იგორ გიორგაძე: ჩვენი ქვეყნის ტიტულოვანი ერი არის ქართველი! ამას ხომ უნდა ჰქონდეს პოლიტიკური მნიშვნელობა?!
საქართველოს პრემიერ—მინისტრის ბოლო განცხადებამ გეორგიევსკის ტრაქტატთან, რუსეთთან ურთიერთობის ისტორიულ კონტექსტთან და „რუსოფობიის“ დაძლევის აუცილებლობასთან დაკავშირებით საზოგადოებაში საკმაოდ მწვავე დისკუსია გამოიწვია. ჩაითვლება თუ არა ეს გამოსვლა საქართველოს საგარეო კურსის ცვლილების დასაწყისად? — ვესაუბრებით 31 წლის განმავლობაში საქართველოდან პოლიტდევნილ უშიშროების ყოფილ მინისტრს, გენერალ—ლეიტენანტ იგორ გიორგაძეს:
— პრემიერის გამოსვლაში მე ვერ დავინახე ის პოლიტიკური სიმტკიცე და შინაგანი რწმენა, რომელიც იმ პროგრამას უნდა ახლდეს, რომელსაც დღეს ხელისუფლება თითქოს ემსახურება.
მე დავინახე პიროვნება, რომელსაც გვერდით ედგა გაერთიანებული ოპოზიცია — ძალა, რომელიც დღევანდელ ხელისუფლებას მუდმივად აშინებს არგუმენტით: „თქვენ რუსეთუმეები ხართ“. ამიტომ, პრემიერი საკუთარ პოზიციას, კი არ ქადაგებდა არამედ თავს იმართლებდა. მისი თითქმის ყოველი ფრაზა ისე იყო კონსტრუირებული, რომ მაქსიმალურად აერიდებინა თავი შესაძლო თავდასხმისგან: „რამე ხომ არ წამომცდა, თავს ხომ არ დამესხმებიან, ხომ არ შემედავებიან“. ეს არ არის პოლიტიკური თავდაჯერებულობის ენა. ეს არის თავდაცვითი ენა.
და როდესაც პრემიერი მნიშვნელოვან ისტორიულ საკითხზე საუბრობს, მე მისგან ველოდები არა თავის მართლებას, არამედ მკაფიო პოზიციას!
მარტო გეორგიევსკის ტრაქტატის ხსენება საკმარისი არ არის. ჩვენ უნდა გვახსოვდეს, რომ ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი, ღმერთისგან ნაბოძები თვისება ქართველი ერისა და საქართველოსი იყო და მუდამ უნდა დარჩეს მადლიერების გრძნობა!
ჩვენ შეგვეძლო მტრისთვისაც კი გვეპატიებინა! მესამე, მეოთხე თაობაში, არ აგვეღო სისხლი იმ ოჯახისგან, რომელმაც რაღაც ზიანი მოგვაყენა, იმავდროულად კი, მეათე თაობაში არ გვავიწყდებოდა სიკეთე, რომელიც ოდესღაც კონკრეტულმა ადამიანმა, სახელმწიფომ, ხელისუფლებამ ან რომელიმე ერმა გაგვიკეთა.
ეს მადლიერების გრძნობა დღეს დაკარგულია, უფრო მეტიც — ამ გრძნობის გამოხატვას საზოგადოებაში შიშიც ახლავს.
ხელისუფლება დღეს ვითომ ებრძვის რუსოფობიას, მაგრამ ყველამ ვიცით, რომ ამ საკითხის უკან დასავლური პოლიტიკური ზეწოლაც დგას.
როდესაც რაღაც ორი ცისტერნა საწვავი იქ გადაიგზავნა, რატომ უნდა განიხილებოდეს ისეთ დანაშაულად, თითქოს მთელი სახელმწიფო ოკუპანტს ამარაგებს? თუ შენ ამბობ, რომ ეს ტერიტორიები საქართველოს ნაწილია, მაშინ აფხაზეთის მოსახლეობის წინაშეც პასუხისმგებლობაც უნდა იგრძნო!
— გეორგიევსკის ტრაქტთან დაკავშირებული განცხადების გულწრფელობაში ეჭვი გეპარებათ?
— მთავარი კითხვაა: როდესაც ჩვენ რუსეთთან ხელი მოვაწერეთ, იყო თუ არა ეს საქართველოსთვის იმ ისტორიულ ვითარებაში სასარგებლო ნაბიჯი? — რა თქმა უნდა, იყო!
ბევრს დაავიწყდა, რომ თვითონ რუსეთი ორჭოფობდა, წამოსულიყო თუ არა ჩვენ დასახმარებლად, რადგან მას უნდა გადაელახა კავკასიის ის მთები და ბარიერები, რომლებიც მაშინ ისლამური სამყაროს პოლიტიკური და სამხედრო სივრცის ნაწილი იყო. და იცით, რატომ აკეთებდა ამას? იმიტომ, რომ ამ პატარა ამიერკავკასიურ კუნძულზე მართლმადიდებლობის დაცვა საკუთარ მოვალეობად მიაჩნდა. დიახ, ის ჩვენს დასაპყრობად კი არ მოდიოდა — მოდიოდა როგორც მართლმადიდებლობის დამცველი!
და მოდით, მარტივი კითხვა დავსვათ: გეორგიევსკის ტრაქტატის გაფორმების დროს რიცხობრივად რამდენი ვიყავით? — დაახლოებით ექვსასი-შვიდასი ათასი, თუმცა ზოგი ისტორიკოსი სამას ათასსაც ამბობს.
ჩვენ ვიყავით ქვეყანა, რომელსაც დემოგრაფიული და პოლიტიკური გადარჩენის სერიოზული პრობლემა ჰქონდა. ჩვენ განადგურების პირას ვიყავით მისული! და ახლა ვიღაც გამოდის და გეუბნება: უნდოდა თუ არა რუსეთს, ეს ყველაფერი იმიტომ მოხდა, რომ საქართველომ ევროპისკენ გზა გაიკაფა“.
ე ბიჭო, რას ლაპარაკობ? ისტორიას კითხულობ საერთოდ? სიმართლე ის არის, რომ ჩვენ უკვე იმ მდგომარეობაში ვიმყოფებოდით, როდესაც საქართველოს მოსახლეობის დემოგრაფიული გადარჩენაც კი კითხვის ნიშნის ქვეშ იდგა. მომაკვდავი ერი ვიყავით! სხვთაშორის, დღესაც კი საერთაშორისო ორგანიზაციები და თვით გაერო საქართველოს იმ ქვეყნებს შორის ასახელებენ, რომელთა მოსახლეობა გეომეტრიული პროგრესიით მცირდება. და ამ ვითარებაში ხელისუფლება გვეუბნება: „გეორგიევსკის ტრაქტატმა ევროპასთან ურთიერთობის გზა გაგვიხსნაო.“ ეს ისტორიის ან არცოდნაა, ან განზრახ დამახინჯება. წაიკითხეთ XVIII-XIX საუკუნეების რუსული ლიტერატურა, ისტორიული ნაშრომები, რუსეთის დამოკიდებულება ევროპისადმი. რუსეთი ყოველთვის განასხვავებდა ევროპას, როგორც პოლიტიკურ ძალას, რომელიც მას ებრძოდა, იმ ევროპული ინტელექტისგან, რომლის მიმართაც პატივისცემა ჰქონდა.
რუსეთი აღიარებდა ევროპის ლიტერატურას, ხელოვნებას, მხატვრობას, კულტურულ ძალას. რუსეთმა ჩვენ დაგვიცვა, ევროპა კი, ჩვენსკენ არც იხედებოდა!
სულხან-საბა ორბელიანის ევროპული მისია ავიღოთ — 1714 წელს ის ურმით წავიდა ევროპაში დახმარების სათხოვნელად. პაპის კარზე ნახევარი წელი ელოდა, როდის მოიცლიდნენ მისთვის. რომის პაპმა ხელქვეითების პირით შეუთვალა — ახლა არ მცალიაო და თავის სამღვდელოებას დაავალა — ჩვენს მთხოვნელს რომის ღირშესანიშნაობები, ეკლესიები დაათვალიერებინეთ და კათოლიკური სამყარო გააცანითო.
ბოლოს რა მოხდა? ნახევარი წლის ლოდინის მერე, როგორც იქნა რომის პაპმა სულხან-საბა აუდიენციაზე მიიღო. როცა სულხან-საბამ რუკაზე საქართველო აჩვენა და დახმარება ითხოვა, რომის პაპმა უპასუხა — ამ სიშორეზე ჯარს ვერ მოგახმართო, ვერც ფულით დაგეხმარებით, ჩვენ თავად გვიჭირსო. ერთი სიტყვით, ხანგრძლივი ხეტიალისა და გაჭირვების შემდეგ, სულხან-საბა საქართველოში დაბრუნდა გზად გაძარცვული და კათოლიკურ სარწმუნოებაზე გადასული…. რის გამოც მას გაემიჯნენ ძველი მართლმადიდებელი მეგობრები, ხოლო მისი მისია სრულიად უნაყოფოდ დასრულდა…
აი, ეს იყო მაშინდელი ევროპული რეალობა და ეს ისტორია უნდა იცოდნენ ჩვენმა ახალგაზრდებმა! ისტორიას ნუ გადავწერთ ისე, თითქოს XVIII საუკუნეში ევროპა საქართველოს კართან იდგა, თითქოს ჩვენ ალტერნატივა გვქონდა და მაინც რუსეთი ვარჩიეთ. ასე არ ყოფილა!
— რატომ მოვიდა რუსეთი მაშინ საქართველოში? რა უნდოდა?
— რუსეთი არ მოქმედებდა იმპერიული მოტივაციით. მართალია, კავკასია მისთვის იყო სტრატეგიული სივრცე, მაგრამ ამავე დროს საქართველო იყო პატარა მართლმადიდებლური ქვეყანა, რომელიც პრაქტიკულად არსებობისთვის იბრძოდა. რუსეთმა იმ პერიოდში მისია შეასრულა! მან მტრულ გარემოცვაში მოქცეული მართლმადიდებლური ოაზისი გადაარჩინა! მე არ ვამბობ, რომ რუსეთს საქართველოში საკუთარი ინტერესები არ ჰქონდა. სახელმწიფოები მეგობრობასაც კი საკუთარი ინტერესებიდან გამომდინარე ამყარებენ. პოლიტიკაში ეს ჩვეულებრივი ამბავია. მაგრამ საქართველოს და რუსეთს მაშინ სხვა ალტერნატივა ჰქონდა? აი, ეს უნდა ვიკითხოთ.
ჩემთვის პასუხი ნათელია: საქართველოს სხვა ალტერნატივა მაშინდელმა მოვლენებმა არ დაუტოვა! რუსეთს კი შემდეგი არჩევანი ჰქონდა: ან უნდა გადაელახა ჩრდილოეთ კავკასია, სადაც მის მიმართ მტრულად განწყობილი, საკმაოდ ბრძულისუნარიანი ისლამური ერები ცხოვრობდნენ; ან წაეყრუებინა ქართველი მეფეების თხოვნისთვის, რომლებიც ჯერ კიდევ მე-15 საუკუნიდან მოყოლებული, რუსეთს მფარველობისა და სამხედრო მხარდაჭერის თხოვნით მიმართავდნენ.
გაიხსენეთ:
1483 წელი — კახეთის მეფე ალექსანდრე პირველი რუს თავადიშვილს, ივანე მესამეს დესპანებს უგზავნიდა სამხედრო დახმარების და საქართველოში მშვიდობის დამყარების თხოვნით.
1564 წელი — იმერეთის მეფე ლევან მეორე ივანე მრისხანეს თურქებისგან დაცვის თხოვნით მიმართავდა;
1586 წელი — კახეთის მეფე ალექსანდრე მეორე ანალოგიურ დახმარებას ითხოვდა მოსკოვის მეფის, ფიოდორ იოანოვიჩისგან;
1619 წელი — კახეთის მეფე თეიმურაზი მოსკოველ ხელმწიფეს, მიხაილ ფიოდოროვიჩს სპარსელთა დევნისგან დაცვას ევედრებოდა;
1636 წელი — თეიმურაზი კვლავ ევედრებოდა მოსკოვს მფარველობას და სამხედრო დახმარებას;
1638 წელი — სამეგრელოს მთავარი ლეონტი ასევე მოსკოვს მიმართავდა მფარველობისთვის;
1648 წელი — იმერეთის მეფე ალექსანდრე მესამე რუს ხელმწიფეს ქვეშევრდომად მიღებას ეაჯებოდა… ეს მიმართვები მოწმობს, რომ თურქთა და სპარსთა ვასალობის ქვეშ მყოფი ქართლის, კახეთის, და იმერეთის სამეფოები ურთულეს მდგომარეობაში იმყოფებოდნენ, მათ მუდმივად აოხრებდნენ და იძულებულნი იყვნენ, ხარკი ეხადათ.
— დღეს ისევ „ევროპულ მომავალს“ მივტირით…
— პოლიტიკაში მხოლოდ სურვილი საკმარისი არ არის. გინდა ევროპა? — დაამტკიცე, რატომ არის ეს საქართველოსთვის საუკეთესო გზა. მოიტანე არგუმენტები. მითხარი, როგორ იცავ ამ გზით ქართულ სახელმწიფოს, ქართულ ეკონომიკას, ქართულ კულტურას, დემოგრაფიას, უსაფრთხოებას. მხოლოდ — „ევროპა გვინდა“ — პოლიტიკური პროგრამა არ არის.
— ევროპას თუ ვუნდივართ? შუა საუკუნეებში — გასაგებია რაც მოხდა. 2008 წლის აგვისტოს ომში რა მივიღეთ მათგან?
— დახმარება, ჰუმანიტარული ტვირთები, წყალი, პამპერსები — ყველაფერი საჭირო იყო და მადლობა ყველას, ვინც ადამიანურად დაგვეხმარა, მაგრამ სახელმწიფოს ომის მოგება პამპერსებით არ შეუძლია, ჰუმანიტარული დახმარება და გეოპოლიტიკური უსაფრთხოების უზრუნველყოფა ერთი და იგივე არ არის.
მე ვსვამ კითხვას: სად იყო ის პოლიტიკური მხარდაჭერა, რომელიც ქვეყანას, მის მთლიანობას რეალურად დაიცავდა? და მერე დასავლეთშიც გაჩნდა შეფასებები, რომ მოვლენების განვითარებაში სხვა ფაქტორებიც არსებობდა, რომ ყველაფერი ისეთი მარტივი არ იყო, როგორც თავდაპირველად იყო წარმოდგენილი. აი, ამაზე საუბარი არ უნდა გვეშინოდეს!
საქართველოს ხელისუფლება 2008 წლის მოვლენებიდან სწორ დასკვნებს დღესაც ვერ აკეთებს. დღეს პრემიერი თითქოს გვამდლის: „ნახეთ, რუსეთისთვის მეორე ფრონტის გახსნაზე არ დავთანხმდით“.
მე კი გეკითხებით: და, რომ დათანხმებულიყავით, რას მიიღებდით? — ქვეყანა მიწასთან გასწორდებოდა! მეორე ფრონტის გახსნაზე უარის თქმა სახელმწიფოსთვის აუცილებელი გადაწყვეტილებაა და არა პოლიტიკური გმირობა.
— ეკონომიკური თვალსაზრისით, რუსეთს უფრო სჭირდება საქართველო თუ საქართველოს — რუსეთი?
— რა გაგვაჩნია ჩვენ? — ჩაი. ციტრუსი. ყურძენი, ხილეული. ეს არის ქართული სოფლის ეკონომიკის ისტორიული საფუძვლები. ახლა მოდი ვნახოთ, ვის ბაზარზე იყიდებოდა ეს პროდუქტი. რუსეთის ბაზარი საქართველოსთვის ყოველთვის იყო უზარმაზარი ეკონომიკური სივრცე. როდესაც შევარდნაძე მიხსნიდა, რომ საგარეო კურსის ფსონი ამერიკაზე უნდა დაგვედო, მას მივუგე: — „ჩვენს ქართულ ჩაის რუსეთის ციხე-კოლონიებში შესვამენ 2-3 თვეში! მთელ ჩვენს ციტრუსს კი, საახალწლო არდადეგებზე მხოლოდ მოსკოვი შეჭამს… დღეს მსოფლიოს ბიზნესი იბრძვის იმისთვის, რომ სანქციების პირობებშიც კი რუსულ ბაზარზე გზა იპოვნონ. ჩვენ კი, ჩვენი მმართველების გაუაზრებელი პოლიტიკით ამ ბაზარს ზურგს ვაქცევთ?!“ დღესაც, შე დალოცვილო, თურქებს, არაბებს რომ ეხუტები, გასცემ პასპორტებს, ასხვისებ მიწებს… თბილისში ვინ აღარ მოდის — სპარსი, არაბი, ინდოელი, თურქი — ყველა. მე არ ვამბობ, რომ რომელიმე ერის წარმომადგენელი აქ არ უნდა იყოს. მობრძანდით, ბატონო! იყავით ჩვენთან ერთად! ივაჭრეთ, განავითარეთ ბიზნესი!
მაგრამ რა აუცილებელია პასპორტების დარიგება და ქართული მიწის გასხვისება? ვინ მოგცათ ამის უფლება? თუ ნამდვილად გჯერა, რომ ეს მიწა ღმერთის ნაბოძებია, მაშინ რატომ ასხვისებ მას? გაქვს ზღვა, ულამაზესი მთები და ნოყიერი მიწა! არაჩვეულებრივი წყალი, რომელიც მალე ოქროზე ძვირი იქნება! ბუნებრივი რესურსები, ბრწყინვალე ადგილმდებარეობა! ყველაფერი გაქვს! ნებისმიერი ერისა თუ სარწმუნოების მეგობრებისთვის საქართველო ღია უნდა იყოს, მაგრამ ამ ქვეყნის ძირითად ეროვნულ ბირთვზე, ქართველებზეც ხომ უნდა იფიქრო?! 50-100 წლის პერსპექტივაში რა რაოდენობის დარჩები შენ და რამდენი იქნებიან სხვები — ეს არ დაგითვლია? ფულით, ბიტკოინებით ხომ არ უნდა გაზომო შენი ქვეყნის კეთილდღეობა და მისი მომავალი!
მე მივმართავ არაკეთილსინდისიერ მმართველთა ჯგუფის წევრებს და მათთან დაახლოვებულ პირებს — სად უნდა წაიღოთ ამდენი ნაძარცვი და მონაგარი? ერთხელ მაინც გააკეთე რაღაც ერისთვის! შენ შეგიძლია შეცვალო ბაზარი, ზურგი შეაქციო შენს ტრადიციულ თუ სულიერ სივრცეს, მაგრამ თუ საკუთარ ეკონომიკურ იდენტობას ცვლი, დემოგრაფიულ პერსპექტივას ობიექტურად უნდა ჭვრეტდე. 50 წლის შემდეგ რამდენი იქნები? 100 წლის შემდეგ? გაერომ ისედაც „მომაკვდავ ერად“ გამოგვაცხადა! დემოგრაფია — ეროვნული უსაფრთხოებაა! თუ მოსახლეობა მცირდება და ამავე დროს ქვეყანაში იზრდება სხვა ქვეყნების მოქალაქეების რაოდენობა, ამას სახელმწიფო სტრატეგიის ფარგლებში უნდა აფასებდე. ჩვენი ქვეყნის ტიტულოვანი ერი არის ქართველი! ამას ხომ უნდა ჰქონდეს პოლიტიკური მნიშვნელობა?
— ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის მთავარი დაბრკოლება თქვენი აზრით, რაში მდგომარეობს?
— ხელისუფლება ამბობს: „ნელ-ნელა უნდა შევაჩვიოთ აფხაზი და ოსი ჩვენთან ურთიერთობას“. მაგრამ გადახედეთ ისტორიას — რატომ გაიქცნენ ისინი? რატომ ამოეფარნენ რუსეთს? დაასახელე დამნაშავე! თუ ბოდიში გაქვს მოსახდელი — მოიხადე. თუ დანაშაული გაქვს — აღიარე. მაგრამ შენ მხოლოდ გაიძახი: „ოკუპირებულია!“ ეს ერთი სიტყვა პრობლემას ვერ აგვარებს. წარმოიდგინე, მე ოსი ვარ ან აფხაზი. შენს (ანუ, საქართველოს) კონსტიტუციაში პირდაპირ წერია, რომ სახელმწიფო ინსტიტუტებმა ყველა ღონე უნდა იხმარონ ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციისთვის. მე, როგორც აფხაზმა ან ოსმა, რატომ უნდა მოვინდომო შენთან დაბრუნება, თუ შენ ამბობ, რომ ჩემი სივრცე ოკუპირებულია და თან იმავე დროს იმ სამხედრო-პოლიტიკურ სისტემაში შედიხარ, რომელსაც რუსეთი თავის წინააღმდეგ მიმართულ ბლოკად აღიქვამს? თანაც შენ ხომ ადრე ჩემთან ტანკით მოხვედი, სუფრასთან დაჯდომა და პრობლემის განხილვა არ ყოფილა — შემოიჭერი ძალით და ახლა მეუბნები: „მოდი ჩემთან“. – კარგი, მოვდივარ. ჰუმანიტარული დახმარება კარგია. სამედიცინო პროგრამები კარგია. ბაზრების გახსნა კარგია. მაგრამ როცა მეუბნები: „ჩემი ქოლგის ქვეშ დადექი“ და ამ ქოლგას აწერია „ნატო“ და „ევროკავშირი“, შენ არ ფიქრობ, რომ მე, როგორც აფხაზი ან ოსი, ავტომატურად ვხდები რუსეთის მტერი? რატომ უნდა მოვიდე შენთან? და თან რა გარანტია მაქვს, რომ თუ რუსეთს ზურგს შევაქცევ, თუ შენ მოგენდობი — ხვალ საქართველოში ახალი სააკაშვილი-ფაშინიანი არ გაჩნდება? დღეს ფაშინიანი ორ სკამზე ზის. ჩვენთან კი ზოგჯერ სამ სკამზეც სხედან. როგორ შეიძლება, 14 წელია ხელისუფლებაში ხარ და სააკაშვილის ხელისუფლება ბოლომდე არ გაასამართლე? შეეგუე ამას? დღესაც პროკურატურაში, სასამართლოში, შინაგან საქმეთა სამინისტროში, უშიშროების სტრუქტურებში იმ სისტემის ადამიანები გყავს. და თან ამბობ: „რუსეთისკენ არ მივდივართ, დიპლომატიური ურთიერთობა არ იქნება, ვიდრე ჩვენი ტერიტორიები ოკუპირებულია“. ასე იწყებ შერიგების პროცესს? 14 წელია ხელისუფლებაში ხარ. თოთხმეტი წელი! და ახლა მეუბნები, რომ სააკაშვილის პარტიის აკრძალვის საკითხზე სასამართლოს მიმართე? ახლა გაგახსენდა?
— ანუ, პრემიერის ტონში ქვეყნის საგარეო კურსის გადასინჯვის განზრახვა არ იკითხება?
— ვექტორის ცვლილებას მე აქ ვერ ვხედავ. რუსეთთან დიპლომატიური ურთიერთობები აღადგინე? — არა. სტრატეგიული დიალოგი დაიწყე? — არა. საზოგადოებას უთხარი, რომ რუსეთთან ურთიერთობის დარეგულირება აუცილებელია? — არა. მაშ რაში შეიცვალა? პირიქით! — პრემიერმა თქვა, რომ გეორგიევსკის ტრაქტატი ჩვენთვის ოდენ ევროპისკენ მიმავალი გზა იყო და დღესაც იმავე გზას ვაგრძელებთო. ეს ხომ ისტორიული ტყუილია. სიმართლე უნდა ითქვს. სანამ რუსეთს ჩვენსკენ მოვაბრუნებდით და დავარწმუნებდით, რომ ვიყავით მართლმადიდებელი, განადგურებული, საცოდავი ერი, რომელსაც დახმარება სჭირდებოდა — ჩვენი მეფეები და მათი ამალა მოსკოვისა და პეტერბურგისკენ მიმავალ გზაზე იღუპებოდნენ. ზოგი მათგანი დღემდე საქართველოში გადმოსვენებულიც კი არ არის. ამიტომ გეორგიევსკის ტრაქტატის ხსენება იმ კონტექსტში, რა კონტექსტშიც პრემიერმა გამოიყენა, თითქოს ამ ისტორიული არჩევანით ჩვენ თავი შევინახეთ ევროპისთვის — არის თვალის ახვევა.
— მაგრამ პრემიერს ხომ, ჯერ კიდევ ძლიერი გარე ზეწოლის პირობებში უწევს მოქმედება? იქნებ სწორედ ამის გამო ვერ დგამს მკაფიო ნაბიჯებს?
— ამას ჰქვია ორ სკამზე ჯდომა. კმარა ყველა პრობლემის „დიფ სთეითზე“ გადაბრალება. თუ იცი, რომ გარემოცვაში გყავს ძალები, რომლებიც ხელს გიშლიან, გაითავისუფლე თავი მათგან. მტერი — მტერია. აკი, თავად ამბობ, რომ საზღვარგარეთიდან უხდიან ფულს ადამიანებს და ისინი საქართველოს წინააღმდეგ მოქმედებენ. დაამტკიცე ეს. დარაზე ეს არხები. ხალხს მიმართე: „მოდით, ერთად ვიმსჯელოთ, როგორ შევრიგდეთ, როგორ დავბრუნდეთ ერთმანეთთან, საით ვიაროთ“. შეიძლება ევროპა უკეთესი იყოს — კი ბატონო! დაარწმუნე ხალხი. მოიყვანე არგუმენტები. მაგრამ თუ ამბობ: „მე ბოლომდე ვერ დაგელაპარაკებით, რადგან უკან ამერიკა მიდგას, ევროკავშირი მიდგას და მათ ვერ დავუპირისპირდები“ — მაშინ ჯობს საერთოდ გაჩუმდე. ნახევარი სიმართლე პოლიტიკაში ხშირად, სრული სიცრუეა! ამით ვინ მოტყუვდება?
თბილისის ძველი კოლორიტი, ჩემი სომეხი მეგობარი ჟორიკა-ამბარცუმა მახსენდება… როცა რაღაც დაუჯერებელს ეტყოდი, გიპასუხებდა — „ვინ ჭამს ეს?“ ჟორიკა ღმერთმა კარგად ამყოფოს!
ჰოდა, როდესაც პრემიერის საუბარს ვუსმენდი, თითქოს ჟორიკას ხმა ჩამესმა — „ვინ ჭამს ეს?“
ესაუბრა ზაზა დავითაია
წყარო: «ასავალ-დასავალი»
