матони Дилхушга отди. Дилхуш нима бўлганини тахмин қилгани учун орқасига ўтиб олган Нурмалакни қўлидан ушлаб, ўзига қаратди: — Тўғрисини айтинг, ораларингизда бирор иш бўлдими ёки йўқми? Мен сизни оила шаънини ерга қаратадиган қиз эканингизга ишонмайман. Давоми бор.

#ҚАМОҚХОНА_МАКТУБЛАРИ МУАЛЛИФ: САИДА АЗИЗ №1 БИСМИЛЛОҲИР РОҲМАНИР РОҲИЙМ! 1-МАКТУБ СОҒИНЧ ЗАНЖИРИНИНГ ОҲАНГГИ “Ғурбатда ғариб шодмон бўлмас эмиш, Эл анга шафиқу меҳрибон бўлмас эмиш. Олтин қафас ичра гар қизил гул битса, Булбулға тикандек ошиён бўлмас эмиш!” Алишер Навоий 🍂 ... Бу мактубимни азбаройи сени соғинганим учун ёзаяпман! Бу туйғу шунақанги қалбимни ўртаб юбордики, уни на сўз, на куй ва на шакл билан ифода этоламан! Зора, бу номаларим баҳона қалбимни ёндираётган соғинч олови бироз пасайса... Шу ёзувларим билан овунсам, сен билан ғойибона, масофадан туриб суҳбатлашсам! Тош деворлар орасида топганим балки шу мактублар бўлар... Бугун... бугун сенинг туғилган кунинг! Тўрт ёшга кирасан, қизим! Кўзмунчоғим! Тўрт йил бўлди сени кўрмаганимга... Охирги марта сени тўйиб ҳидлаганимга ҳам тўрт йил ўтди. Олти ойлик гўдак эдинг... Кўзларинг меникига ўхшаб ҳаётга тийрак боқарди. Орадан ўтган йиллар давомида кимга ўхшадинг экан? Менгами, ё... Эҳтимол мени эслай олмасдирсан. Балки мен ҳақимда сенга ўзгача гапларни айтишгандир. Мени танишни, билишни ҳам истамай вояга етаётгандирсан... Аммо бир ҳақиқатим шуки, сени мен дунёга келтирганман! Тўққиз ой вужудимда олиб юрганман! Илк мартада “инга”лаб дунёга келганингда, кўксим устида тамшаниб ётганингда Яратганга шукроналар айтганман. Йиллар ўтиб, бу номаларим сенинг қўлингга етиб боришига, ва мени, гуноҳкор (ҳа, айнан сен ва акангнинг ёнида айбдор) онангни озгина бўлсада тушунишингга умид қиламан. Қизим, аёл зотининг чекига бир кўринмас юк тушган азалдан. Уни нима деб номлашни ҳам билмайман. Аввалига қиз бўлиб ота-онанг, яқинларинг шаъни учун уни кўтариб юрасан! Кейин эса турмушга чиқасан. Келин ва рафиқага айлангач, бу оғирлик икки баробарга ортади. Сўнг эса... оналик мақоматида унинг залвори янада кучаяди. Балки мен ана шу юкни кўтаролмаганлардан биридирман... Инсон боласи тақдирида нималар борлигини билганида эди. Қандай хатоларга йўл қўйишини кўра олганида эди... ҳаётини бир маромда кечирган бўлармиди... Аммо, бу борада биз ожизмиз! Авваллари қамоқ ҳақида эшитсам кўнглим бир қалқиб тушарди. Энди-чи, энди ўзим мана шу жойга маҳкум инсонман... Умримнинг ўттизинчи йилини сим тўсиқлар орасида ўтказиш пешонамга ёзилган экан. На иложим бор... Инсон боласи тақдирга кўнмай кўрсинчи? Кўнади, кўникади... №2 Уҳ тортганинг билан эшитадиган, дардингга дармон бўладиган ҳеч ким топилмайди. Мактубларим сени зада қилмайди деб ўйлайман, қизим! Хаёлларим бир жойга йиғилиб қолса, негадир онам ҳақида кўпроқ ўйлайман. Одам боласи бир дардга, чорасизликка ва аламга гирифтон бўлса, энг аввал “Она” деркан. Туққанини қўмсаркан. Ёнида унинг бўлишини, “Мен ёнингдаман, ҳаммаси яхши бўлади”, дейишини истаркан. Бу табиий жараён бўлса керак. Негалигини айтайми? Университетда ўқиганимизда сочлари оппоқ, кекса филолог олима устозимиз чиройли гапни айтганди: “ Инсон туғилмасидан аввал онасининг қорнида ҳимояда бўлади. Бу ҳимоя уни ту ўлгунига қадар давом этади. Ўзини хавфда ҳис қилса, дарров онасини эслайди”, деган эди. Қизим, сен мени эслармикансан? Ҳимоячинг ёнингда эмаслигидан ранжимасмикансан,а... Менинг онам эса... бахтимни тилаб, бахтсизлигимни кўрган меҳрибоним... Фарзанд ўстириб камолини кўролмаган муштипаргинам... Сенинг ёнингда қандай гуноҳкор бўлсам, унинг ёнида ҳам шундай айбдорман! Сочларини эрта оқаришига, юзларидаги чизиқларнинг кўпайишига, энг оғири эса, юрагининг дардманд бўлишига айбдорман! Бир вақтлар “Фотимажон, менинг суянганим сенсан”, дерди онам шўрлик. Зуҳрани эса, “Кичкинтойим” деб эркалаб қўярди. Отамнинг ўлимидан сўнг онам бечора иккимизга суяниб қолганди. Қурилишда ишлайдиган отам бечора устига бетон тушиб кетиб, ўша жойнинг ўзидаёқ жон таслим қилганда ўн икки ёшда эдим. Отамнинг ўлимидан кейин онамга жуда қийин бўлди. Қайнонаси - бувим ҳамиша онамни камситар, «Сен келин эмас, илонсан» дегани деган эди. Шўрликкина онамнинг кечалари йиғлаб чиққанига кўп бора гувоҳ бўлганман. Дадам онамни яхши кўриб уйланган. Бу эса бувимга ёқмаган. “Мени норози қилиб уйлангани учун мана нима бўлди!” деб қарғанишдан чарчамасди бувим. №3 Онам бувимга ғиқ этмасди. Дадам раҳматли ёлғиз ўғил бўлиб, бобом ҳам эрта вафот этиб, бувим бошқа турмуш қурмай шу ўғлини катта қилганди. Онамга аччиқ ва заҳарли гапларини сўзлаганда, мен чидолмасдим. Дарров онамнинг ёнини олишга ошиқардим. “Буви, ойимни қарғайверманг”, дердим. “Бўйи бир қаричу, аммо тили ўн қарич бу қизни... буям сенинг тарбиянгдан!” деб яна давом этарди дадамнинг онаси. Онамнинг сукути, жимгина кетиши азбаройи асабимни бузарди. “Ойи, нега ўзингизни оқламайсиз? Нега тушунтирмайсиз? Бувимнинг заққум гапларини эшитишга мажбурмассиз-ку!” дердим аччиғим келиб. “Бувинг аламидан гапиради, қизим! У эридан, кейин ёлғиз ўғлидан айрилди. Менда эса сизлар борсизлар! Майли, қўявер, шу билан аламидан чиқиб олсин! Касал бўлиб қолмасин”, дерди куйинчагим. Мен эса барибир онамни тушунмасдим. Гарчи синглим билан беш дақиқа орамизда фарқ бўлсада, у мулойим, ройиш камгап қиз эди. Мен эса феълим тез, шаддод, бир гапириб ўн кулувчи қиз эдим. — Иккаланг бир-бирингга ўхшасангда, феълларинг ҳар хил , — деб койиб қўярди гоҳида бувим. У мени кўп уришарди. — Зуҳрага ўхшасанг бўлмайдими?... Қачон қарама, кўчадан бери келмайсан... — деб менга ҳам ўқларини шайлаб турарди. Мен эса ўша пайтда бувимнинг жаҳлини чиқаришни яхши кўрардим. Атайин жиғига тегардим. Ўзимча онам учун "қасд" олган бўлсам керакда... Гарчи онамни ёқтирмасада, биз неваралар унинг жону дили эдик. Ошкор қилмасада, аммо зимдан фақат бизга суянишини ҳис қилардик. Қизим, биринчи мактубимни якунлайман. Темир эшик шарақлаб очиляпти. Назоратчи келди. Балки янги маҳбус аёл келгандир... ёки кимнидир олиб чиқишар... билмадим. Қолганини кейинги мактубимда давом этаман, қоракўзим... Сени соғиниб онанг ФОТИМА! №4 2-МАКТУБ. СЕВГИ ВА ҒУРУР Қизим! Жонимнинг бўлаги! Айни пайтда елкам музлаб бораяпти. Турманинг бетон деворлари нафақат жисмингни, балки қалбингни ҳам музлатиб юборади. Дийдангни қотиради. Сен иссиққина уйдадирсан... Бўйларинг чўзилиб, сергапгина қизалоққа айлангандирсан... Бир бор дийдорингни кўриш учун қолган умримни қурбон қилишга рози эдим. Сенинг ҳам юрагингни эзмай... яхшиси, ҳаётим эртагини сўзлашда давом этай... Хуллас, бувим ва онамнинг кўмагида эгизак қизлар улғая бошладик. Онам тарих фанидан дарс берарди. У дарсга тайёрланаркан, жуда кўп маълумотларни қайта ўқиб чиқарди. Сенинг бувижонинг мактабдаги энг зўр тарих ўқитувчиси бўлган. Зиёли аёл эди у. Мен волидам билан фахрланардим. Бу менга масъулият юкларди. Мактабда тарих устозининг қизи, деган номга лойиқ бўлишга интилардим. Онам бизнинг синфга ҳам дарс берарди. У ҳар бир дарсини албатта, бир ривоят, ҳикоят ёки тарихий воқеа билан бошларди. Шунинг учун синфдаги ҳамма ўқувчи унинг дарсини қолдирмасдан, ўз вақтида киришга ҳаракат қилишарди. Агар кечикишса зўр ҳикояни эшитолмай қолишарди-да... Зуҳрадан кўра мен дарсларда фаол ва аълочи эдим. Зуҳра эса уй ишларига уқувли эди. У соатлаб бувим билан бирга чучвара тугар, хамир ёйиб, угра кесиб қўяр, яна бош уй юмушларини бажарарди. Мен эса, китобдан бош кўтармасдим. Эгизагинг бўлганини яхши томони ҳам шунда эди. Уй рўзғор ишларини Зуҳра бажаргани учун ҳам, мен бемалол ўз хонамда китоб ўқиб ётардим. Сенга яна бир кичик сиримни очаман, қизим... №5 Сенга яна бир кичик сиримни очаман, қизим... Шу вақтгача ҳеч кимга айтмаганман. Ҳатто Зуҳрага ҳам.... Битирувчи синф бўлганимизда, параллел синфда ўқийдиган Муроддан мактуб келтириб беришди. Хатни жуда тезликда ўқидим. “Сени яхши кўраман”, деб қисқа ёзилганди. Ўша лаҳзада ичимда нимадир шув этганини ҳис қилдим. Аммо ғурури баланд қиз бўлганим учун, шахдам қадамлар билан унинг синфи томон бордим. Хона эшигини очдим-у, синфдошлари ёнида бақирганча, хатни майдалаб, юзига отиб чиқдим. Бечора бола мулзам бўлиб қолганди. Ўйламай иш қилгандим. Аммо ўзим ҳам уни пинҳона кузатардим. Бироқ ичимдаги севгини билдиришни, тан олишни истамаганман! Ана шунақа ғурури осмондан баланд онанг бор эди, қизим! Қачондир ҳаётингга севги меҳмон бўлиши бор, қизим. Ана ўша пайтда ғуруринг ҳисларингдан устун турсин. Ич-ичингдан ёниб кул бўлсангда, сиртингда сувдек сокин бўлиб кўрин. Асло сездириб қўйма... Чалғидим. Менинг ёзим ўтирганимни кўриб, хонадошим Мастура опа кулиб қараб қўйди. Бу ердаги аёллар ичида менга энг яқини шу аёл. Аллоҳни таниган, юзлаб ҳадисларни ёд олган. Аммо тақдир тўфони уни ҳам мана шу тўсиқлар орасига келтириб қўйганда... Мастура опа: “Инсон зоти хатога мойил бўлади, Фотимахон! Кимдир билиб, кимдир билмай қилади... Бироқ ана шу ишни қилаётганда қалбида иккиланишни туяди. Раҳмон ўзи томон, Шайтон ўзи томон тортқилайди. Кўп ҳолларда Шайтоннинг найранглари иймон овозини ўчириб қўядида..!” деганди менга. Ҳа.... хатоларим бисёрлигини ўзим ҳам биламан! Ҳаётим ҳақида сўзлаётганмидим... Хуллас, мактабни битириб, олийгоҳга кириш учун ҳужжат топширдим. №6 ...Ҳаётим ҳақида сўзлаётганмидим? Хуллас, мактабни битириб, олийгоҳ томон илк қадамимни қўйдим — ҳужжат топширдим. Менинг бу қарорим бувимнинг хонадонида худди кичик бир "инқилоб"дек қабул қилинди. — Қиз болага ўқишни ким қўйибди? Эрта-индин совчи чиқса, узатиб юборамиз, тамом! — дедилар бувим кесиб. Уйда ҳамма нарсани бувимнинг "темир иродаси" ҳал қиларди. Ҳатто оила қуриб кетган аммаларим ҳам у кишининг изнисиз нафас олишга ботилолмасдилар. — Йўқ, ўқийман! Мактабда ўн йил бекорга заҳмат чекдимми? — дедим мен ҳам ичимдаги қайсарликни намойиш этиб. — Майли ойи, бир ўзини синаб кўрсин... — онамнинг бу ожизона мудофааси бувимнинг "ғазаб ўтини"ни баттар алангалатди. — Ўзим ҳам ўйлагандим, бу кимга тортди деб! Бу қизнинг тарбиясини сиз бузгансиз. Мана, Зуҳра менинг тарбиямни олган, Фотима эса... — бисотидаги бор дашному қарғишларни сочсалар-да, мен бўйин эгмадим. — Барибир ўқийман! — дедим қатъий. Бувим менга узоқ тикилиб турдилар-да, ниҳоят қўл силтаб: "Билганингни қил!" деганча хонадан чиқиб кетдилар. Бувимга ўзимни исботлаш мақсадида кунни тунга, тунни тонгга улаб ўқидим. Ва ниҳоят, омадим кулди — талаба бўлдим! — Бувижон, мени табрикланг! Сиз истамаган бўлсангиз ҳам, Худо менинг ниятимга ярашасини берди! — дедим суюнчилагани югуриб келиб. Уларни маҳкам қучоқлаб, юзларидан чўлпиллатиб ўпдим. — Ҳа, яхши... Набирам ўқишга кирибди деб, энди рақсга тушайми? — дедилар аччиқланиб. Лекин меҳр билан чақнаб турган кўзлари у кишининг ҳам ичидан қувонаётганини сотиб қўярди. Жонимнинг парчаси! Сени зериктириб қўймадимми? "Онам нақадар узун ёзяпти", деб ўйламаяпсанми? Сен онангнинг кимлигини билмай вояга этяпсан... Бу номаларим — менинг тарихим, сенинг илдизларинг, қизим. Шу мактублар орқали мен ҳақимда, ҳақиқий Фотима ҳақида билиб олишингни истайман. Бу ерда ҳеч нарсани яширмайман, борини ёзаман...» №7 3-МАКТУБ. ЙИҒИ ВА ҚУВОНЧ Қоракўзим, омонмисан? Бу оламда ҳар бир нарсанинг икки томони бўлади, худди сойнинг икки соҳилидек. Қарама-қаршилик деймизми, ёки мувозанатми, билмадим. Осмон ва замин, оқ ва қора, кун ва тун бўлгани каби, қувонч ва йиғи ҳам бир-бирига эргашиб юради. Бироз аввал содир бўлган ҳолат қалбимни бир қалқитди, қизим. Кимнида айблашни билмайдиган ҳолат... Бу оламда ҳар бир ишнинг жавоби бордек, худди... Биз билан бирга овқаталанадиган Нодира опа бор. Бирам позитив аёл. Ҳамманинг кўнглини кўтариб, қандайдир гаплар билан лабимизга кулги юргизиб туради. Опа ўн йилга ҳукм қилинган экан. Олти йили ўтибди. Энг ёмони, соддагина аёл эрининг гапларига учиб, “қора дори” савдоси билан шуғулланишга рози бўлади. Аммо биринчи мартани ўзидаёқ қўлга тушади. Уч нафар фарзанднинг онаси бўлгани, ва амнистия акти сабаб жазодан қутулиб қолади. Бир ўғли ва икки қизини ўйлаб, қайта бу жиноятга қўл урмасликка аҳд қилади. Лекин эри уни яна гиж-гижлайди. “Аёлларни қамамайди. Оналиги ҳисобга олинади. Яна бир марта чиқ... ҳарна, уйимизни тўғирлаб оламиз”, деб кўндиради. Нодира опа эса, яна шу жиноятни амалга оширади. Бу сафар ҳам узоққа бормайди. Шартли жазо олади. Ҳали шартли жазо муддати якунланмай, тағин шу «бизнес»га аралашгани учун қўлга олинади ва ўн йил муддатга... Эҳ, қизим... инсон зоти бир қилган хатосини нега қайта ва қайта қилаверар экан,а... “Шунчалар ҳам аҳмоқ бўламанми? Эрим айтса, кетаверибман”, дейди опа ўз тақдирини кулиб ҳикоя қиларкан. №8 Аммо бу кулги ортида биласанми, қанчалар алам ва йиғи қоришилган. Кулиб гапиргани билан кўзларидаги мунгни, аламни, ва дардни яширолмайди. Унинг шунақанги чиройли овози бор. Цехда ўтирганимизда, опа секингина паст овозда қўшиқ куйлаб қолди. “Мен бу ерда ўт ёқсам, Фарғонада тутуни. Бу дунёда бормикан-е, Юрак бағри бутуни... Қадамингга гуллар очилсин...” деб хониш қилди. Бу қўшиқни озодликда тинглаганда бошқача кайфиятни ҳис қиласан. Аммо ичкарида... юракни эзиб юборади. Вужудинг титраб эшитасан... Эҳ, қизим.... Онам тарих фанида дарс ўтаётганида, баъзи мавзуларда “Озодлик учун курашганлар” деган жумлага дуч келардик. “Тавба, озодлик учун ўлиб кетиш шартми? Жимгина яшаса бўлмайдими?” деб ўйлардим баъзан бола ёшим билан. Бугун англаб етаяпманки... озодлик бу жуда катта неъмат экан! Шу ҳолимизда ташқарида дон излаб юрган мусича ҳам биздан бахтлироқ, қизим... Яна чалғидим.... Филолог бўлганим учун бироз кўп гапирсам, ранжима... Хуллас, Нодира опа қамоқдалигида эри вафот этибди. Тўнғич фарзанд бўлмиш ўғил икки синглисини боқиш учун тайёр институтни ташлаб, Қозоғистонга ишлагани кетганди. Бугун опага машъум хабарни етказишди. Қозоғистондан ўғлининг жонсиз жасади қайтибди! Боягина кулиб, бизнида табассумга шерик қилиб турган аёл бир зумда сўниб қолди. Ўзини тутолмай шунақанги фарёд урдики... Унга қўшилиб тош деворларнинг ҳам кўзидан ёш қуйилгандир эҳтимол... “Мен сабаб бўлдим! Мен айбдорман! Тинчгина шукр қилиб ўтирганимда, шундай бўлмасди”... опа фақат шу гапларни айтиб йиғларди. Аллоҳ сақласин! Дилбандининг ширин дийдори умидида тонглар оттираётган она учун унинг совуқ жасадини ҳам кўролмаслик... азоб! №9 Опа нега ўзини айблаётганини тушуниб турибман. Қуриб кетгур ўша заҳри қотилга мубтало бўлган қанчадан-қанча йигитлар, қизларнинг ҳам оналари қон йиғлагандир. Шу зормандани опкирганларни қарғагандир... балки ана шу қарғишларнинг бир учи Нодира опага келиб теккандир-у... айбсизгина ўғли... У ёғини ёзолмайман. Нодира опага қўшилиб, ҳаммамиз йиғлаб ўтирибмиз қизим! Сени ва акангни Аллоҳ ўз паноҳида асрасин! Бошқа ёзолмайман, қизим! Менинг ҳам кўзимдан ёш тўхтамаяпти. Ўртаниб кетаяпман. Мени кечир... 4 -МАКТУБ ТАЛАБАЛИК ЗАВҚИ Кечаги номам билан дилингга ғашлик солмадим, деб умид қиламан. Бу ҳаётда турфа қисматлар борлигини ҳам билгин, дея ёзгандим. Хафа бўлма, фақат... Яхшиси, бугун сенга талабалигим ҳақида ёзаман. Мен бахтиёр талаба бўлганман. Шунақанги завқли ўтган. Турли вилоятлардан келган қурсдошлар... Табиатан киришимли ва фаол бўлганим учун барча билан бирдек чиқишиб кетдим. Мени курс сардори (старост) қилиб сайлашди. Ташкилотчилик борми, домлалар билан кечадиган барча муносабатлар борми, ҳаммасини ўзим ҳал қилардим. Курсдошларимга ёрдам бериш менга ҳам ёқарди. Бувимга илтимос қилиб, ҳовлимиздаги бўш ётган икки хонага тўртта курсдош қизимизни ҳам ижарага қўйдирдим. Бувим ижара пулини ўзи олиш шарти билан рози бўлди. Мен учун энг қувончли кун стипендия олган куним бўларди. Пулни олгач, онамга, синглимга, ва бувимга совға харид қилардим. Бу эса менга янада завқ бағишларди. Бир олам орзулар орасида яшаётгандим. Аммо... ДАВОМИ ЭРТАГА #Saida_Aziz_Ijodi