Чолман

Экологий календарь

15 апрель - 5 июнь - Йырысе вер-шӧрым аралыме кече-влак.
15 апрель - Экологий шинчымашын кечыже.
22 апрель - Мландын тӱнямбал кечыже.
24 апрель - Лабораторный янлык-влакым аралыме кече.
26 апрель - Радиационный катастрофа годым илыш гыч кайыше-влакым шарныме кече.
27 апрель - Купын тӱнямбал кечыже.
28 апрель - Российыште химий лӱдыкшыдымылыкын кечыже.

Шошо агалан ямдылалтыт

Республикыште шошо ага тургымым кум арня жап гыч тӱҥалаш палемденыт. Тидын нерген БР Правительствын оперативный погынымаштыже вице-премьер - ял озанлык министр Ильшат Фазрахманов увертарен. 2026 ийыште пырчым ӱдышаш мландын кумдыкшо 1,4 миллион гектарым эрта, тиде 2025 ий деч 26,5 тӱжем гектарлан шукырак. Технический культурым ӱдымӧ кумдыкат ешаралтеш - 699 гектар лиеш, тиде кодшийсе деч 9,4 тӱжем гектарлан шукырак. Икияш ял озанлык кушкыл-влакым 2 миллион утла гектар мландыште ӱдаш шонат, рашемда Ял озанлык министерство.
Л. ШАВАЛИЕВА.

Айста шыргыжалына

Шошым «модыш радам» вашталтеш: ындыжым кӧн ужгаже шергырак, тудо огыл, а кӧн йолжо да кап-кылже моторрак, тудо почетышто улеш.

30 март - Мландым аралыме кече. Мланде

Ик палыме ойлыш тыгайым.
Каласыш - умша пылыштӱҥыштӧ:
«Палет, шинчынам мый тул кайыкыш,
Наҥгайыш каван рӱдӧ-рӱдышкӧ.
Эскерышым кӱшыч тӱням.
Тыгайым пален омыл ончыч,
Эсогыл омеш вара кончыш.
Эҥерым, пасум ужынам,
Чаманышым мыскынь ялнам.
Да ял веле мо?..
Олажат…
Шоналтет -
Кидкопашке пура.
Айдемыже, ой, товатат,
Сайрак ончалат гын - пурак!
Тыгайым кеч нал, ит нал шотыш,
Садикте перна шинчалан.
Шинчат гын тыят самолетыш,
Ончен мошто кӱшыч тӱням!»
«Ончен мошто кӱшыч тӱням...»
Но кӱшкӧ кӱзат мландӱмбачын.
Кавашке кӱзаш шочыт мландыште.
Эсогыл пун-кайык шара шулдыр-вачым
Ача-аван шочмо аланыште.
Чоҥештылше кайык - юж теҥызын сакче.
Пӱралтын кеч шулдыр т

«Чолманлан» - 35 ий.

Газет йолташемлан
Лӱмгечет дене, йолташ,
Вашкем шокшын саламлаш.
Кумыл тич тыланымаш,
Тый улатыс чын йолташ.
Ужмашет тыйын кумда,
Лудшынам куандара.
Марий калыкнан тӱня
Тыйын чоныштет лӱшка.
Тӱрлӧ очерк, ойлымаш,
Пеш пайдале ой-каҥаш.
Шочмо калыкнан йӱлам
Йӧршынак от пу мондаш.
Йылмет тыйын йымыжа,
Чонетат йӱла марла.
35 ий калыкна
Тыйым йӧрата, акла.
«Чолман» еш улеш чолга,
Сомылжым моштен шукта.
Ешын уло вуй - оза,
Корныж дене чын вӱда.
Чоныш пижше шомакем
Почеламут ден каласем:
Лийже, «Чолман», ӱмырет!
Волгыдо, кумда корнет!
С. САЛИЕВА. Мишкан села.

Историйым палыман, жаплыман

1 классыште тунемше йоча-влакын социальный чолгалыкыштым вияҥдыме «Орлята России» программа дене келшышын, «Орлёнок - хранитель исторической памяти» трекым мучашлышна.
Тудым эртарыме жапыште ӱдыр-рвезе-влак дене историй шарнымашын кӱлешлыкше, ешын да элын йӱлашт нерген мутланышна, кугезе-влак деч куснышо поянлыкым перегаш тунемна. Девизна тыгерак йоҥген: «Аралена элын историйжым! Тудын йӱлажлан ӱшанле улына!»
Трекын заданийже-влак гражданственность ден патриотизм шӱлышым кушташ, нравственный шижмашым вияҥдаш полшеныт. Тӱҥ умылымашыже - эртышым шарнымаш. Ӱдыр-рвезе-влак «Орлята России» программын оҥай йыжыҥлашкыже ончыкыжат ушнаш ямде улыт.
М. ЯПАРОВА, Кужнур шк